آمریکا در اروپا کجا پایگاه دارد و هدف از این حضور نظامی چیست؟

ایالات متحده حضور نظامی گسترده‌ای در اروپا دارد. این قاره میزبان ده‌ها پایگاه نظامی آمریکایی است که بر پایه داده‌های منتشرشده از سوی چند مرکز پژوهشی و مطالعات امنیتی، بیش از ۸۰ هزار سرباز آمریکایی در آنها حضور دارند.

حضور نیروهای آمریکایی در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم یکی از ستون‌های امنیت این قاره بوده است. این نیروها عمدتا در آلمان، ایتالیا، بریتانیا و لهستان حضور دارند.

برآوردهای فرماندهی نظامی آمریکا در اروپا نشان می‌دهد که شمار نظامیان آمریکایی در اروپا در آغاز سال ۲۰۲۵ حدود ۸۴ هزار نفر بوده است. به گزارش مرکز پژوهشی شورای روابط خارجی، این رقم بسته به اعزام‌های دوره‌ای نیروها و برگزاری رزمایش‌ها تغییر می‌کند.

به گفته همین مرکز، شمار نظامیان آمریکایی در جریان جنگ اوکراین و در پی اعزام نیروهای کمکی به کشورهای شرق اروپا، به حدود ۷۵ تا ۱۰۵ هزار نفر افزایش یافت.

آلمان در صدر

آلمان کانون اصلی حضور نظامی آمریکا در اروپا به شمار می‌رود.

پایگاه هوایی رامشتاین، بزرگ‌ترین پایگاه هوایی آمریکا در خارج از خاک این کشور، و یک مرکز عملیات هوایی وابسته به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در خاک آلمان قرار دارند.

مقر فرماندهی نظامی آمریکا در اروپا در شهر اشتوتگارت آلمان قرار دارد. مقر فرماندهی ارتش آمریکا در اروپا و آفریقا نیز در ویسبادن مستقر است. افزون بر این، برخی از مراکز اصلی آموزش نظامی در شهرهای آلمان از جمله گرافنور و هوهنفلس قرار دارند.

شمار نظامیان آمریکایی در آلمان حدود ۳۸ هزار نفر برآورد می‌شود. افزون بر آنها، ده‌ها هزار کارمند غیرنظامی و اعضای خانواده نظامیان و کارکنان غیرنظامی نیز در این کشور حضور دارند.

ایتالیا از نظر شمار پایگاه‌ها، سربازان و کارکنان وابسته به ارتش آمریکا در خاک خود، در جایگاه دوم قرار دارد.

در ایتالیا پنج پایگاه نظامی آمریکا وجود دارد. از جمله پایگاه هوایی آویانو که هم برای ایالات متحده و هم برای ایتالیا اهمیت راهبردی زیادی دارد و حدود ۸۵۰۰ سرباز آمریکایی در آن حضور دارند.

این پایگاه در شمال ایتالیا و در فاصله ۸۰ کیلومتری ونیز قرار دارد و یکی از مهم‌ترین تاسیسات نظامی وابسته به ناتو به شمار می‌رود.

ایتالیا همچنین میزبان چند پایگاه و مرکز نظامی آمریکایی دیگر است، از جمله کمپ داربی و کمپ ادرل در شهر ویچنزا، پایگاه هوایی-دریایی سیگونلا در سیسیل و فرماندهی نیروی دریایی در ناپل.

متحد راهبردی قدیمی

بریتانیا برای ایالات متحده اهمیت راهبردی زیادی دارد و به همین دلیل، آمریکا برای بهره‌گیری از جایگاه امنیتی و نظامی این کشور، شماری از پایگاه‌های نظامی خود را در خاک بریتانیا حفظ کرده است.

بریتانیا به‌عنوان یک شریک راهبردی دیرینه، میزبان چند پایگاه نظامی آمریکایی است. از جمله پایگاه لیکن‌هیث، وابسته به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، که محل استقرار جنگنده‌های آمریکایی اف-۳۵ است.

پایگاه هوایی میلدنهال، وابسته به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، نیز در این کشور قرار دارد و برای عملیات هوایی و پشتیبانی لجستیکی استفاده می‌شود.

همچنین پایگاه فیرفورد وابسته به نیروی هوایی سلطنتی وجود دارد که هنگام نیاز، به‌عنوان پایگاهی برای به‌کارگیری بمب‌افکن‌های راهبردی استفاده می‌شود. این پایگاه‌ها به‌طور کلی در عملیات بازدارندگی هسته‌ای ناتو به کار می‌روند.

در لهستان نیز چند پایگاه و مرکز نظامی آمریکا قرار دارد. از جمله پایگاه دفاع موشکی ردزیکوو در شمال این کشور که در نوامبر ۲۰۲۴ رسما به‌عنوان نخستین پایگاه دائمی آمریکا در لهستان افتتاح شد و بخشی از سامانه سپر دفاع موشکی بالستیک ناتو به شمار می‌رود.

کمپ کوشیوشکو در لهستان، محل استقرار بخشی از فرماندهی سپاه پنجم ارتش آمریکا در اروپا است. پایگاه پوویدز نیز یکی از مراکز اصلی پشتیبانی لجستیکی و نگهداری تجهیزات نظامی آمریکا و ناتو در لهستان به شمار می‌رود.

پایگاه هوایی لاسک هم در خاک لهستان قرار دارد و میزبان یگان‌های نیروی هوایی آمریکا و جنگنده‌های اف-۱۶ است. آمریکا علاوه بر این، چند مرکز عملیاتی دیگر نیز در لهستان دارد، از جمله مراکزی در اسکویژینا و بولسواویتس که برای حضور و واکنش سریع‌تر نیروها در منطقه استفاده می‌شوند.

به گزارش وب‌سایت وزارت دفاع لهستان، اهمیت حضور نظامی آمریکا در این کشور پس از آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ افزایش یافت و در جریان جنگ اوکراین به اوج رسید.

برای تکمیل تصویر پایگاه‌های آمریکا در اروپا، باید به پایگاه هوایی اینجرلیک در ترکیه نیز اشاره کرد. این پایگاه یکی از مهم‌ترین نقاط راهبردی برای نیروهای آمریکایی در خاورمیانه و منطقه مدیترانه به شمار می‌رود و میزبان نیروهای هوایی آمریکا و واحدهایی است که از عملیات نظامی پشتیبانی می‌کنند.

نقش پایگاه‌های آمریکایی در اروپا

نیروهای آمریکایی در اروپا ماموریت‌های متنوعی بر عهده دارند، از دفاع و بازدارندگی در مناطق حساس گرفته تا پشتیبانی لجستیکی و آموزش نیروهای کشورهای متحد.

به گزارش وب‌سایت مرکز پژوهشی شورای روابط خارجی، نیروهای آمریکایی در پایگاه هوایی بوشل آلمان، مدیریت ۱۰ تا ۲۰ بمب هسته‌ای بی-۶۱ را بر عهده دارند که در این پایگاه نگهداری می‌شود.

در چارچوب برنامه شراکت ایالتی گارد ملی آمریکا با کشورهای اروپایی، نیروهای گارد ملی ایالت پنسیلوانیا با نیروهای مسلح لیتوانی رزمایش‌های مشترک برگزار می‌کنند.

همچنین شماری از نیروهای گروه دهم نیروهای ویژه هوابرد آمریکا، نیروهای اوکراینی را برای انجام ماموریت‌های عملیات ویژه آموزش می‌دهند. این آموزش‌ها عمدتا در آلمان انجام می‌شود.

از سال ۲۰۲۲، ایالات متحده بیش از هر کشور دیگری به اوکراین کمک نظامی کرده است؛ کمک‌هایی که شامل حجم زیادی سلاح و تجهیزات برای تقویت توان دفاعی این کشور می‌شود.

این مرکز پژوهشی آمریکایی تاکید کرده است که حضور نظامی آمریکا در اروپا، هم انتقال سامانه‌های تسلیحاتی و مهمات به اوکراین را تا حد زیادی آسان‌تر کرده و هم زمینه آموزش سربازان اوکراینی برای کار با تجهیزات جدید را فراهم کرده است.

نیروهای آمریکایی حاضر در اروپا به چند دسته تقسیم می‌شوند:

نیروهای مستقر دائمی: یگان‌های ثابت آمریکایی در پایگاه‌های اروپایی هستند که به‌طور پیوسته ماموریت‌های دفاعی و عملیاتی انجام می‌دهند و بخشی از ساختار بازدارندگی بلندمدت به شمار می‌روند.

نیروهای چرخشی بلند مدت: این نیروها به‌صورت نوبتی در منطقه مستقر می‌شوند و هرچند به‌طور دوره‌ای جایگزین می‌شوند، برای دوره‌های طولانی در اروپا می‌مانند تا از آمادگی نظامی پشتیبانی کنند و حضور ناتو را تقویت کنند.

برنامه شراکت گارد ملی با کشورهای اروپایی: این برنامه بر پایه همکاری دوجانبه میان یگان‌هایی از گارد ملی آمریکا و ارتش‌های کشورهای اروپایی شکل گرفته و هدف آن آموزش و تقویت توان نظامی این کشورهاست.

نیروهای موقت شرکت‌کننده در رزمایش‌های منطقه‌ای: این یگان‌ها برای دوره‌های کوتاه به اروپا اعزام می‌شوند تا در مانورها و تمرین‌های مشترک شرکت کنند و به افزایش هماهنگی و آمادگی عملیاتی نیروها کمک کنند.

اهمیت حضور نظامی آمریکا در اروپا چیست؟

ایالات متحده حضور نظامی راهبردی گسترده‌ای در سراسر جهان دارد؛ حضوری که همه قاره‌ها را در بر می‌گیرد. پایگاه‌های آمریکا در نقاط مختلف جهان، سکوهای اصلی برای دفاع، دیپلماسی و عملیات‌های انسان‌دوستانه این کشور به شمار می‌روند.

در اروپا، حضور نظامی واشنگتن از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون بی‌وقفه ادامه داشته است. این روند ابتدا با استقرار نیروهای آمریکایی در سال‌های پس از جنگ شکل گرفت و به‌تدریج به همکاری‌های دفاعی پیشرفته در چارچوب ناتو تبدیل شد.

حضور نظامی آمریکا در اروپا، از نظر راهبردی، یکی از ارکان اصلی ساختار امنیتی این قاره به شمار می‌رود و چند هدف مهم را دنبال می‌کند.

این اهداف شامل بازدارندگی و دفاع در برابر تهدیدهای احتمالی است، به‌ویژه تهدیدهایی که ممکن است از جبهه شرقی متوجه اروپا شود.

حضور نظامی ایالات متحده در اروپا همچنین با هماهنگی عملیاتی و آموزش‌های مشترک، به تقویت توانایی‌های ناتو کمک می‌کند.

از دیگر اهداف مهم این حضور، تامین خطوط تدارکاتی و عملیاتی به سوی خاورمیانه و آفریقا و فراهم کردن امکان واکنش سریع به بحران‌هاست؛ امکانی که به‌واسطه گستردگی جغرافیایی پایگاه‌ها و زیرساخت‌های پیشرفته آنها فراهم شده است.

این حضور نظامی پس از جنگ جهانی دوم با هدف کمک به حفظ ثبات اروپا آغاز شد و امروز به بخشی اساسی از نظام امنیت جمعی این قاره تبدیل شده و همچنان با چالش‌های ژئوپلیتیک در حال تغییر سازگار می‌شود.