بازگشت به قلم و کاغذ؛ مکاتب سویدن آموزش دیجیتال را کاهش می‌دهند

دولت سویدن از برنامه تمرکز مجدد بر استفاده از کتاب‌های فیزیکی، کاغذ و قلم در صنف‌های درسی به‌منظور جلوگیری از کاهش میزان باسوادی در این کشور، حمایت کرده است.

اما افزایش استفاده از ابزارهای آموزشی آنالوگ، انتقاد شرکت‌های فناوری، مربیان و دانشمندان کامپیوتر را برانگیخته است که معتقدند این امر می‌تواند بر چشم‌انداز شغلی دانش‌آموزان تأثیر بگذارد و حتی به اقتصاد سویدن آسیب برساند.

دانش‌آموزان سال آخر یک مکتب لیسه در ناکا، در نزدیکی استکهلم، پایتخت، لپ‌تاپ‌های خود را همراه با وسایلی که می‌گویند چند سال پیش کمتر از آنها استفاده می‌کردند، از بکس‌های‌شان بیرون می‌کشند.

سوفی ۱۸ ساله می‌گوید: «من حالا اغلب با کتاب‌ها و کاغذهای جدید از مکتب به خانه می‌روم.»

او می‌گوید یکی از معلمان «شروع به چاپ تمام متونی کرده است که ما در طول درس استفاده می‌کنیم»، در حالی که یک پلتفرم یادگیری دیجیتال در درس‌های ریاضی با تدریس فقط کتاب درسی جایگزین شده است.

این تصویری است که با شهرت سویدن به عنوان یکی از جوامع پیشتاز در استفاده از فناوری پیشرفته در اروپا، در تضاد است.

از اواخر ۲۰۰۰ و اوایل دهه ۲۰۱۰ لپ‌تاپ‌ها به‌عنوان یکی از وسایل آموزشی اصلی وارد صنف‌های درسی سویدن شدند. طبق داده‌های رسمی، تا سال ۲۰۱۵، حدود ۸۰ درصد از دانش‌آموزان لیسه‌های دولتی شهری به صورت انفرادی به یک دستگاه دیجیتال دسترسی داشتند.

استفاده اجباری از تبلیت در نرسری‌ها در سال ۲۰۱۹ به عنوان بخشی از برنامه دولت قبلی به رهبری سوسیال دموکرات‌ها در زمینه آماده‌سازی حتی کودکان برای کار و زندگی خصوصی که به طور فزاینده‌ای دیجیتالی می‌شود، در برنامه درسی گنجانده شد.

اما ائتلاف راست‌گرای فعلی که در سال ۲۰۲۲ به قدرت رسید، برنامه آموزشی متفاوتی در پیش گرفته است.

جوار فورسل، سخنگوی آموزشی حزب لیبرال که رهبر آن وزیر معارف سویدن است، می‌گوید: «ما در واقع سعی می‌کنیم تا حد امکان استفاده از صفحه نمایش را کاهش دهیم. دانش‌آموزان در سنین بالاتر ممکن است کمی بیشتر از آنها استفاده کنند، اما در سنین پایین‌تر یا در مکتب، فکر نمی‌کنم به استفاده از آنها اصلاً نیاز باشد.»

حکومت برای پیشبرد این برنامه از شعار «از صفحه نمایش تا دوسیه» استفاده می‌کند و استدلالش این است که تدریس بدون صفحه نمایش شرایط بهتری را برای تمرکز کودکان و توسعه مهارت‌های نوشتاری و خواندن آنها ایجاد می‌کند.

از سال ۲۰۲۵، شاگردان دیگر ملزم به استفاده از ابزارهای دیجیتال نیستند و تبلیت به کودکان زیر دو سال داده نمی‌شود.

قرار است از اواخر امسال، استفاده از موبایل در مکاتب - حتی برای استفاده آموزشی - ممنوع شود.

در حال حاضر بیش از ۲/۱ میلیارد کرون (۲۰۰ میلیون دالر) کمک هزینه برای سرمایه‌گذاری در کتاب‌های درسی و راهنمای معلم به مکاتب اختصاص داده شده است. قرار است یک برنامه درسی جدید که براساس یادگیری مبتنی بر کتاب درسی طراحی شده است، در سال ۲۰۲۸ معرفی شود.

فورسل استدلال می‌کند: «اگر می‌خواهید کودکان دانش مورد نیاز را کسب کنند، خواندن کتاب‌های واقعی و نوشتن روی کاغذ واقعی و شمارش با اعداد واقعی روی کاغذ واقعی بسیار بهتر است.»

این تغییر رویکرد پس از مشورت با محققان دانشگاهی، سازمان‌های آموزشی، سازمان‌های دولتی و شهرداری‌ها در سال ۲۰۲۳ اعمال شد.

داکتر سیسلا ناتلی، متخصص علوم اعصاب وابسته به موسسه کارولینسکا در استکهلم، از جمله کسانی است که نگرانی‌هایی را در مورد استفاده از ابزارهای دیجیتال مطرح کرده است. او می‌گوید: «آگاهی فزاینده‌ای نسبت به اختلالی که فناوری در کلاس‌های درس ایجاد می‌کند، وجود دارد.»

ناتلی می‌گوید دانش‌آموزان می‌توانند با دیدن آنچه کودکان دیگر روی صفحه نمایش انجام می‌دهند، تمرکز خود را از دست بدهند. او همچنین به مجموعه‌ای رو به رشد از تحقیقات بین‌المللی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد خواندن متن در دستگاه‌های دیجیتال می‌تواند پردازش اطلاعات را برای کودکان دشوارتر کند و استفاده زیاد از صفحه نمایش حتی می‌تواند بر رشد مغزی دانش‌آموزان خردسال تأثیر بگذارد.

دولت سویدن امیدوار است که بازگشت به روش‌های سنتی‌تر تدریس به بهبود جایگاه این کشور در رتبه‌بندی‌های پیزا - معیار سازمان همکاری و توسعه اقتصادی برای دروس اصلی آموزشی (OECD) - کمک کند.

نمرات سویدن که زمانی درخشان بود، در سال ۲۰۱۲ کاهش یافت و پس از یک بهبود کوتاه، در سال ۲۰۲۲ شاهد افت قابل توجه دیگری در ریاضیات و خواندن بود.

اگرچه این کشور هنوز کمی بالاتر از میانگین کشورهای عضو این سازمان است، اما در سال ۲۰۲۲ در سوادآموزی نسبت به کشورهایی از جمله بریتانیا، ایالات متحده، دانمارک و فنلند عملکرد بدتری داشت. تقریباً یک چهارم (۲۴٪) از دانش‌آموزان ۱۵ یا ۱۶ ساله به سطح اولیه درک مطلب نرسیدند.

فورسل می‌گوید: «ما می‌دانیم دانش‌آموزانی که کل سیستم مکتب را با صفحه نمایش‌های زیاد گذرانده‌اند - در نظرسنجی‌های بین‌المللی عقب مانده‌اند."

گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی برای دروس اصلی آموزشی در مورد آموزش در سویدن که در ماه جنوری امسال منتشر شد، نتیجه گرفت که در مجموع، دانش‌آموزان سویدنی از دسترسی به ابزارهای دیجیتال بهره‌مند می‌شوند.

با این حال، این مطالعه شیوع بالای حواس‌پرتی‌های دیجیتال در صنف‌های درسی این کشور را برجسته کرد و دریافت که استفاده زیاد از دستگاه‌های دیجیتال در مضامین ریاضی با نتایج پایین‌تر مرتبط است. اگرچه نمرات، به طور قابل توجهی، هنوز بالاتر از نمرات کسانی بود که اصلاً از دستگاه‌های دیجیتال استفاده نمی‌کردند.

آندریاس شلیچر، مدیر آموزش در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی برای دروس اصلی آموزشی، خواستار احتیاط در مورد نسبت دادن «علت و معلول» است، اما می‌گوید که پذیرش «افراطی‌تر» فناوری توسط سویدن در مقایسه با سایر کشورها احتمالاً بر نتایج آن تأثیر گذاشته است.

او استدلال می‌کند: «این کشور فقط تعداد زیادی دستگاه و فناوری را بدون هدف آموزشی مشخص در صنف‌های درسی گذاشته است.»

استراتژی دولت برای بازگشت به کتاب‌های درسی، بحث‌های تندی را در جامعه تجاری سویدن برانگیخته است.

گزارش تازه انجمن صنفی صنعت فناوری آموزشی سویدن هشدار می‌دهد که آموزش آنالوگ‌تر، دانش‌آموزان را در معرض خطر عدم آمادگی کافی برای مشاغل آینده قرار می‌دهد.

جنی جپسن، مدیرعامل این انجمن و معلم سابق، می‌گوید: «همه برای ورود به بازار کار به مهارت‌های پایه دیجیتال نیاز دارند.»

او به گزارش اخیر اتحادیه اروپا استناد کرده که تخمین می‌زند ۹۰ درصد مشاغل به زودی به مهارت‌های دیجیتال نیاز خواهند داشت.

جپسن همچنین نگران تأثیر این موضوع بر کارآفرینی و نوآوری است. سویدن در حال حاضر در زمینه داشتن «یونیکورن‌های» فناوری (شرکت‌هایی با ارزش ۱ میلیارد دالر یا بالاتر) نسبت به جمعیت خود در اروپا پیشتاز است.

این شرکت‌ها شامل اسپاتیفای، پخش‌کننده موسیقی و لگورا، یک پلتفرم هوش مصنوعی برای حرفه حقوقی، می‌شوند. جپسن استدلال می‌کند که این نوع شرکت‌ها اگر نتوانند استعدادهای مناسب فناوری اطلاعات را در این کشور پیدا کنند، «به جای دیگری نقل مکان خواهند کرد».

در عین حال مسئله استفاده از هوش مصنوعی نیز در جهان مطرح است. دولت سویدن می‌خواهد که به دانش‌آموزان دوره متوسطه درباره فرصت‌ها و خطرات استفاده از هوش مصنوعی آموزش داده شود، اما برخی منتقدان می‌گویند که این موضوع باید برای دانش‌آموزان دوره‌های پایین‌تر هم بخشی از مضامین آموزشی باشد.

پروفسور لینیا استنلیدِن، از بخش علوم رفتاری دانشگاه لینشوپینگ، هشدار می‌دهد که در غیر آن فرزندان خانواده‌های ثروتمندتر، که والدینشان احتمالاً می‌توانند در زمینه درک نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به آنها کمک کنند، از مزیتی برخوردار خواهند شد که باعث ایجاد «شکاف دیجیتالی» می‌شود.

اما جوار فورسل، نماینده پارلمان سویدن، تأکید می‌کند تا وقتی کودکان مهارت‌های اساسی را یاد نگرفته‌اند، نباید به آنها در زمینه هوش مصنوعی آموزش داده شود. او این ایده را که رویکرد دولت در زمینه افزایش روش‌های سنتی آموزش باعث افزایش نابرابری می‌شود، رد می‌کند.

فورسل می‌گوید: «شما می‌توانید با آموزش مناسب، فرصت‌هایی را در اختیار مردم قرار دهد که نابرابری از آنها می‌گیرد.»

در حالیکه جنی جپسن، مدیر عامل انجمن صنفی صنعت فناوری آموزشی سویدن، موضع دولت را «پوپولیستی» می‌خواند. او می‌گوید که تمرکز دولت بر صنف‌های دیجیتال در مقابل صنف‌های آنالوگ، توجه را از سایر عواملی که به طور بالقوه بر نتایج تأثیر می‌گذارند، منحرف می‌کند.

براساس گزارش ماه مارچ این سازمان، این عوامل شامل توزیع نابرابر منابع آموزشی و قابلیت‌های آموزشی است.

دیدگاه دانش‌آموزان در ناکا نیز متفاوت است.

الکس ۱۸ ساله می‌گوید که انترنت در میان نسل‌های جوان به نوعی فراگیر است و من دریافتم که آنان «به‌راحتی تمرکز خود را از دست می‌دهند». او نمی‌خواهد که خواهر و برادران کوچک‌ترش مانند نسل آنها از ابزارهای دیجیتال در مکتب استفاده کنند.

اما افراد دیگری مانند جاسمین ۱۹ ساله، طرفدار آموزش دیجیتال حتی برای کودکان در سن مکتب ابتدایی هستند. او می‌گوید: «بیایید بیشتر روی کامپیوترها تمرکز کنیم. چون اگر واقع‌بین باشیم، تمام دنیا از کامپیوتر استفاده می‌کند.»