«ییلدیریم‌هان»: درباره اولین موشک بالستیک قاره‌پیمای ترکیه چه می‌دانیم؟

مرکز تحقیق و توسعه وزارت دفاع ملی ترکیه، اولین موشک بالستیک قاره‌پیمای این کشور با نام «ییلدیریم‌هان» را معرفی کرد.

این موشک در نخستین روز نمایشگاه بین‌المللی صنایع دفاعی، هوافضا و فضایی ساها-۲۰۲۶ در استانبول به نمایش درآمد.

روی بخشی از بدنه موشک، نقش بایزید یکم، سلطان عثمانی، مشهور به ییلدیریم (صاعقه) حک شده است.

در بخش دماغه موشک نیز امضای مصطفی کمال آتاتورک دیده می‌شود.

یاشار گولر، وزیر دفاع ملی ترکیه، در بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد که این موشک نخستین مهمات در زرادخانه ترکیه است که از سوخت مایع راکتی استفاده می‌کند و قادر به پرواز با سرعت هایپرسونیک است.

او همچنین گفت که موشک «ییلدیریم‌هان» دوربردترین موشکی است که ترکیه تاکنون تولید کرده است.

اطلاعات فنی محدودی درباره این موشک منتشر شده است.

بر اساس اطلاعات نموداری که در مقابل مدل نمایش داده شده در نمایشگاه قرار دارد، ییلدیریم‌هان بردی معادل ۶۰۰۰ کیلومتر دارد.

این موشک دارای چهار موتور راکتی است و می‌تواند به سرعتی تا ۲۵ ماخ، یعنی ۲۵ برابر سرعت صوت، برسد.

همچنین گفته می‌شود نوع سوخت این موشک «نیتروژن تتروکسید مایع» است.

موشک‌های بالستیک موجود در زرادخانه ترکیه

در سال‌های اخیر، صنایع دفاعی ترکیه علاوه بر پهپادها و سامانه‌های خودکار، با توسعه مهمات دوربرد نیز توجه‌ها را به خود جلب کرده است.

در نمایشگاه بین‌المللی صنایع دفاعی که در ژوئیه ۲۰۲۵ در استانبول برگزار شد، موشک بالستیک «تایفون بلاک-۴»، ساخت شرکت راکتسان، به نمایش گذاشته شد.

این موشک که ۱۰ متر طول و ۷۲۰۰ کیلوگرم وزن دارد، در آن زمان به‌عنوان «دوربردترین موشک بالستیک تولیدشده با ظرفیت‌های داخلی ترکیه» توصیف شد.

بر اساس اعلام شرکت سازنده آن، دیگر اعضای خانواده «تایفون» دست‌کم بردی معادل ۲۸۰ کیلومتر دارند و برآورد می‌شود که برد نسخه بلاک-۴ به ۱۰۰۰ کیلومتر برسد.

همچنین انتظار می‌رود موشک بالستیک میان‌برد «جنک» که شرکت راکتسان در حال ساخت آن است، بردی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر داشته باشد.

تولید و صادرات موشک‌های بالستیک دوربرد تحت تاثیر محدودیت‌هایی است که برخی از آن‌ها در قالب توافق‌های بین‌المللی اعمال می‌شوند و ترکیه نیز به بخشی از آن‌ها پیوسته است.

در سال‌های اخیر، روسیه برای هدف قرار دادن اهدافی در اوکراین از موشک‌های بالستیک میان‌برد استفاده کرده است.

ایران نیز موشک‌های بالستیک میان‌برد و دوربرد به سوی اسرائیل شلیک کرده است.

به گفته برخی کارشناسان، برای پیشگیری از تحریم‌های ناشی از معاهده‌های بین‌المللی، حداکثر برد این سامانه‌ها کمتر از مقدار واقعی اعلام می‌شود.

موشک قاره‌پیما چیست؟

وشک‌های بالستیک قاره‌پیما، سلاح‌هایی هستند که برای هدف قرار دادن اهداف در فواصل بسیار طولانی طراحی شده‌اند.

هر موشک می‌تواند چندین کلاهک جنگی حمل کند و این کلاهک‌ها قادرند به طور مستقل اهداف مختلفی را مورد اصابت قرار دهند.

کشورهایی مانند روسیه، آمریکا و چین در صدر دارندگان این نوع تسلیحات قرار دارند.

علاوه بر این، کشورهایی مانند بریتانیا، فرانسه، هند، کره شمالی، اسرائیل و ایران نیز تعداد محدودی موشک قاره‌پیما دارند که از زمین یا زیردریایی پرتاب می‌شوند.

برخی از این موشک‌ها می‌توانند کلاهک هسته‌ای حمل کنند، اما امکان استفاده از آن‌ها با مواد منفجره متعارف نیز وجود دارد.

تفاوت اصلی بین موشک‌های بالستیک قاره‌پیما و موشک‌های بالستیک متعارف، برد و سرعت آن‌هاست.

برد موشک‌های بالستیک متعارف بین ۳۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر متغیر است، در حالی که برد برخی از موشک‌های قاره‌پیما از ۱۰ هزار کیلومتر فراتر می‌رود.