حکومت طالبان: در پنج سال گذشته حدود سه و نیم میلیارد دالر در افغانستان سرمایه‌گذاری شده است

دشت‌ گمبیری - لغمان
توضیح تصویر، دشت‌ گمبیری - لغمان
    • نویسنده, خلیل نوری
    • شغل, بی‌بی‌سی
    • در, لندن
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه

در دشت‌های سوزان گمبیری در لغمان در شرق افغانستان، یک سرمایه گذار آستین بر زده و در تلاش توسعه زراعت، مالداری و باغداری است.

احمد نذیر می‌گوید هزاران جریب زمین دولتی را برای ۴۵ سال اجاره گرفته و مبلغ ۱۰ میلیون دالر به منظور کشت و کار سرمایه‌گذاری کرده است.

او می‌گوید: «در این پروژه، در مرحله‌های مختلف ما حدود ده میلیون دالر سرمایه‌گذاری کرده‌ایم. هدف ما این است که این دشت را سرسبز بسازیم و به یک منطقه اقتصادی مبدل کنیم و زمینه کار را برای مردم محل فراهم کنیم.»

احمد نذیر ده میلیون دالر را به هدف کشت و کار در لغمان سرمایه‌گذاری کرده است
توضیح تصویر، احمد نذیر می‌گوید که ده میلیون دالر را به هدف کشت و کار در لغمان سرمایه‌گذاری کرده است

سرمایه‌گذاری احمد نذیر بخش کوچکی از یک رقم درشت است که حکومت طالبان می‌گوید از زمان تسلط دوباره‌شان، وارد چرخه اقتصاد کشور شده است.

محمد آصف الیاس، سخنگوی وزارت تجارت و صنعت حکومت طالبان، به بی‌بی‌سی گفت: «در پنج سال گذشته در بخش‌های مختلف در افغانستان بیش از ۲۴۰ میلیارد افغانی سرمایه‌گذاری شده، این سرمایه‌گذاری در بخش انرژی، معادن، تجارت، صنایع، زیربناها، زراعت، صحت، تکنالوژی، تجهیزات، ماشین‌آلات و سردخانه‌ها بوده است. خوشبختانه در این سرمایه‌گذاری، تجار افغان و خارجی سهم داشته اند. بیشترین سرمایه‌گذاری در بخش انرژی و معادن بوده، دو بخشی که افغانستان ظرفیت های اقتصادی زیادی دارد.»

آقای الیاس از ارائه جزئیات این رقم به تفکیک سالانه آن خودداری کرد، اما تأیید کرد که بزرگترین سرمایه‌گذاری‌های خارجی از سوی سرمایه‌گذارانی از چین، ایران، قطر و ازبیکستان صورت گرفته است.

کارخانه تولید بطری آب

حکومت طالبان می‌گوید تلاش کرده برای سرمایه‌گذاران تسهیلات بیشتری را فراهم کند؛ از جمله توزیع زمین، رفع محصول گمرکی بر واردات وسایل فنی و معرفی کارمندان مسلکی.

آمار وزارت تجارت و صنعت نشان می‌دهد که با گسترش شهرک‌های صنعتی، شمار کارخانه‌های تولیدی در پنج سال گذشته از سه هزار به بیش از شش هزار افزایش یافته است.

محمد آصف الیاس افزود: «تنها پارسال یک عشاریه هفت میلیارد دالر سرمایه‌گذاری تعهد اعلام شد و ما به این باوریم که با افزایش اعتماد بر تجارت و تسهیل در قوانین توزیع زمین و تعرفه‌های ترجیحی، میزان سرمایه‌گذاری در سال‌های اینده، بیشتر خواهد شد.»

در میان این سرمایه‌گذاران افرادی هم هستند که از ایران و پاکستان اخراج شده و کسب و کارشان را به افغانستان منتقل کرده‌اند.

حکومت طالبان می‌گوید تنها در دو سال اخیر نزدیک به ۹۰ سرمایه‌گذار به کشور بازگشته و حدود ۷۰ میلیون دالر سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

«افغانستان فرصت جذب سرمایه به مراتب بزرگتری را دارد»

یک توربین بادی در هرات

آذرخش حافظی، تحلیلگر مسایل اقتصادی در کابل، به بی‌بی‌سی گفته است که سرمایه‌گذاری‌های فعلی بیشتر با همت بخش خصوصی انجام شده است.

او ازینکه میزان سرمایه‌گذاری در کشور در زمان تسلط حکومت طالبان کاهش نیافته ابراز رضایت می‌کند، اما تأکید دارد که سه و نیم میلیارد دالر سرمایه‌گذاری در پنج سال درکشور کافی نیست، چون افغانستان فرصت جذب سرمایه به مراتب بزرگتر را دارد.

به گفته آقای حافظی افغانستان تنها در بخش تولید انرژی به ۱۰۰ میلیارد دالر و برای استخراج معادن به یک تریلیون سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

او گفته در چند دهه اخیر اقتصاد افغانستان «مصنوعی و متکی به حضور قوای خارجی امریکایی و قبل‌تر از آن روسی بوده است و کشور شاهد رشد اقتصادی طبیعی نبوده است. حالا هم [اقتصاد طبیعی] نداریم و یک اقتصاد ریاضتی متکی به منابع داخلی است. بنابراین نیاز به سرمایه‌گذاری‌های بیشتر است.»

سلما یوسفزی
توضیح تصویر، سلما یوسفزی، عضو هیئت رهبری اتاق تجارت، گفته است که در یک‌سال گذشته صدها زن رو به سرمایه‌گذاری آورده‌اند، اما برخی زنان نیز به دلیل محدودیت‌ها، از تجارت دست کشیده‌اند

کارشناسان می‌گویند این سرمایه‌گذاری‌ها، جدا از ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر به ثبات پول افغانی، در کشوری در حال بحران و وابسته به کمک‌های خارجی کمک کرده است.

حکومت طالبان می‌گوید که این سرمایه‌گذاری‌های انجام شده برای حدود ۴۵۰ هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم زمینه کار فراهم کرده است.

وزارت تجارت و صنعت مدعی‌ است که در حال حاضر افغانستان در تولید ۳۳۰ نوع کالا به خودکفایی رسیده و در تولید ۵۰۰ قلم کالای دیگر نیمه خودکفا شده است.

اتاق صنایع و معادن افغانستان می‌گوید برخی ازین سرمایه‌گذاری‌ها، فرصت صادرات برخی اقلام به بیرون از کشور را نیز فراهم کرده است.

عبدالناصر امین، رئیس اتاق تجارت و معادن هرات، که خود نیز در بخش تولید دوا، پلاستیک، کاغذ و تجهیزات طبی سرمایه‌گذاری کرده، می‌پذیرد که مشکل توزیع زمین و تأمین برق هنوز به عنوان یک چالش در برابر سرمایه‌گذاران در بخش تولید سرجایش باقیست.

آقای امین در عین حال می‌گوید صدور مجوز برای سرمایه‌گذاری تنها یک روز را در بر می‌گیرد و افراد زیادی تمایل به سرمایه‌گذاری در شهرک صنعتی این ولایت دارند و منتظر توزیع زمین هستند.

او می‌گوید که هشت ماه پیش تهداب یک کارخانه تولید قوطی نوشابه گذاشته شد که ۱۲۰ میلیون دالر در آن سرمایه‌گذاری می‌شود.

در همین حال، اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان می‌گوید در حال حاضر حدود ۱۲ هزار زن سرمایه گذار و تجارت پیشه را ثبت کرده که مجموع سرمایه‌گذاری‌های آنها به حدود ۳۰ میلیون دالر می‌رسد.

سلما یوسفزی، عضو هیئت رهبری این اتاق، به بی‌بی‌سی گفته است که بیشتر آنها در کابل، هرات و مزار فعالیت می‌کنند.

با این‌حال خانم یوسفزی تأیید کرده که برخی زنان به دلیل محدودیت‌ها، از تجارت دست کشیده‌اند. محدودیت‌ها در صادرات، صدور ویزا و شرایط دادن قرضه به سرمایه‌گذاران زن از جمله بزرگ‌ترین چالش‌ها است که او از آنها یاد کرده است.