افغانستان یکی از ده کشور جهان با بیشترین جمعیت گرسنه است

شبکه جهانی مقابله با بحران‌های غذایی می‌گوید که افغانستان در میان ده کشوری قرار دارد که با شدیدترین سطح بحران غذایی روبه‌رو هستند.

گزارش سال ۲۰۲۶ این شبکه هشدار می‌دهد که میزان گرسنگی شدید در جهان طی یک دهه اخیر دو برابر شده و برای نخستین‌بار، در یک سال دو مورد قحطی ثبت شده است.

کشورهای افغانستان، بنگله‌دش، جمهوری دموکراتیک کانگو، میانمار، نایجیریا، پاکستان، سودان جنوبی، سودان، سوریه و یمن کشورهایی‌اند که دو سوم جمعیت گرسنه جهان را در خود جای داده‌اند.

از این میان افغانستان، سودان، سودان جنوبی و یمن با سطح بالای گرسنگی حاد روبه‌رو هستند.

شبکه جهانی مقابله با بحران‌های غذایی که در هماهنگی با ملل متحد کار می‌کند، در گزارشش می‌نویسد: « ناامنی شدید غذایی همچنان به‌شدت متمرکز باقی مانده و نسبت به ده سال گذشته دو برابر شده است.»

در افغانستان، کاهش کمک‌های بین‌المللی، فشارهای اقتصادی و بازگشت گسترده مهاجران، بحران ناامنی غذایی را به‌طور چشم‌گیری وخیم‌تر کرده است. ملل متحد پیش‌تر هشدار داده است که اگر اقدامات جدی و فوری انجام نشود، خطر قحطی در افغانستان دور از انتظار نخواهد بود.

گزارش این شبکه نشان می‌دهد که برای نخستین بار در سال ۲۰۲۵ براساس سیستم طبقه‌بندی مرحله‌ای امنیت غذایی (IPC)، بدترین و حادترین مرحله قحطی در غزه و سودان شناسایی شد.

این نخستین بار است که از زمان آغاز گزارش‌های سالانه این نهاد، این مرحله از قحطی در دو منطقه جداگانه ثبت می‌شود.

بیجاشدگی مردم یکی از عوامل گرسنگی

شبکه جهانی مقابله با بحران‌های غذایی همچنین می‌گوید که بیجاشدگی اجباری یکی از عوامل تشدید ناامنی غذایی در جهان است.

به گفته این نهاد، تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۵ میلیون نفر در کشورهای درگیر جنگ مجبور به ترک خانه‌های‌ خود شدند که شامل بیجا شدگان داخلی، پناهجویان و مهاجران می‌شوند.

گروه‌هایی که معمولا بیش از دیگران با گرسنگی روبه‌رو می‌شوند.

سیل گسترده، بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان به افغانستان در نزدیک به دوسال گذشته، ادامه جنگ در سودان و حملات گسترده اسرائیل بر غزه که سبب آواره شدن میلیون‌ها نفر شد، باور می‌رود که در تشدید بحران گرسنگی در سراسر جهان نقش داشته است.

در افغانستان نیز ملل متحد گفته است که تنها در سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۳ میلیون نفر به کشور بازگشته اند. بسیاری شان پولی برای تعیین معیشت و حتی سرپناهی برای بودباش ندارند.

ملل متحد در گزارش‌‌هایش ت‍أکید کرده است که شدت بازگشت مهاجران بر افغانستانی که در حال حاضر خود با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کند فشار را مضاعف می‌سازد.

از سویی هم نهادهای وابسته به ملل متحد گزارش داده اند که این بازگشت‌کنندگان در ولایت‌های فقیر نشین به ویژه شمال کشور جابه‌جا می‌شوند که این روند، فشار سنگینی بر جوامع میزبان وارد می‌کنند.

تغییرات اقلیمی و ناامنی از عوامل اصلی گرسنگی در افغانستان

در افغانستان اما این تنها بازگشت مهاجران نیست که مردم را با گرسنگی روبه‌رو کرده است.

تغییرات اقلیمی و حوادث طبیعی ناشی از آن، جنگ و درگیری شدت فقر و گرسنگی را افزایش می‌دهد.

عبدالرزاق ایوبی از مسئولان برنامه جهانی غذا در شمال افغانستان می‌گوید: «گرسنگی در افغانستان به دلیل مشکلات اقتصادی، بازگشت اجباری، جنگ و حوادث طبیعی به شدت افزایش یافته است.»

او می‌افزاید: «در سال ۲۰۲۶ حدود یک سوم جمعیت کشور نزدیک به ۱۷ میلیون نفر با گرسنگی حاد روبه‌رو هستند.»

رقمی که افزایش چشم‌گیر گرسنگی نسبت به سال‌های گذشته را نشان می‌دهد.

با این‌حال شبکه جهانی مقابله با بحران‌های غذایی هشدار می‌دهد که اگر رویکردها در مقابله با گرسنگی در جهان تغییر نکند، جهان ممکن است با یک بحران دوامدار گرسنگی روبه‌رو شود.

در گزارش همچنان ذکر شده که در سال ۲۰۲۵، حدود ۲۶۶ میلیون نفر در ۴۷ کشور با سطح بلند ناامنی شدید غذایی روبه‌رو بوده‌اند.

انتونیو گوترش، دبیرکل ملل متحد، در مقدمه این گزارش گفته است: «این گزارش یک فراخوان برای اقدام است تا رهبران جهان اراده سیاسی لازم را برای افزایش سریع سرمایه‌گذاری در امر کمک‌های نجات بخش بسیج کرده و برای پایان دادن به درگیری‌هایی که این همه رنج را ایجاد کرده، تلاش کنند.»

شبکه جهانی مقابله با بحران‌های غذایی در گزارش تازه خود هشدار می‌دهد که سطح شدید ناامنی غذایی در سال ۲۰۲۶ نیز در بسیاری از مناطق همچنان بحرانی باقی خواهد ماند. ادامه درگیری‌ها، تغییرات اقلیمی و بی‌ثباتی اقتصادی جهانی احتمالاً باعث ادامه وضعیت کنونی در بسیاری از کشورها یا تشدید مشکلات خواهند شد.

یکی از نگرانی‌های عمده در این گزارش، کاهش شدید منابع مالی برای مقابله با بحران‌های غذایی است که توانایی دولت‌ها و نهادهای امدادرسان را برای پاسخ‌دهی مؤثر محدود کرده است.