Kuki Afurika ishaka ikarita nshya y'isi?

Ikarita y'Isi

Ahavuye isanamu, Getty Images Cartarium

Insiguro y'isanamu, Ikarita y'isi
Igihe co gusoma: iminota 3

Nyuma ya Aziya, Afurika ni wo mugabane wa kabiri mu bunini ku isi, ufite kilometero kare miliyoni 30.

Ariko, ku ikarita izwi nka 'Mercator Projection', Afurika isa nkaho ingana na Greenland, ikirwa cyigeze kwifuzwa na Donald Trump, nyamara kiri munsi ya kilometero kare miliyoni 2.5.

Aho kuba ikintu gisanzwe, uku kugoreka ubunini nyakuri bw'umugabane wa Afurika bigira ingaruka ku buryo abantu babona uyu mugabane.

Iyi ni yo myumvire y'umuryango w'Ubumwe bw'Afurika(UA/AU), ushyigikira inkubiri yiswe "CorrectTheMap" cyangwa se "Kosora ikarita", ukaba usaba ko Afurika igaragazwa uko iri.

Nyuma yo guhabwa inshingano n'umuryango w'Ubumwe bw'Afurika zo guyobora ubukangurambaga kuri ibyo byifuzo, Togo igiye gusaba ibihugu bigize Umuryango w'Abibumbye gukoresha ikarita igaragaza ingano nyayo y'umugabane wa Afurika.

Togo iyoboye 'urugamba' mu izina rya Afurika

Robert Dussey, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Togo.

Ahavuye isanamu, REUTERS/Eduardo Munoz/Photo d'archive

Insiguro y'isanamu, Robert Dussey, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Togo.

Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Togo yabwiye ibiro ntaramakuru bya Reuters ko Togo igamije gusaba ibihugu bigize Umuryango w'Abibumbye gukora ikarita igaragaza ingano nyayo y'umugabane wa Afurika no kureka ikarita ya Mercator.

"Ingano ya Afurika ku ikarita y'isi ntabwo ari yo, kandi turashaka ukuri kwa siyansi," ibi byavuzwe na Robert Dussey, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Togo.

Mu ntangiriro z'uyu mwaka, Umuryango w'Ubumwe bw'Afurika (AU) wafashe icyemezo cyo guteza imbere ikarita izwi nka 'Equal Earth Projection' kandi usaba ibihugu bigize uwo muryango kureka gukoresha ikarita ya Mercator.

"Ikibazo uyu muryango ufite ni ukureba ko uyu mwanzuro wemerwa n'Umuryango w'Abibumbye kandi ugahindura ikarita. Ibihugu bya Afurika byamaze gushyigikira iyo karita nshya"

Dussey ashimangira ko hari umushinga w'umwanzuro urimo gutegurwa kandi ko hagomba kuba amatora mu nama rusange y'Umuryango w'Abibumbye itaha muri Nzeri(9) 2026 kuri iki kibazo.

Umuryango w'Ubumwe bwa Afurika (AU) wategetse Togo ku ya 7 Mata kohereza umwanzuro mu Nteko rusange y'Umuryango w'Abibumbye.

'Ishusho idahwitse ya Afurika ku ikarita'

Umubumbe w'Isi

Ahavuye isanamu, Getty Images/ Matthias Kulka

Insiguro y'isanamu, Ikarita y'isi
Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Abanenga iyi karita imaze imyaka irenga 400 ikoreshwa kandi yigishwa mu mashuri bavuga ko iyi karita ya Mercator, ituma Greenland isa n'ingana na Afurika mu gihe mu by'ukuri Afurika ikubye inshuro zigera kuri 14, ishimangira uko Afurika ibonwa nk'aho ari nto nubwo ari nini kandi ikaba ifite abaturage benshi.

Iki kibazo kigira ingaruka no ku biganiro bigaragazwa mu itangazamakuru, mu burezi ndetse no mu nzego za politiki.

Kugira ngo ikosore uku kugoreka Afurika ku makarita, Umuryango w'Ubumwe bw'Afurika winjiye mu gikorwa cya "Correct The Map [Kosora Ikarite]" kigamije guhagarika ikoreshwa ry'igishushanyo mbonera cya Mercator.

Ubu bukangurambaga, buyobowe n'imiryango Africa No Filter na Speak Up Africa, busaba ko umushinga w'igenamigambi ry'Isi Ingana mu 2018, ugamije kwerekana ingano nyayo y'ibihugu bya Afurika.

"Guhagararira neza si ikibazo cy'amakarita gusa, ahubwo bireba ubwisanzure, iterambere n'icyifuzo cyo kwemeza uko isi ibona Afurika uko iri," ibi ni ibyatangajwe na Moky Makura, umuyobozi mukuru wa Africa No Filter, mu kiganiro yagiranye na Reuters.