انتخابات اسرائیل؛ رقیبان اصلی نتانیاهو چه کسانی‌اند؟
منبع تصویر، EPA
قرار است انتخابات پارلمانی اسرائیل روز سه شنبه، ۲۷ اکتوبر، برگزار شود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر فعلی اسرائیل، مدت‌ها در نظرسنجی‌ها در مسیر از دست دادن قدرت قرار داشت، اما با نزدیک شدن به انتخابات، رقابت فشرده‌تر شده و در عین حال رقیبان او نیز مسیر روشنی برای تشکیل حکومت در اختیار ندارند.
روز سه‌شنبه، مردم به احزاب رأی می‌دهند و کرسی‌های پارلمان بر اساس سهم هر حزب از آرا، به افراد موجود در فهرست آن حزب اختصاص داده می‌شود.
این نخستین انتخابات پارلمانی اسرائیل از زمان حمله غافلگیرانهٔ جنبش حماس به اسرائیل در هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ است که خاورمیانه را وارد دوره‌ای از تنش و درگیری کرد و به جنگ اسرائیل در غزه و لبنان و همچنین حملات هوایی این کشور به ایران انجامید.
بنیامین نتانیاهو
نتانیاهو که پس از نخستین دوره نخست‌وزیری خود در دهه ۱۹۹۰، از سال ۲۰۰۹ تا کنون، بخش عمده‌ای از زمان را در قدرت سپری کرده است، به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های سیاسی اسرائیل در جهان و همزمان شخصیتی جنجال‌برانگیز در داخل کشور تبدیل شده است.
هوادارانش او را «شاه بی‌بی» می‌نامند و معتقدند اسرائیل برای مقابله با تهدیدهای منطقه‌ای به رهبری قدرتمند مانند او نیاز دارد.
اما نتانیاهو، که دیوان کیفری بین‌المللی لاهه او را به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه تحت پیگرد قرار داده و خود این اتهامات را رد می‌کند، همزمان در اسرائیل نیز با چند پرونده فساد مواجه است. او این اتهامات را نیز نمی‌پذیرد و اکنون در حال نبردی سرنوشت‌ساز برای بقای سیاسی خود است.
نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حمایت از حزب «لیکود» پس از حمله هفتم اکتوبر به طور چشمگیری کاهش یافته است؛ حمله‌ای که اعتبار نتانیاهو در حوزه امنیت را زیر سئوال برد. سیاست‌های حکومت او در زمینه مسائل مذهبی و رابطه دین و دولت نیز با انتقاد بخشی از جامعه اسرائیل روبه‌رو بوده است.
با این حال، نتانیاهوی ۷۷ ساله یکی از ماهرترین بازماندگان صحنه سیاست اسرائیل به شمار می‌رود. او گفته است در صورت پیروزی تلاش خواهد کرد حکومتی «فراگیر و ملی» تشکیل دهد. در صورت تداوم بن‌بست سیاسی نیز ممکن است برای ماه‌ها در سمت نخست‌وزیر موقت باقی بماند.
در آستانه برگزاری انتخابات، دونالد ترامپ، دیشب بار دیگر حمایت خود را از بنیامین نتانیاهو اعلام کرد و از اسرائیلی‌ها خواست به او رأی دهند.
منبع تصویر، Getty Images
مهم‌ترین رقبای نتانیاهو
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، که یک پسر خود را در جنگ غزه از دست داده است، رهبری حزب میانه‌روی تازه‌تأسیس «یاشار» را بر عهده دارد. او خود را چهره‌ای خارج از ساختار سنتی سیاست معرفی کرده و بر سابقه نظامی و رویکرد سختگیرانه امنیتی خود تأکید دارد.
نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، با یائیر لاپید، نخست‌وزیر پیشین میانه‌رو، ائتلاف کرده است. حزب مشترک آن‌ها «باهم» نام دارد و بر بازسازی وحدت اجتماعی و بازگرداندن کشور به مسیر عادی تمرکز کرده است. همین دو چهره در انتخابات ۲۰۲۱ موفق شدند نتانیاهو را از قدرت کنار بزنند.
آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین، که زمانی از متحدان نزدیک نتانیاهو بود، اکنون به یکی از منتقدان اصلی او تبدیل شده است. او در سال ۲۰۱۸ حکومت را ترک کرد و نتانیاهو را به نرمش بیش از حد در برابر گروه‌های فلسطینی متهم کرد.
یائیر گولان، جنرال پیشین ارتش اسرائیل، رهبری حزب «دموکرات‌ها» را بر عهده دارد؛ حزبی که بر پایه بقایای حزب تاریخی کارگر اسرائیل و حزب چپ‌گرای مرتز شکل گرفته است.
چهره‌های کلیدی در اردوگاه نتانیاهو
بتسلئیل اسموتریچ، وزیر مالیه، و ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، به دلیل مواضع راست افراطی خود در قبال فلسطینی‌ها با انتقادهای گسترده بین‌المللی روبه‌رو شده‌اند.
اسموتریچ از حامیان اصلی گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیل در کرانه باختری است و گفته امیدوار است این روند ایده تشکیل کشور فلسطین را از میان ببرد.
بن‌گویر نیز از مجازات اعدام برای شبه‌نظامیان فلسطینی، تشدید شرایط زندان برای زندانیان فلسطینی و تسهیل دسترسی اسرائیلی‌ها به سلاح حمایت کرده است.
هر دو سیاستمدار خواهان اخراج فلسطینیان از نوار غزه و اسکان دوباره اسرائیلی‌ها در این منطقه شده‌اند.
متحدان یهودی ارتدوکس
نتانیاهو سال‌ها برای حفظ قدرت به دو حزب یهودی ارتدوکس «شاس» و « اتحاد یهودیت توراتی» متکی بوده است.
درخواست این احزاب برای معافیت گسترده پیروان خود از خدمت نظامی، مشارکت پایین در بازار کار و اتکا به کمک‌های دولتی، به‌ویژه در شرایط جنگی، با انتقاد بسیاری از اسرائیلی‌ها مواجه شده است.
احزاب تعیین‌کننده
برخی احزاب که به طور آشکار در کنار هیچ‌یک از دو اردوگاه قرار ندارند، می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در نتیجه انتخابات ایفا کنند.
از جمله این احزاب می‌توان به «رعام» و «فهرست مشترک» اشاره کرد که نماینده بخشی از اقلیت عرب اسرائیل هستند. همچنین حزب راست‌گرای تازه‌تأسیس «مردم اسرائیل» و برخی از احزاب میانه‌راست نیز از جمله گروه‌هایی هستند که می‌توانند در معادلات تشکیل حکومت آینده نقش مهمی داشته باشند.
