ویکتور اوربان نخست‌وزیر مجارستان که پس از ۱۶ سال برای ماندن در قدرت می‌جنگد

    • نویسنده, پل کربی دبیر دیجیتال اروپا
    • نویسنده, نیک ثورپ خبرنگار بوداپست
  • زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه

هیچ رهبر در قدرت در اتحادیه اروپا به اندازه ویکتور اوربان کشورش را رهبری نکرده است. اما پس از ۱۶ سال، او در انتخابات ۱۲ آوریل با جدی‌ترین چالش خود روبه‌رو است؛ جایی که بیشتر نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند او در مسیر شکست از سوی یکی از چهره‌های سابق حزبش به نام پیتر ماگیار، قرار دارد.

آقای اوربان از سال ۲۰۱۰ مجارستان را به چیزی تبدیل کرده که پارلمان اروپا آن را یک «رژیم دوگانه خودکامگی با انتخابات» توصیف کرده است. به نظر می‌رسد او خود نیز در توصیف این ساختار دچار تردید است. او از اصطلاحات «دموکراسی غیرلیبرال» و «آزادی مسیحی» استفاده کرده است. متحدانش در جنبش ماگا در آمریکا آن را «محافظه‌کاری ملی» می‌نامند.

آقای اوربان بارها با همتایان خود در اتحادیه اروپا بر سر جنگ در اوکراین درگیر شده و با مسدود کردن حمایت مالی حیاتی برای کی‌یف، این کشور را متهم کرده است که می‌خواهد مجارستان را به جنگ با روسیه بکشاند.

با این حال، او متحدان قدرتمند بین‌المللی دارد.

او قوی‌ترین شریک ولادیمیر پوتین در اتحادیه اروپا به شمار می‌رود و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از تلاش او برای کسب پنجمین دوره متوالی در قدرت حمایت کرده است. حتی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا چند روز پیش از انتخابات به بوداپست سفر کرد و با دخالت در کارزار انتخاباتی مجارستان از رای‌دهندگان در این کشور خواست: «در کنار ویکتور اوربان بایستید، زیرا او برای شما ایستاده است.»

در داخل اتحادیه اروپا، نزدیک‌ترین متحدان رهبر حزب فیدس از میان جناح‌های راست افراطی و تندرو هستند.

تقابل او با بروکسل همچنان برای بسیاری از مجارها جذاب است، اما آقای اوربان در میان رهبران اتحادیه اروپا که به دنبال وحدت در برابر جنگ اوکراین هستند، به‌طور فزاینده‌ای منزوی شده است.

پیتر سییارتو، وزیر خارجه او، اخیرا اعتراف کرد که شخصا جزئیات نشست‌های اتحادیه اروپا را با همتای روس خود، سرگئی لاوروف، به اشتراک گذاشته، اما او این گفت‌وگوها را «دیپلماسی روزمره» خواند.

دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان می‌گوید: «اوربان و وزیر خارجه‌اش مدت‌ها پیش اروپا را ترک کرده‌اند.»

کاریزمای شخصی او بدون تردید یکی از عوامل موفقیتش بوده است، اما نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند بسیاری از حامیانش از او و اتهامات فساد پیرامون حزبش خسته شده‌اند.

آقای اوربان زمانی که در جریان یک سخنرانی انتخاباتی در ماه مارس در شهر گیور هو شد، به نظر آشفته رسید.

این چهره، بسیار متفاوت از مردی بود که مربی سابق فوتبالش زمانی توانایی او را در «تصمیم‌گیری سریع در میدان» تحسین کرده بود.

این همان رهبری بود که در سال ۲۰۱۰، زمانی که گل ‌و لای سمی از یک معدن بوکسیت، یک دره را در مجارستان فراگرفت و سواحل دانوب را تهدید کرد، آستین‌ها را بالا زد و در کنار آتش‌نشانان و داوطلبان کیسه‌های شن چید.

آقای اوربان که اکنون ۶۲ سال دارد، نخستین بار در اواخر دهه ۱۹۸۰، زمانی که هنوز دانشجوی حقوق در بوداپست بود و اتحاد جماهیر شوروی در حال فروپاشی بود، با تاسیس یک جنبش سیاسی به نام فیدس، یا اتحاد دموکرات‌های جوان، شناخته شد.

او به جمعیتی حدود ۲۵۰ هزار نفر گفت: «اگر به قدرت خودمان باور داشته باشیم، می‌توانیم دیکتاتوری کمونیستی را پایان دهیم.» این سخنرانی جسورانه هفت دقیقه‌ای در میدان قهرمانان برگزار شد؛ جایی که مردم برای خاکسپاری دوباره ایمره ناگی، رهبر قیام ناکام ۱۹۵۶، گرد هم آمده بودند.

او ۱۰ سال بعد با یادآوری آن سخنان گفت که در آن زمان «خواسته خاموش همه برای انتخابات آزاد و یک مجارستان مستقل و دموکراتیک» را بیان کرده بود.

دموکراسی‌ای که جایگزین حاکمیت اقتدارگرای شوروی شد، تحت رهبری آقای اوربان به ‌طور چشمگیری تغییر کرده است. پل لندوا، روزنامه‌نگار مجاری‌تبار می‌گوید او «از یکی از امیدوارکننده‌ترین مدافعان دموکراسی مجارستان به معمار اصلی افول آن تبدیل شده است.»

پروفسور آندراش بوزوکی، وزیر فرهنگ پیشین مجارستان می‌گوید که کشورش از سال ۲۰۱۰ «تنها دموکراسی لیبرال تثبیت‌شده پیشین در اتحادیه اروپا است که به سطح یک نظام غیردموکراتیک در قالب یک رژیم ترکیبی رسیده است».

ویکتور اوربان در سال ۱۹۶۳ در منطقه‌ای در غرب بوداپست به دنیا آمد؛ بزرگ‌ترین پسر از سه پسر خانواده‌ای که پدرش مهندس کشاورزی و عضو حزب کمونیست و مادرش معلم کودکان دارای نیازهای ویژه بود.

خانه خانوادگی آن‌ها در روستای فلچوت با جمعیتی حدود دو هزار نفر، آب لوله‌کشی نداشت و او هنوز هم در آنجا خانه‌ای دارد.

او در یک مصاحبه در سال ۱۹۸۹ گفت که پدرش، گیوزو که او را مردی خشن توصیف کرد، سالی دو بار او را کتک می‌زد: «وقتی مرا می‌زد، فریاد هم می‌کشید. همه این‌ها را به‌ عنوان تجربه‌ای بد به یاد دارم.»

هیچ چیز در دوران کودکی او نشان نمی‌داد که روزی به چالش‌گر نظام کمونیستی تبدیل شود. او در یک دبیرستان تحصیل کرد و عضو سازمان جوانان کمونیست بود.

علاقه اصلی او فوتبال بود و برای باشگاه محلی‌اش، اف‌سی فلچوت، بازی می‌کرد و همچنان به این ورزش علاقه زیادی دارد. او در سال ۲۰۱۴ یک ورزشگاه جدید و بحث‌برانگیز به نام «پانچو آرنا» افتتاح کرد که تیم آکادمی پوشکاش در آن بازی می‌کند؛ هرچند که این تیم تماشاگران اندکی دارد.

ویکتور اوربان در ماه‌های پیش از ورود به دانشگاه، خدمت نظامی خود را انجام داد و می‌گوید پیشنهاد همکاری با سرویس‌های مخفی کمونیستی را برای تبدیل شدن به خبرچین رد کرده است.

او در ۲۳ سالگی با آنیکو لوای، همکلاسی خود، ازدواج کرد. آن‌ها پنج فرزند دارند، چهار دختر و یک پسر به نام گاشپار که در آکادمی نظامی سندهرست بریتانیا آموزش دید و به‌ عنوان افسر در ارتش مجارستان در چاد خدمت کرد.

او پس از سخنرانی سال ۱۹۸۹، برای مدت کوتاهی به تحصیل فلسفه سیاسی لیبرال در آکسفورد پرداخت. این بورس تحصیلی توسط جرج سوروس، میلیاردر مجاری‌تبار، تامین شده بود؛ کسی که بعدها به یکی از مخالفانش تبدیل شد.

او ظرف چند ماه تحصیل را نیمه‌ تمام رها کرد تا در انتخابات ۱۹۹۰ شرکت کند؛ انتخاباتی که در آن حزب فیدس ۲۲ کرسی به دست آورد و آقای اوربان در صدر فهرست حزب قرار داشت.

دوستان دوران دانشجویی‌اش به اعضای کلیدی حزب فیدس تبدیل شدند و ایشتوان اشتومف، رئیس کالج او، بعدها در نخستین دولت آقای اوربان از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ رئیس دفتر او شد.

ویکتور اوربان به ‌عنوان یک نماینده جوان و حزبش در سال ۱۹۹۲ به جنبش بین‌المللی لیبرال پیوستند.

زولتان لاکنر، دانشمند علوم سیاسی معتقد است که ایدئولوژی او در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ تغییر کرد. در آن زمان مجارستان توسط یک ائتلاف لیبرال-سوسیالیست اداره می‌شد و او به این نتیجه رسید که «برای موفقیت سیاسی باید از لیبرالیسم فاصله بگیرد و حزبش را به یک نیروی سیاسی ملی‌گرا و ضد لیبرال تبدیل کند».

شاید بذر این تغییر از پیش در آکسفورد کاشته شده بود؛ جایی که او در مدت کوتاه حضورش در کالج پمبروک با راجر اسکروتن، فیلسوف محافظه‌کار آشنا شد.

یا شاید این تغییر، بیشتر ناشی از فرصت‌طلبی سیاسی بود.

آقای اوربان در سال ۱۹۹۳ رهبر حزب فیدس شد و تا زمانی که حزب محافظه‌کار «مجمع دموکراتیک مجارستان» (MSF) در سال ۱۹۹۴ قدرت را از دست داد، او این حزب را به سمت راست میانه سوق داده بود. فیدس خلا به‌جا مانده از محافظه‌کاران تضعیف‌شده را پر کرد.

پیتر رونا، اقتصاددان مستقر در آکسفورد و نامزد پیشین ریاست‌جمهوری مجارستان، از دیداری در اوایل دهه ۱۹۹۰ یاد می‌کند که در آن آقای اوربان گفت می‌خواهد یک «حزب محافظه‌کار مدرن» ایجاد کند.

وقتی آقای رونا به او هشدار داد که سیاستمداران پیشین در چنین شرایطی به‌سرعت واژه «مدرن» را کنار گذاشته‌اند، آقای اوربان پاسخ داد: «پس بذار همین‌طور باشد.»

آقای اوربان در سال ۱۹۹۸، فیدس را به پیروزی انتخاباتی رساند و در ۳۵ سالگی به جوان‌ترین نخست‌وزیر اروپا تبدیل شد. او در سال ۱۹۹۹ مجارستان را به ناتو وارد کرد.

آقای اوربان سپس در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶ در انتخابات شکست خورد و در هر دو مورد از این شکست‌ها درس گرفت.

شکست سال ۲۰۰۲ او را تغییر داد. او به حامیانش گفت: «ملت نمی‌تواند شکست بخورد.»

آقای اوربان پس از سال ۲۰۰۲، با آرپاد هابونی، مربی هنرهای رزمی و تاجر، به‌عنوان مشاور شخصی خود آشنا شد. آقای هابونی به متحدی مورد اعتماد و بخشی از شبکه اقتصادی حامی فیدس تبدیل شد.

آقای اوربان در سال ۲۰۱۰ و در بحبوحه بحران اقتصادی جهانی دوباره به قدرت بازگشت و از آن زمان تاکنون شکست نخورده است.

او از آن زمان مجارستان را با مجموعه‌ای از تغییرات در قوانین و قانون اساسی دگرگون کرده و چهار انتخابات پیاپی را با «اکثریت فوق‌العاده» به دست آورده و کنترل دو سوم پارلمان را در اختیار گرفته است.

ویکتور اوربان برای تثبیت میراثش، بیش از ۴۰ «قانون اساسی کلیدی» تصویب کرد که نهادهای دولتی، اقتصاد، قوانین انتخاباتی و رسانه‌ها را در مجارستان دگرگون کردند.

اقتصاد این کشور در دوران‌ آقای اوربان تثبیت شد، امور مالی عمومی سامان یافت و منابع مالی اتحادیه اروپا وارد کشور شد.

با این حال، پروژه‌های پرهزینه دولتی به دست حلقه نزدیک به آقای اوربان، از جمله یک دوست از دوران کودکی و دامادش، سپرده شد.

حزب فیدس و حامیانش به ‌تدریج کنترل فضای رسانه‌ای مجارستان را در دست گرفتند و به گفته نهاد ناظر رسانه‌ای «مرتک»، جایگزین سرمایه‌گذاران خارجی شدند.

در سال ۲۰۱۸، تقریبا تمام «رسانه‌های نزدیک به آقای اوربان» مالکیت خود را به بنیادی به نام «کسما» منتقل کردند؛ بنیادی که هیئت‌مدیره آن متشکل از نمایندگان فیدس و رئیس یک اندیشکده نزدیک به این حزب بود.

سازمان شفافیت بین‌الملل برای چندین سال، مجارستان را فاسدترین کشور اتحادیه اروپا معرفی کرده است.

پارلمان اروپا در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۵ نسبت به تهدیدهای مداوم علیه حاکمیت قانون هشدار داده و میلیاردها یورو از بودجه‌های اتحادیه اروپا برای مجارستان مسدود شده است.

اتحادیه اروپا یکی از چند هدفی است که آقای اوربان در سال‌های اخیر بر آن تمرکز کرده است.

در تازه‌ترین رویارویی او با رهبران اتحادیه اروپا، ۹۰ میلیارد یورو کمک به اوکراین به دلیل وتوی مجارستان متوقف شده است.

شاندور چینتالان که زمانی متحد و سپس منتقد آقای اوربان بوده، از «نیاز دائمی او به رادیکال‌تر شدن» سخن گفته است؛ چیزی که او را از دیگر محافظه‌کاران اروپایی متمایز می‌کند.

اوکراین به یکی دیگر از موضوعات اصلی برای این رهبر باسابقه تبدیل شده. این در حالی است که او پیش‌تر سال‌ها بر فعالیت‌های جرج سوروس و مهاجران تمرکز داشت.

در سال ۲۰۱۳، دو مشاور سیاسی به نام‌های جرج بیرنباوم و آرتور فینکلستاین ایده تبدیل کردن جرج سوروس به یک دشمن را به او دادند.

آقای بیرنباوم توضیح داد: «سوروس هدف خوبی بود، زیرا افراد زیادی در مجارستان از این ایده خوششان نمی‌آمد که این میلیاردر … مانند جادوگر شهر، از پشت پرده سیاست و خط‌مشی را کنترل کند.»

آقای اوربان گروه‌های جامعه مدنی مرتبط با جرج سوروس را متهم کرد که «به ‌طور مخفیانه و با پول خارجی در تلاش برای تاثیرگذاری بر سیاست مجارستان هستند».

کارزار پوستر علیه آقای سوروس که منتقدان آن را یهودستیزانه توصیف کردند، این چهره نیکوکار را هدف قرار داد. هرچند که آقای اوربان با اشاره به حمایت خود از اسرائیل و بنیامین نتانیاهو این اتهام‌ها را رد کرده است.

دانشگاه اروپای مرکزی که توسط سوروس تاسیس شده بود و در سال ۱۹۹۱ ایجاد شده بود، در سال ۲۰۱۹ مجبور شد بخش عمده فعالیت خود را به وین منتقل کند.

در ژوئیه ۲۰۱۵، همزمان با ورود فزاینده پناهجویان و مهاجران غیرقانونی به اتحادیه اروپا از مرزهای مجارستان، آقای اوربان «ارتباط روشنی میان مهاجرت غیرقانونی به اروپا و گسترش تروریسم» ترسیم کرد.

او گفت: «ما می‌خواهیم اروپا را برای اروپایی‌ها حفظ کنیم ... و همچنین می‌خواهیم مجارستان را برای مجارها حفظ کنیم.»

حصاری در مرز صربستان ساخته شد و قوانین جدیدی وضع شد که مهاجران را جرم‌انگاری می‌کرد.

قانون «متوقف کردن سوروس» در سال ۲۰۱۸ کسانی را که به مهاجران غیرقانونی کمک می‌کردند، مجرم شناخت و عالی‌ترین دادگاه اتحادیه اروپا حکم داد که بوداپست به تعهدات خود تحت قوانین اتحادیه عمل نکرده است.

در آستانه رای‌گیری ۱۲ آوریل، اوکراین به محور اصلی کارزار انتخاباتی آقای اوربان تبدیل شده است، زیرا او ولودیمیر زلنسکی را به مسدود کردن تامین نفت مجارستان متهم می‌کند و رقبای خود را به این متهم می‌کند که می‌خواهند پول مجارستان را به کی‌یف بدهند.

اگرچه او توانسته است به حمایت سیاسی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین تکیه کند، اما ادعای او مبنی بر حفاظت از مجارستان در برابر رهبرانی که جنگ به راه می‌اندازند، بیش از پیش متزلزل شده است.

او از سال ۲۰۰۶ شکست انتخاباتی را تجربه نکرده است. و حالا با وجود حمایت ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ، با بزرگ‌ترین آزمون دوران سیاسی خود روبه‌رو است.