«ده‌ها غیر نظامی» در حملات پاکستان درشرق افغانستان کشته شدند؛ دوطرف شارژدافیران یک‌دیگر را احضار کردند

سخنگوی حکومت طالبان می‌گوید «ده‌ها غیرنظامی که زنان و کودکان» در میان شان هستند، در حملات پاکستان به پکتیکا، پکتیا و کنر، کشته و زخمی شده‌اند.

ذبیح‌الله مجاهد این اقدام پاکستان را «بزدلانه و تجاوزگرانه و یک جنایت و عمل وحشیانه» توصیف کرده است.

تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی کودکان و افراد غیرنظامی زخمی را نشان می‌دهد.

پیشتر، حکومت پاکستان اعلام کرد که به «مواضع متعلق به تحریک طالبان پاکستان و جماعت‌الاحرار حمله کرده که در جریان آن «۲۹ جنگجو کشته شدند.»

در پی این حملات، وزارت خارجه حکومت طالبان شارژدافیر سفارت پاکستان در افغانستان را احضار و در ارتباط به «نقض حریم هوایی افغانستان و بمباران خانه‌های غیرنظامیان اعتراض شدید و قاطع خود را به او ابلاغ کرد.»

وزارت خارجه این حملات را «نقض آشکار اصول بین‌المللی، قوانین بشردوستانه و حاکمیت ملی کشورها دانسته و آن را به‌شدت محکوم کرده است.»

در مقابل وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است که دیشب کاردار سفارت حکومت طالبان دراسلام‌آباد را احضار و اعتراض شدید خود را در ارتباط به «حملهٔ تروریستی در کراچی» به او بیان کرد.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، در بیانیه‌ای افزوده که عبیدالرحمن نظامانی سفیر پاکستان در کابل نیز اعتراض مشابهی را به وزارت امور خارجه افغانستان ابلاغ کرده است.

آقای اندرابی گفته که براساس شواهد به‌دست آمده شهروندان افغانستان، از جمله یک فرد زخمی بازداشت شده، در حملهٔ کراچی دست داشته‌اند. او مدعی شده است که این، بار دیگر ثابت می‌سازد که «از خاک افغانستان برای طراحی و اجرای حملات تروریستی در داخل پاکستان استفاده می‌شود.» حکومت طالبان بارها این ادعای مقامات پاکستان را رد کرده‌اند.

گزارش شده است که بیشترین تلفات در منطقهٔ مندی‌خیل در ولسوالی سمکنی پکتیا رخ داده است.

مقامات حکومت طالبان می‌گویند که تاکنون در مجموع دست‌کم «۳۶ نفر» درحملات هوایی دیشب پاکستان کشته شده‌اند.

معاون سخنگوی حکومت طالبان اعلام کرده‌است که تنها در روستای مندوخیل، ولسوالی سمکنی پکتیا، ۳۰ نفر کشته شده‌اند.

به گفنهٔ حمدالله فطرت جنگنده‌های پاکستانی یک خانهٔ مسکونی را در این منطقه بمباران کردند. در نتیجه، یک مرد سالمند و یک کودک کشته و بقیه اعضای خانواده زخمی شدند. او افزود: «زمانی که باشندگان محل برای کمک‌رسانی در محل گرد هم آمدند، منطقه بار دیگر هدف بمباران قرار گرفت. در حملهٔ دوم، ۲۸ باشندهٔ محل کشته و ۱۵۸ نفر دیگر زخمی شدند.»

آقای فطرت از کشته شدن شش نفر در حملهٔ پاکستان به یک خانه مسکونی در روستای ولوست، ولسوالی گیان پکتیکا، نیز خبرداده است که بیشترشان به گفتهٔ او زنان و کودکان بودند.

داکتر نوروز، رئیس یک شفاخانهٔ محلی در این ولسوالی، گفته است که بیش از ۴۰ زخمی به این مرکز منتقل شده‌اند که برخی در همان‌جا بستری و برخی دیگر به گردیز فرستاده شده‌اند.

از پکتیکا گزارش شده است که در منطقهٔ گیان خانهٔ یک باشندۀ محلی به نام محمدامین هدف قرار گرفته که در نتیجهٔ آن شش نفر، از جمله زنان، کشته شده‌اند.

در کنر، مقام‌های محلی حکومت طالبان به سید عبدالله نظامی، خبرنگار بی‌بی‌سی، گفته‌اند که در ولسوالی مرور نیز یک منزل مسکونی در حملهٔ هوایی هدف قرار گرفته است، اما چون منطقه دورافتاده است، هنوز جزئیات تلفات و خسارات در دست نیست.

بی‌بی‌سی نمی‌تواند به‌طور مستقل جزئیات تلفات و آمار اعلام‌شده از سوی پاکستان و حکومت طالبان دربارهٔ این حملات را تأیید یا رد کند.

با این‌حال، به‌روایت برخی زخمی‌ها و شاهدان عینی و ویدیوهایی که به بی‌بی‌سی فرستاده شده است، در حملات شب گذشتهٔ پاکستان، خانه‌های مسکونی هدف قرار گرفته وغیرنظامیان نیز آسیب دیده‌اند.

حکومت پاکستان در بیانیه‌ای که امروز دوشنبه (۲۹ جون) منتشر کرد تأیید کرد که نیروهای پاکستانی، بر اساس اطلاعات استخباراتی، شب هنگام عملیات زمینی «برنامه‌ریزی‌شده» در طول خط دیورند انجام داده و سپس در مناطق نزدیک به این خط مرزی، «پایگاه‌ها و مراکز امن» مربوط به جماعت‌الاحرار و تحریک طالبان پاکستان را هدف حملات هوایی قرار داده‌اند.

وزیر اطلاع‌رسانی پاکستان، در بیانیه‌ای در ایکس، اعلام کرده است که در این عملیات‌ و حملات، «۲۹ جنگجو کشته شده‌اند.»

عطاالله تارر این حملات پاکستان را پاسخ به «چندین حملهٔ اخیر تروریستی» در خیبرپختونخوا، بلوچستان و نیز یک کمپ نیروهای رنجرز پاکستان در کراچی، خوانده است.

در ادامه این بیانیه آمده است که عملیات زمینی نیز در نزدیکی خط مرزی و در منطقهٔ باجورِ خیبرپختونخوا انجام شده و به گفتهٔ او، یک فرمانده مهم تحت پیگرد به نام خان فروش (زَبال) همراه با سه عضو دیگر جماعت‌الاحرار در جریان این عملیات کشته شده‌اند.

او حملات پاکستان را «دقیق و ماهرانه» توصیف کرده است.

آیا پاکستان سیاست جدیدی را در قبال افغانستان در پیش گرفته است؟

علی حسینی، بی‌بی‌سی

اسلام‌آباد در در ارتباط با برخورد با تحریک طالبان پاکستان و جریان‌های مستقل - اما زیر چتر عملیاتی و ایدئولژیک واحد- همچون جماعت الاحرار در سه میدان با چالش روبه‌رو است.

از یک‌طرف دست‌کم دو بار مذاکرات با این گروه و با میانجی‌گری حکومت طالبان در افغانستان در کابل به نتیجه ملموسی دست نیافت.

همزمان، این گروه‌ها عملیات خود را افزایش داده‌اند. به گفته عبدالسید، پژوهش‌گر گروه‌های شبه‌نظامی اسلامی، در یک دوره چهار ساله از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ حدود ۱۰۰ حمله انتحاری در پاکستان رخ داده است که در آن بیش از ۱۲ گروه شبه‌نظامی- از جمله تحریک طالبان پاکستان- نقش داشته‌اند.

مورد سوم این‌که دست‌کم پنج دوره مذاکره نمایندگان پاکستان با نمایندگان حکومت طالبان در چهار کشور منطقه با میانجی‌گری، عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین، برای آن‌چه که پاکستان «دست‌برداشتن حکومت طالبان از حمایت از تی‌تی‌پی» می‌خواند، هم نتیجه‌ای در پی نداشته است.

با توجه به این وضعیت، چنین به نظر می‌رسد که نظامیان در اسلام‌آباد رویکرد جدیدی را در پیش گرفته‌اند: هر حمله‌ای که گروه‌های شبه‌نظامی همچون تی‌تی‌پی در داخل پاکستان انجام می‌دهند، در داخل افغانستان آن را تلافی کنند.

در شش ماه گذشته، عطا‌ءالله تارر، وزیر اطلاع‌رسانی و نشریات پاکستان، چند بار - از جمله امروز دوشنبه (۲۹ جون)- در پی هر حمله کشورش به داخل خاک افغانستان،‌ اعلام کرده که در پاسخ به فلان حمله گروه‌های تندروی اسلام‌گرا در خاک پاکستان بوده‌است.

به نظر می‌رسد، پاکستان تصمیم گرفته است، آن‌چه را که نتوانسته است پشت میز مذاکره به‌دست بیاورد، با فشار بر حکومت طالبان در افغانستان دنبال کند. کابل مکررا ادعاهای پاکستان مبنی بر فعالیت گروه‌های خارجی در خاک افغانستان را به‌شدت رد کرده و گفته اسلام‌آباد نباید «ناتوانی» خود در تأمین امنیت را به دوش افغانستان بیاندازد.

مسئولیت حملهٔ شام‌گاه شنبه به مرکز نیروهای رنجرز در کراچی را گروه جماعت‌الاحرار بر عهده گرفته است. براساس گزارش‌ها در این حمله، سه سرباز پاکستانی و سه مهاجم کشته شدند.

نیروهای پاکستانی نیز اعلام کرده‌اند که مهاجم چهارم، که شهروند افغانستان است، درحالیکه زخمی شده بود، بازداشت شده است.

نیروی هوایی پاکستان در شب‌های نهم و دهم ماه جون نیز به ولسوالی سپېره در خوست، برمل در پکتیکا و شلتن در کنر حملات هوایی کرد.

به گفتهٔ حکومت طالبان، در آن حملات نیز ۱۳ غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، کشته و ۱۴ نفر دیگر زخمی شده بودند. پس از آن، هیأت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز اعلام کرد که کشته شدن ۱۳ غیرنظامی در این حملات را تأیید می‌کند.

در ۱۹ جون، وزارت دفاع حکومت طالبان اعلام کرد که نیروی هوایی این گروه حملاتی را با استفاده از پهپاد علیه مواضع مرتبط با «داعش» در مناطق گلستان و شکراب در ولسوالی قلعه‌عبدالله ایالت بلوچستان و نیز در منطقهٔ قمبرخیل در خیبرپختونخوا انجام داده است.

پاکستان پیش از این نیز در ولایت‌های مختلف افغانستان، از جمله کابل، قندهار و ننگرهار، حملات هوایی انجام داده است. در مقابل، طالبان نیز گاه‌به‌گاه با استفاده از پهپادهای کوچک انفجاری و همچنین حملات علیه مواضع و پایگاه‌های نیروهای پاکستانی در امتداد خط دیورند پاسخ داده‌اند.

پاکستان مدعی است که حکومت طالبان به گروه‌هایی که در داخل پاکستان عملیات می‌کنند، در خاک افغانستان پناه می‌دهد، اما حکومت طالبان به تکرار این اتهامات را رد کرده و آن را مسئله‌ای داخلی پاکستان می‌داند.

در پی شدت گرفتن تنش بین پاکستان و حکومت طالبان در اواخر ۲۰۲۵، کشورهایی، از جمله عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین تلاش کردند تا اختلافات میان کابل و اسلام‌آباد را از راه‌های دیپلماتیک حل کنند که به نظر می‌رسد نتیجه ملموس و موثر تاکنون نداشته است، اگرچه از شدت تنش میان طرفین تا پیش از حملات اخیر تاحدی کاسته شده بود.