«خودکفایی» افغانستان در تولید نمک؛ مصرف‌کنندگان از کیفیت آن شکایت دارند

اتحادیه صنعت‌کاران افغانستان و حکومت طالبان می‌گویند «افغانستان در تولید نمک به خودکفایی رسیده» و دیگر نیازی به واردات این محصول ندارد.

به گفته مقام‌های حکومت طالبان، نیاز سالانه افغانستان به نمک حدود ۳۰۰ هزار تن است، در حالی که تولید سالانه نمک در کشور به ۳۴۴ هزار تن رسیده است.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان، گفته است میزان نمکی که از معادن افغانستان استخراج می‌شود نیاز بخش خوراکی و صنعتی کشور را تأمین می‌کند.

به گفته او، واردات نمک در چارچوب سیاست حمایت از تولید داخلی و دستیابی به خودکفایی متوقف شده است. حدود یک‌ونیم سال پیش معاونیت اقتصادی ریاست‌الوزرای حکومت طالبان نیز از ممنوع شدن واردات نمک خبر داده بود.

مقام‌های حکومت طالبان می‌گویند نمک از ۱۴ معدن در ولایت‌های مختلف استخراج و در ده‌ها کارخانه تصفیه و فرآوری می‌شود. آن‌ها همچنین می‌گویند این صنعت برای هزاران نفر زمینه کار فراهم کرده است.

در گذشته بخش قابل توجهی از نمک مورد نیاز افغانستان از کشورهای همسایه، به‌ویژه پاکستان و ایران، وارد می‌شد. با این حال، آمار دقیقی درباره ارزش مالی واردات نمک و میزان پول خارج‌شده از کشور برای تأمین این محصول در سال‌های گذشته در دست نیست.

نارضایتی از کیفیت نمک داخلی

با وجود افزایش تولید داخلی، شماری از مصرف‌کنندگان از کیفیت نمک‌های عرضه‌شده در بازار شکایت دارند. یک باشنده کابل به بی‌بی‌سی گفته است که در برخی نمک‌های تولید داخل خاک و ریگ مشاهده می‌شود.

مصرف‌کنندگان می‌گویند خودکفایی زمانی کامل خواهد بود که کیفیت محصولات داخلی نیز با معیارهای مورد انتظار مطابقت داشته باشد.

سید نعمت حسینیان، کارشناس ریاست عمومی مصونیت غذایی در وزارت صحت عامه، می‌گوید که پس از دریافت شکایت‌ها در مورد نمک‌های آلوده با خاک، ریگ و برخی فلزات سنگین، بررسی‌هایی را آغاز کرده و نمک آلوده را از چرخه مواد غذایی خارج کرده اند.

او افزود که برخی شرکت‌های کوچک بسته بندی و تولید نمک در داخل شهر کابل مسدود شدند.

به گفته آقای حسینیان، در افغانستان ۱۰۹ کارخانه بزرگ و کوچک تولید و پروسس نمک فعالیت دارند، اما ده کارخانه بزرگ توانسته اند تولیدات معیار تولیدات خود را خود را به استندرد های جهانی برسانند.

همایون لودین، متخصص تغذیه می‌گوید نمک خوراکی علاوه بر آن‌که باید از خاک، ریگ و سایر ناخالصی‌ها پاک باشد، لازم است به میزان کافی با آیدین غنی‌سازی شود. به گفته او، استفاده از نمک‌های غیراستندرد یا تصفیه‌نشده می‌تواند خطر برخی مشکلات صحی، از جمله اختلالات ناشی از کمبود آیدین، را افزایش دهد.

عبدالجبار صافی، رئیس اتحادیه صنعت‌کاران افغانستان، می‌گوید ده‌ها شرکت کوچک و بزرگ در بخش تولید و تصفیه نمک فعالیت دارند و صنعت‌کاران متعهد به عرضه محصولات باکیفیت هستند. با این حال، او تأکید می‌کند که نظارت حکومت بر روند تولید باید جدی‌تر شود.

رئیس اتحادیه صنعت‌کاران افغانستان، می‌گوید با توجه به اینکه میزان تولید نمک از نیاز داخلی فراتر رفته است، صنعت‌کاران در تلاش‌اند با بهبود کیفیت، تصفیه معیاری و بسته‌بندی مناسب، زمینه صادرات نمک افغانستان را نیز فراهم کنند.

کارخانه تولیدی پامیر بلور، در ولایت بلخ یکی از کارخانه‌های بزرگ تولید نمک است که با هزینه بیش از پنج میلیون دالر تاسیس شده است.

محمد اسماعیل روفیان، معاون تظمیم و کنترول کیفیت این کارخانه، به بی‌بی‌سی گفت که در حال حاضر بیش از پنجاه نفر کارمند و بیش از سه صد نفر کارگر به‌صورت شبانه روزی در این کارخانه مشغول کار هستند.

او در مورد میزان تولید این کارخانه گفت: «ظرفیت ماشینری کارخانه ما حد اوسط در یک ساعت ۱۰ تن نمک به‌صورت پروسس و تصفیه شده است. در یک شبانه روز ۲۴۰ تن نمک غذایی تولید می شود. ما همچنین نمک مورد استفاده در صنعت، دامداری و زراعت نیز نمک تولید می کنیم.»

بیشتر نمک تولید شده در این کارخانه از معدن نمک اندخوی ولایت فاریاب تامین شود و مقدار از نمک را معادن نمک ولایت تخار بدست میاورد.

افغانستان دارای ذخایر قابل توجه نمک است و معادن آن در ولایت‌هایی از جمله تخار، سمنگان، بلخ، فاریاب، غور، هرات، پروان، غزنی، پکتیا و قندهار شناسایی شده‌اند.

نمک از مواد اساسی مورد استفاده در زندگی روزمره مردم افغانستان است و در دسترخوان تقریباً همه خانواده‌ها جای دارد.