KAI TSAYE , Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, 18/11/2026

Wannan shafi ne da ke kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, 18/11/2026

Taƙaitattu

Tsallake Bidiyo ka ci gaba
  • INEC
  • Atiku
  • Shugaba Tinubu
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Ƴar Arewan da ke buga wa Najeriya ƙwallo
  • waya
  • Gwamna Adeleke na Accord
  • Jihohi masu talauci
  • Buba Galadima

Rahoto kai-tsaye

Abdullahi Bello Diginza

  1. An ƙara tsaurara tsaro a faɗin Bangladesh

    ,

    An kara tsaurara matakan tsaro a Bangladesh yayin da hukumomi ke shirin tunkarar zanga-zangar kasa baki daya da magoya bayan haramtacciyar jam'iyyar Awami League ta tsohuwar Firaminista Sheikh Hasina suka kira za a gudanar a ranar Alhamis.

    Sheikh Hasina ta tsere zuwa makwabciyar kasar Indiya a watan Agustan shekarar 2024, amma ta sha alwashin komawa gida a wata mai zuwa, duk da cewa tana fuskantar hukuncin kisa. Gwamnatin kasar ta kuma yi watsi da bukatarta ta neman sabon fasfo da katin shaida.

    A kwanakin baya-bayan nan, an samu karuwar tashe-tashen hankula, inda aka samu fashewar bama-bamai na gida da kuma kona ababen hawa da dama a fadin kasar.

    A garin Gopalganj, mahaifar Sheikh Hasina, 'yan sanda sun ce wani ɗan gwagwarmayar jam'iyya mai mulki ta Bangladesh Nationalist Party (BNP), mai suna Raju Mollah, ya mutu sakamakon harin bam ɗin fetur

  2. Ana ci gaba da neman ma’aikacin jirgin da ya ɓace a mashigar ruwa ta Hormuz

    Hukumar Kula da Harkokin Kasuwancin Ruwa ta Birtaniya (UK Maritime Trade Operations - UKMTO) ta bayyana cewa ana ci gaba da gudanar da aikin ceto domin gano ɗaya daga cikin ma’aikatan jirgin ɗaukar danyen mai wanda ya ɓace.

    Jiya, hukumar ta sanar da cewa ta samu rahoto kan wani abin harbi da ba a tantance ko menene ba da ya bugi wani jirgin ɗaukar danyen mai kilomita 24 a arewacin garin Khasab na ƙasar Oman, lamarin da ya sa ɗaya daga cikin ma’aikatan jirgin ya ɓace.

    A cikin sanarwar da ta fitar, hukumar ta ce: "Mahukuntan yankin sun bayar da rahoton cewa gobara ta tashi a cikin jirgin, amma yanzu an shawo kanta."

    Hukumar ta ƙara da cewa har yanzu ba a san girman barnar da jirgin ya yi ba, ko kuma tasirin da lamarin zai yi ga muhalli.

    Sannan ta shawarci sauran jiragen ruwa da su yi zirga-zirga cikin taka-tsantsan tare da kai rahoton duk wani abu da suke zargi ga Hukumar Kula da Harkokin Kasuwancin Ruwa ta Birtaniya (UKMTO)

  3. Isra'ila ta ƙaddamar da sabuwar mamaya a zirin Gaza.

    g

    Sojojin Isra'ila sun ƙaddamar da wata sabuwar mamaya ta ƙasa a tsakiyar zirin Gaza, duk da yarjejeniyar tsagaita wuta da aka cimma, wadda a hukumance ya kamata ta kawo ƙarshen faɗa a yankin Falasɗinawa da yaƙi ya daidaita.

    Sojojin sun umarci Falasɗinawa da ke zaune a wasu yankuna uku da ke kewayen Bureij da Nuseirat da su fice daga gidajensu, duk da cewa wuraren suna wajen layin rawaya da ke nuna yankunan da Isra'ila ke da cikakken iko da su.

    Kafofin yaɗa labaran Falasɗinawa sun ce an rufe wani ɓangare na babbar hanyar da ta haɗa arewaci da kudancin Gaza, yayin da tankokin yaƙin Isra'ila ke ci gaba da kutsawa cikin yankin, tare da musayar wuta, luguden manyan makamai da fashe-fashe.

    Haka kuma, an samu rahotannin hare-haren sama, na jirage marasa matuƙa da kuma rushe gine-gine a wasu sassan zirin Gaza.

    Yawancin al'ummar Gaza sun sha yin gudun hijira sau da dama tun bayan da Isra'ila ta ƙaddamar da martanin soji kan hare-haren da Hamas ta kai mata kimanin shekaru uku da suka gabata.

  4. Shugaba Tinubu ya karɓi ƙudirin kafa 'yan sandan jihohi

    Bola Tinubu
    Bayanan hoto, Bola Tinubu

    Shugaban Najeriya, Bola Tinubu, ya karɓi kudirin gyaran kundin tsarin mulkin ƙasar da ke neman kafa rundunonin 'yan sandan jihohi, kuma zai nazarce shi tare da tuntubar babban lauyan gwamnatin tarayya kafin sanya hannu a kansa domin ya zama doka.

    Shugaban ma'aikatan fadar shugaban ƙasar, Femi Gbajabiamila, ne ya bayyana hakan a cikin wata sanarwa da ya fitar ranar Laraba.

    Gbajabiamila, wanda ke jagorantar kwamitin shugaban ƙasa kan kafa 'yan sandan jihohi, ya ce masu ba shugaban ƙasar shawara kan harkokin majalisar dattawa da ta wakilai, Sanata Basheer Lado da Dakta Wasiu Olanrewaju-Smart, ne suka miƙa masa kudirin a hukumance.

    Ya ce dukkan majalisun dokokin jihohi 36 na Najeriya sun amince da kudirin, lamarin da ya zarce adadin jihohi 24, wato kashi biyu bisa uku na jihohi 36, da kundin tsarin mulkin ƙasar na shekarar 1999 ya tanada a sashe na 9(2).

    Gbajabiamila ya ce: "Shugaba Tinubu zai nazarci kudirin gyaran kundin tsarin mulkin tare da tuntubar babban lauyan gwamnatin tarayya. Zai kuma sanya hannu a kansa a wani bikin sanya hannu na musamman."

    Shugaban ma'aikatan fadar shugaban ƙasar ya kuma bayyana cewa kwamitin shugaban ƙasa kan kafa 'yan sandan jihohi, tare da tallafin kwamitin ba da shawarwari kan manufofi, ya kammala tattaunawa mai zurfi da masu ruwa da tsaki, da kuma shawarwari da aka gudanar a faɗin ƙasar, domin samar da daftarin kudirin dokar 'yan sanda ta ƙasa.

  5. Majalisar dattawa ta aika wa Tinubu ƙudirin kafa ƴansandan jihohi don sanya hannu

    Akpabio

    Majalisar Dattawa ta Najeriya ta umarci akawun majalisar ya aika wa shugaban ƙasar ƙudirin dokar kafa ƴansandan jihohi, domin sanya hannu a kansa bayan majalisar tarayya da kuma majalisun dokokin jihohi 36 sun amince da shi.

    Matakin ya biyo bayan muhawara da gudummawar da sanatoci da dama suka bayar, inda suka bayyana matakin a matsayin wani muhimmin sauyi a ƙoƙarin Najeriya na magance matsalolin tsaro.

    Najeriya na fuskantar matsalolin tsaro da suka jiɓanci garkuwa da mutane da fashi da makami da sauran ƙalubalen tsaro da ƙasar ke fuskanta.

    Yayin jagorantar muhawarar, shugaban masu rinjaye na Majalisar Dattawa, Opeyemi Bamidele ya sanar da ƴan majalisar cewa majalisun biyu na tarayya sun amince da gyaran kundin tsarin mulkin a watannin Yuni da Yuli na shekarar 2026, bayan samun rinjayen ƙuri'un da kundin tsarin mulki ya tanada.

    Ya kuma bayyana cewa daga bisani dukkan majalisun dokokin jihohi 36 sun amince da gyaran, abin da ya cika sharudan Sashe na 9 na Kundin Tsarin Mulkin 1999, wanda ya tanadi yadda ake yin gyare-gyare ga kundin tsarin mulkin ƙasa.

    ''Bayan tabbatar da cika waɗannan sharuɗɗa, Majalisar Dattawa ta yanke shawarar miƙa kudirin ga Shugaba Tinubu domin ya sanya hannu a kansa'', in ji shi.

  6. Iran ta ce ta harbo jirgin Amurka maras matuƙi a mashigar Hormuz

    Mashigar Hormuz

    Sojojin Iran sun ce tsarin kariyar sararin samaniyarsu ya harbo wani jirgi maras matuƙi samfurin MQ-9 a sararin samaniyar gabashin mashigar Hormuz.

    Kamfanin dillancin labarai na gwamnatin Iran, IRNA, ya ruwaito cewa sojojin ƙasar sun ce tsarin kariyar sararin samaniya na cikin gida ne ya harbo jirgin.

    A kwanakin baya-bayan nan, sojojin Iran sun sha sanar da cewa sun yi nasarar harbo jiragen marasa matuƙi na Amurka.

    Sai dai kawo yanzu rundunar sojojin Amurka da ke kula da yankin Gabas ta Tsakiya (CENTCOM) ba ta mayar da martani kan waɗannan ikirari ba.

  7. Ghana ta kare matakin sayen sabon jirgin shugaban ƙasa

    Gwamnatin Ghana ta kare matakinta na sayen sabon jirgin shugaban ƙasa wanda ya kuɗinsa ya kai dala miliyan 61.

    Sabon jirgin, wanda aka ƙera a Faransa, ya haifar da muhawara, inda jam'iyyun adawa suka ce ya kamata gwamnati ta fi mayar da hankali kan magance tsadar rayuwa da kuma rashin aikin yi a tsakanin matasa.

    Sai dai gwamnatin Shugaba John Mahama ta ce ingantuwar tattalin arzikin ƙasar ne ya sa gwamnatin take iya ɗaukar nauyin sayen jirgin, kuma akwai buƙatar a maye gurbin tsohon jirgin shugaban ƙasar, da ya tsufa.

  8. Trump ya gana da Putin da Xi Jinping

    Shugabannin Manyan ƙasashen biyu

    Trump da Putin sun gana a China gabanin tattaunawar shugabanni uku da Xi Jinping

    Shugaban Amurka, Donald Trump, ya gana da takwaransa na Rasha, Vladimir Putin, a ƙasar China, kamar yadda kamfanin dillancin labarai na Reuters ya ruwaito.

    An ga shugabannin biyu tare a wani wajen tarba da aka yi shimfiɗar jan kafet kafin liyafar cin abinci a birnin Shenzhen, inda kuma Shugaban China, Xi Jinping, ya halarta.

    Bidiyon da fadar shugaban Rasha ta Kremlin ta fitar ya nuna Trump tare da Xi Jinping da matarsa lokacin da Putin ya isa wajen taron.

    Bidiyon ya kuma nuna Trump da Putin suna gaisawa cikin fara'a tare da musabaha.

    Wannan ita ce ganawa ta farko ido-da-ido tsakanin Trump da Putin tun bayan taron kolin da suka yi a jihar Alaska ta Amurka a watan Agustan 2025.

    Ana sa ran shugabannin uku, za su gudanar da wata ganawar hukuma a ranar Alhamis, inda za su tattauna kan manyan batutuwan duniya da suka shafi tsaro da samar da zaman lafiya a faɗin duniya.

  9. Kwamitin Zaman Lafiya na Gaza ya yi gargaɗin rugujewar tsagaita wuta

    Kwamitin Zaman Lafiya na Gaza, wanda Amurka ke mara wa baya, ya miƙa wani rahoto mai tayar da hankali ga Kwamitin Tsaro na Majalisar Dinkin Duniya, inda ya gargaɗi jami’an diflomasiyya kan yanayin da ke barazana ga yarjejeniyar tsagaita wuta a Gaza da ta shafe shekara guda tana aiki.

    A cikin sabon rahoton da aka fitar ranar Talata, kwamitin ya ce idan ba a ɗauki matakan gaggawa domin aiwatar da yarjejeniyar tsagaita wuta ta shekarar 2025 ba, to yarjejeniyar da ke tsakanin Isra’ila da Hamas na iya fuskantar barazanar rugujewa.

    Rahoton ya ce: “Babbar barazanar da ke fuskantar wannan tsari ita ce giɓi da ke tsakanin abin da aka amince da shi a yarjejeniyar da kuma abin da ke wakana a zahiri a filin daga.”

    Kwamitin ya yi nuni da cewa gazawar ɓangarorin wajen cika alƙawuran da suka ɗauka na iya ƙara dagula halin da ake ciki tare da kawo cikas ga ƙoƙarin tabbatar da zaman lafiya mai ɗorewa a yankin.

    Kamfanin dillancin labarai na Associated Press (AP) ya ce ya samu kwafin rahoton, wanda ya jaddada buƙatar ɗaukar matakan gaggawa domin kare yarjejeniyar daga rushewa.

  10. UAE ta ce mutum 11 sun raunata bayan harin jirgin dakon mai a mashigar Hormuz

    ..

    Kamfanin man fetur na ƙasar Hadaddiyar Daular Larabawa, Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), ya sanar a safiyar yau cewa ma’aikaci guda ɗaya a cikin ma’aikatan wani jirgin takon mai ya ɓace, yayin da wasu mutum 11 suka jikkata sakamakon harin da aka kai wa jirginsa a ranar Talata yayin da yake ratsawa ta Mashigar Hormuz.

    Kamfanin ya ce an kwashe sauran ma’aikatan jirgin zuwa wurare masu aminci.

    Da yake magana kan mutumin da ya ɓace, ADNOC ya ce: “Ana ci gaba da gudanar da aikin nema da ceto tare da haɗin gwiwar hukumomin da abin ya shafa.”

    Kamfanin dillancin labarai na Reuters, ya ambato majiyoyin tsaron harkokin jiragen ruwa, na cewa an fitar da ma’aikatan wani jirgin daga cikin jirgin a ranar Talata bayan wani abu mai kama da makami mai linzami ya same shi.

    A ranar Talata, rundunar juyin juya halin Iran da kuma rundunar ruwan ƙasar suka wani jirgin dakon iskar gas da wasu tankokin ɗaukar man fetur guda biyu sun kama da wuta yayin da suke wucewa ta Mashigin Hormuz.

    Har yanzu ba a bayyana cikakken bayani kan musabbabin gobarar da ta tashi a jiragen ba, yayin da ake ci gaba da tattara bayanai kan lamarin.

  11. Amurka ta rasa matsayin ƙasar da ta kawar da cutar ƙyanda

    Hukumar Pan American Health Organization (PAHO), wata hukuma ta Majalisar Ɗinkin Duniya, ta bayyana cewa Amurka ta rasa matsayinta na ƙasar da ta kawar da cutar kyanda, bayan shekaru biyu na karuwar masu kamuwa da cutar da kuma mace-mace sakamakonta a ƙasar.

    Hukumar ta ce wani nau’in ƙwayar cutar kyanda na ci gaba da yaɗuwa a nahiyar Amurka sama da watanni 12 a jere, lamarin da ya sa ba za a ƙara ɗaukar cutar a matsayin wadda aka kawar da ita ba.

    Daraktan PAHO, Jarbas Barbosa, ya ce ƙasashen Mexico da Bolivia ma sun rasa matsayinsu na ƙasashen da suka kawar da cutar ta ƙyanda.

    Ya danganta sake ɓullar cutar da abin da ya kira “ci gaba da giɓin da ake da shi wajen yi wa al’umma rigakafi.”

    A nasa ɓangaren, Cibiyar dakile cututtuka ta Amurka (CDC) ta ce tana da ƙudirin tabbatar da cewa ƙasar ta dawo da matsayin kawar da cutar, ta hanyar faɗaɗa samun rigakafin kyanda ga jama'a.

    A bana kaɗai, Amurka ta tabbatar da samun mutane 5,400 da suka kamu da cutar kyanda da kuma mutuwar mutum 10, wanda shi ne mafi girman adadi tun daga shekarun 1990.

    Masana kiwon lafiya na gargaɗin cewa raguwar yawan mutanen da ke karɓar rigakafi na iya ƙara bai wa cututtuka masu saurin yaɗuwa kamar kyanda damar sake bazuwa a sassa daban-daban na duniya.

  12. Chadi ta ce ba za ta karɓi Larabawan Mahamid da Nijar ke shirin kora ba

    Larabawan Mahamid

    Ƙasar Chadi ta ce ba za ta karɓi dukkan Larabawan Mahamid da Nijar ke son kora kai-tsaye ba.

    Gwamnatin Chadi ta shaida wa BBC cewa ba za ta karɓi dubban Larabawan Mahamid da ke fuskantar kora daga maƙwabciyarta Jamhuriyar Nijar ba, tana mai cewa dole ne a tantance asalin ƙasar kowane mutum ɗaya bayan ɗaya.

    Ma’aikatar harkokin wajen Chadi ta ce za a tsaurara kula da iyakokinta, kuma mutanen da aka tabbatar ‘yan ƙasar Chadi ne kawai za a ba su damar komawa ƙasar.

    “Za a ba ‘yan ƙasar Chadi da aka tantance damar komawa gida, yayin da za a duba sauran shari’o’in daban-daban,” kamar yadda gwamnatin ta shaida wa BBC.

    A makon da ya gabata ne hukumomin Nijar suka bai wa al’ummar Larabawan Mahamid umarnin ficewa daga ƙasar kafin ranar 31 ga Disamba, 2026.

    Dubban Larabawan Mahamid ne ke zaune a Nijar, musamman a yankin Diffa da ke kudu maso gabashin ƙasar.

    Da dama daga cikinsu sun shafe shekaru da dama a Nijar, inda iyalai na farko suka fara zuwa daga Chadi da Sudan tun a shekarun 1970.

    Hukumomin Nijar ba su bayyana inda suke sa ran al’ummar za ta nufa ba bayan ficewar.

    Sai dai ma’aikatar harkokin wajen Chadi ta shaida wa BBC cewa bai kamata a ɗauki membobin al’ummar a matsayin ‘yan ƙasar Chadi kai-tsaye ba saboda asalinsu na ƙabila.

    ''Larabawan da ake magana a kansu ‘yan Nijar ne. An haife su a Nijar, sun taso kuma sun yi rayuwarsu a can, kuma tushensu yana cikin ƙasar. Kasancewarsu membobin wata al’umma ko ƙabila ba hujja ba ce da ke tabbatar da cewa su ‘yan ƙasar Chadi ne,'' a cewar gwamnatin Chadin.

  13. ADC ta nemi kotu da hana INEC sauya shugabanninta

    David Mark

    Jam’iyyar African Democratic Congress (ADC) tsagin Sanata David Mark ta nemi ƙotun ɗaukaka ƙara ta hana hukumar zaɓen ƙasar INEC sauya bayanan shugabancinta da kuma bayanan ƴan takararta na shugaban ƙasa da gwamnoni, har sai an yanke hukunci kan ƙarar da ta ɗaukaka game da hukuncin da Babbar Kotun Tarayya da ke Abuja ya yanke.

    Jam’iyyar ta ce ta shigar da ƙorafi mai ƙunshe da buƙatu 17 ga kotun ɗaukaka ƙarar.

    Tsagin na David Mark na ƙalubalantar hukuncin da aka yanke a ranar 5 ga Nuwamba, 2026, wanda ta bayyana da kuskure.

    A hukuncin da ta yanken babbar kotun tarayyar da soke shugabancin tsagin David Mark da duka abubuwan da tsagin ya aiwatar ciki har da takatar Atiku.

    Sai dai a ƙarar da ta shigar gaban kotun ɗaukaka ƙarar, ADC tsagin David Mark ta ce babbar kotun tarayya ba ta da hurumin sauraron taƙaddamar shugabancin jam’iyyar.

    A wata sanarwa da daraktan sadarwa na kwamitin yaƙin neman zaɓen Atiku, Phrank Shaibu, ya fitar ranar Talata, jam’iyyar ta ce tana kuma ƙalubalantar wani hukunci da ya bai wa Bala Gombe damar yin gyara ga ƙarar da ya shigar tun farko, duk da cewa har yanzu akwai ƙalubale kan hurumin kotun na sauraron shari’ar.

    Jam’iyyar ADC ta yi gargaɗin cewa idan aka bai wa INEC damar aiwatar da hukuncin ranar 5 ga Nuwamba kafin kotun ɗaukaka ƙara ta yanke hukunci kan batutuwan da aka gabatar, hakan na iya raunana tasirin ƙarar da ta ɗaukaka tare da jefa ƴan takararta cikin rashin tabbas.

    Saboda haka, ta buƙaci kotun ɗaukaka ƙara ta tabbatar da cewa bayanan shugabancinta da na ƴan takararta sun ci gaba da kasancewa yadda suke a halin yanzu har sai an kammala shari’ar.

  14. Iran ta ce ta kai hari sansanin sojin Amurka a Kuwait

    Iran

    Rundunar sojin Iran ta sanar da kai hari kan sansanin sojin Amurka na Ali al-Salem da ke Kuwait.

    Cikin sanarwar da sojojin Iran suka fitar da safiyar Laraba, sun ce jiragen yaƙinta marasa matuƙa sun kai hari kan dakarun Amurka da ke sansanin Ali al-Salem da ke Kuwait.

    Sanarwar Iran ɗin na zuwa ne sa'a guda bayan rundunar sojin Kuwaiti ɗin ta sanar da kunna tsarin kariyar sararin samaniyarta domin daƙile makaman da ake harbowa.

    "Domin kare Iran, ba za mu rusuna wa wata ƙasa ko wata runduna ba. Duk da haka, martaninmu ga duk wata barazana ko hari zai kasance mai tsauri, kuma ba tare da iyakancewa da wani yanki na duniya ba," a cewar sanarwar ta Iran.

    A safiyar Laraba, baya ga Kuwait, an kuma kunna ƙararrawar gargaɗin hare-haren sama a Bahrain, yayin da rahotanni suka ce an ji fashe-fashe da dama a ƙasar.

    Rundunar kare juyin juya halin Musulunci ta Iran (Revolutionary Guard) ta ce tsarin radar na sojojin Amurka da ke Bahrain ne ya kasance manufar waɗannan hare-haren.

  15. Putin ya yaba da ganawar da aka shirya tsakaninsa da Trump da Xi

    shugabanni

    Shugaban Rasha, Vladimir Putin, ya ce yana sa ran ganawar da aka shirya yi tsakaninsa da Shugaban Amurka Donald Trump da kuma Shugaban China Xi Jinping, za ta kasance mai matukar amfani.

    Da yake jawabi a wani taron tattalin arziki na yanki da ake gudanarwa a birnin Shenzhen na ƙasar China, Mista Putin ya ce akwai matuƙar buƙatar haɗin kai a wannan lokaci da tattalin arzikin duniya ke ƙara taɓarɓarewa.

    Ganawar shugabannin za ta kasance karon farko da mutanen uku za su haɗu a wuri guda.

    Ana sa ran batutuwan da suka haɗa da yaƙin Ukraine, da rikicin Iran, da batun ƙirƙirarriyar basira ta AI da kuma makaman nukiliya za su kasance cikin abubuwan da za a tattauna.

  16. Sallama

    Masu bin shafin BBC Hausa kai-tsaye barkanmu da safiyar wannan rana ta Laraba.

    Kamar dai jiya, Abdullahi Bello Diginza ke fatan sake kasancewa da ku a daidai wannan lokaci domin kawo muku irin wainar da ake toyawa a faɗin duniya.

    Muna sanar da ku cewa mun buɗe sabuwar manhajar da za su iya samun labaranmu da bidiyoyin da muke wallafawa.

    Ku shiga Play Store ko Apple Store domin sauke manhajar.