တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, မိခင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ညာဘက်လက်အရွတ်ရောင်တာ အတော်လေးနာကျင်နေတယ် လို့ သားအငယ်ဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ်ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၅၅ မိနစ် ကပြန်လွတ်လာတဲ့ မန္တလေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဇာနည်အောင် ရဲစခန်းမှာ တစ်ပတ်ခန့် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံရနိုင်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် မနက်ပိုင်းမှာ အိုးဘိုထောင်ကနေ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပေမဲ့ ခြေချုပ်ခံဝန်ဥပဒေအရဆိုတဲ့ တရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ် မပြီးပြတ်သေးတာကြောင့် ရဲစခန်းမှာ တစ်ပတ်ခန့် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံရမယ်လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးနဲ့ အမှုအခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ထောင်ကနေ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် မိသားစုနဲ့ ခဏတာတွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ နာမည်ကျော်ဇောတဲ့ ထောင်ကလွတ်လာသူတွေကို တစ်နှစ်အတွင်း ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်စေဖို့ ခြေချုပ်ခံဝန်ဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုပြီး တရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်ပြီးမှ ပြန်လွှတ်ပေးတာလို့ ဆိုပါတယ်။

   လက်ရှိမှာ အဲဒီတရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ် မပြီးပြတ်သေးတာကြောင့် အပြီးသတ်လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

   “သူက ထောင်ကလွတ်တယ်၊ မိသားစုနဲ့ တွေ့ပြီးပြီ။ ဒါပေမဲ့ ခြေချုပ်ခံဝန်ဥပဒေအရ တရားရုံးဘက်က အမှုစစ်တာ တစ်ရက်နဲ့ မပြီးပြတ်လို့ နောက်အပတ် ရုံးချိန်းမှ လွတ်မယ်” လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ဦးဇာနည်အောင်ဟာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက်မှာ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ လျှပ်စစ်နှင့် ဆောက်လုပ်ရေး၊ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။

   ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အခြားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။

   အဲဒီအချိန်က စစ်ကောင်စီက ဦးဇာနည်အောင်ကို အောင်မြေသာစံနဲ့ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တို့မှာရှိတဲ့ NLD ပါတီရုံးမြေနေရာနှစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်တယ်လို့ စွပ်စွဲကာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေအရ အမှုနှစ်မှုအပါအဝင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   အိုးဘိုထောင်တွင်း အထူးတရားရုံးက အဂတိလိုက်စားမှုအမှု နှစ်မှုအတွက် တစ်မှုကို ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်စီ၊ စုစုပေါင်းထောင်ဒဏ်ခြောက်နှစ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး ချုပ်ရက်ခံစားခွင့်မပေးခဲ့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

   ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ကာလအတွင်း ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရတာလည်းရှိခဲ့ပါတယ်။

   သူဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း မန္တလေးတိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဆေးကုသမှုခံယူနေချိန်မှာလည်း ခေတ္တဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်ပါတယ်။

2. လွန်ခဲ့သော တစ်နာရီ ကစစ်တွေမှာ စစ်တပ်နဲ့ အေအေ တိုက်ပွဲပြင်းထန်, ပုဏ္ဏားကျွန်းမှာ လေကြောင်းဗုံးကြဲလို့ ၁ ဦးသေ၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, APM

   ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက စစ်တွေမြို့စွန်ဘက် မြောက်ဘက်ခြမ်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(အေအေတ)တို့ကြား တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေတယ်လို့ မြေပြင်စစ်‌ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   အောက်တိုဘာလဆန်းပိုင်းကစလို့ အေအေတပ်တွေက စစ်တွေမြို့နယ်ထဲက နေရာတချို့ကို ထိုးစစ်ဆင်နေတာဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ကလည်း မြို့နယ်ထဲက နေရာတွေကို လက်မလွှတ်ရရေး စစ်အင်အားတွေဖြည့်တင်းပြီးခုခံတိုက်ခိုက်နေတာလို့ သူကရှင်းပြပါတယ်။

   “နှစ်ဖက်စလုံးက ဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်တယ်၊ စစ်တပ်ကလေကြောင်းကြဲတာတွေလည်းလုပ်တယ်” လို့ သူကဖြည့်ပြောပါတယ်။

   “စစ်တွေ ဒကစ(ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်)၊ ‌ရွှေမင်းဂံ‌ရေတပ်စခန်းနဲ့ ရွာတွေဘက်မှာလည်းတိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတာ” လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   စစ်တွေ ဒကစနဲ့ ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းအနီးက ကာကင်းစခန်း ၁၀ ခုထက်မနည်းကိုလည်း ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်တွေအတွင်း အေအေတပ်တွေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နှစ်ဖက်ထိုးစစ်‌ဖော်ပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

   ဒီနေ့မနက်ပိုင်းတုန်းက စစ်တွေမြို့ထဲက လူအသွားအလာများတဲ့ မင်းဘာကြီးလမ်းပေါ် ကို ဗုံး၂ လုံးကျကွဲလို့ လူ ၉ ဦးသေဆုံးထားတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   စစ်တွေမြို့ကိုတော့ စစ်တပ်ကထိန်းချုပ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

   အလားတူ စစ်တွေမြို့တစ်ဖက်ကမ်း ပေါက်တောမြို့နယ်ထဲက ငပြီကျွန်းအပါအဝင် ကျွန်းအနီးက ဝါဘိုနဲ့ ကျတ်တောရွာတွေဘက်မှာလည်း တိုက်ပွဲတွေရှိနေတယ်လို့ စစ်‌ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   ပေါက်တောမြို့နယ်ထဲကိုတော့ စစ်တပ်က ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ တိုက်လေယာဉ် ၃ စင်းနဲ့ ဗုံးပတ်ကြဲခဲ့တယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

   တိုက်ပွဲတွေလည်းရှိနေတာကြောင့် “ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ မသိရသေးဘူး” လို့သူကရှင်းပြပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် စစ်တွေမြို့နယ်နဲ့ နယ်မြေချင်းထိစပ်နေတဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ထဲကိုလည်း စစ်တပ်က ဒီနေ့နေလယ်ပိုင်းမှာ လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲလို့ ၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၂ ဦးဒဏ်ရာရတယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ပန်းနီလာရွာထဲက စာသင်ကျောင်းရှေ့ကို ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

   အောက်တိုဘာ လဆန်းပိုင်းတုန်းကလည်း ပန်းနီးလာရွာအနီးက စစ်ရှောင်စခန်းတစ်ခု လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရလို့ လူသေဆုံးဒဏ်ရာရတဲ့ဖြစ်စဉ်ရှိခဲ့ပါတယ်။

   ပေါက်တောနဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့တို့ကိုတော့ အေအေက ထိန်းချုပ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

   မြန်မာစစ်တပ်ကတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက စစ်ရေးနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအခြေအနေတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ သတင်းမထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။

3. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ က“အမေ့ရဲ့ ညာဘက်လက်အရွတ်ရောင်တာ အတော်လေးနာကျင်နေတယ်”- ကင်မ်အဲရစ် (ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သားငယ်)

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Kim Aris

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သားအငယ်ဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ်တို့ မိနစ် ၂၀ ခန့် ဖုန်းနဲ့စကားပြောဆိုမှုအပြီးမှာ မိခင်ဖြစ်သူရဲ့ ညာဘက်လက်အရွတ်ရောင်ရမ်းတဲ့နာကျင်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ ဘီဘီစီကို ဖြေဆိုပါတယ်။

   “အမေက အသက် ၈၁ နှစ်ရှိပြီဖြစ်လို့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြုံတွေ့နေရတာရှိတယ်။ ကျွန်တော် ယူဆချက်အရ ညာဘက်လက်က အရွတ်ရောင်ပြီး နာကျင်မှုအတော်လေးပြင်းထန်တယ်” လို့ ကင်မ်က ပြောပါတယ်။

   ဒီအချက်ကလွဲရင် မိခင်ဖြစ်သူ နေကောင်းပုံရတယ်ဆိုတာကို သိရတော့ စိတ်သက်သာရာရစေတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   မနေ့တုန်းက လန်ဒန်မြို့က မြန်မာသံရုံးကနေ ကင်မ်ကနေပြည်တော်မှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဖုန်းကနေတဆင့် စကားပြောဆိုခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

   သားအမိ၂ ဦးဖုန်းပြောဆိုမှုအတွင်း မိသားစုအရေးကိစ္စတွေကိုပဲ ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့ကြတယ်လို့ ကင်မ်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   နေပြည်တော်ဘက်က ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားမယ်ဆိုတာကိုလည်း သိထားရတာကြောင့် တခြားအရေးကြီးတဲ့အကြောင်းအရာတွေကိုတော့ ဘာမှမပြောခဲ့ဘူးလို့ ကင်မ်က ထည့်ပြောပါတယ်။

   “ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ဒီဖုန်းပြောဆိုမှု ဖြစ်မြောက်နိုင်တယ်ဆိုပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးရုံးက ကျွန်တော့်ကို အသိပေးခဲ့တယ်”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် နေပြည်တော်က လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်မထားတဲ့ နေရာတစ်ခုမှာ မိခင်ဖြစ်သူကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှာ ရှိတတ်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ၊ သက်သာမှုတွေလည်း မရရှိထားဘူးလို့ သူက ထည့်ပြောပါတယ်။

   ''အမေ့ကို ဘယ်လိုအခြေအနေတွေနဲ့ ထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုတာ အတိအကျသိဖို့ အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ အမေ့ဘက်ကလည်း အခြေအနေအသေးစိတ်တွေကို အများကြီး ပြောပြနိုင်ခဲ့တာမရှိပါဘူး''လို့ ကင်မ်က ပြောပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မိသားစုနဲ့ ပုံမှန်ဆက်သွယ်ခွင့်ပေးမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အစပြုမှုတစ်ခုဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ဆုံးမှာတော့ မိခင်ဖြစ်သူ လွတ်မြောက်လာရေးကိုသာ လိုလားတယ်လို့ သားဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ်က ပြောပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွဲချက်တွေတင်ပြီး ထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပြီး၊ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ဟာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အတွင်းမှာ ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   ဒါကြောင့် မိခင်ဖြစ်သူ လွတ်မြောက်လာရေးအတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းသွားမယ်လို့ ကင်မ်အဲရစ်က ပြောပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Dr.Khaing Khaing Soe

   မိခင်ဖြစ်သူဟာ “အပြင်လောကက လူတွေနဲ့လည်း အဆက်အသွယ်လုပ်ခွင့် မရသေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် အနှစ်သာရအားဖြင့် အမေ့ကို တစ်ဦးတည်း သီးခြားခွဲထားတဲ့ အခြေအနေမျိုးနဲ့ ထိန်းသိမ်းထားတာ”လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

   အမေ လွတ်မြောက်လာရေးအတွက် ကျွန်တော် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းသွားမှာဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ်ဖုန်းနဲ့စကားပြောခွင့်ရတာဟာ မိသားစုနဲ့ ပုံမှန်ဆက်သွယ်ခွင့်ရတာ မဟုတ်သလို မိသားစုနဲ့ ဆက်သွယ်ခွင့်ရတာဟာလည်း လွတ်မြောက်ခြင်း မဟုတ်သေးဘူးလို့ ကင်မ်က ပြောထားပါတယ်။

4. လွန်ခဲ့သော ၄ နာရီ ကThe Central နဲ့ The Park ကွန်ဒိုကအခန်းဝယ်ထားသူတချို့ကို စသုံးလုံး ကခေါ်ယူမေးမြန်း

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, The Central

   ကွန်ဒိုဝယ်ယူသူအချို့ကို အခန်းမအပ်နိုင်တဲ့ ပြဿနာ‌ဖြစ်ပွား‌‌နေတဲ့ ရန်ကုန်မြို့က The Central နဲ့ The Park ကွန်ဒိုစီမံကိန်းက အခန်းဝယ်ထားသူအချို့ကို အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန(စ.စ.စ) ကနေ ခေါ်ယူမေးမြန်းနေတယ်လို့ ကာယကံရှင်တချို့က မနေ့အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်မှာ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   အဲဒီ ကွန်ဒိုစီမံကိန်းတွေရဲ့ Marga Landmark Develop ကုမ္ပဏီလီမိတက်ဘက်က အနည်းဆုံး ကျပ်သိန်းတသောင်းခွဲဝန်းကျင်တန်ဖိုးရှိတဲ့ အခန်းတွေကို ကြိုပွိုင့်နဲ့ရောင်းချထားပေမယ့် မြေပြင်လုပ်ငန်းမစနိုင်တာ၊ သတ်မှတ်ချိန်နှစ်ချီကျော်လွန်တဲ့အထိ အခန်းမအပ်နိုင်သေးဘူးလို့ အခန်းဝယ်ယူထားသူတချို့က ဆိုပါတယ်။

   ဒါကြောင့် ကြိုပွိုင့်နဲ့ အခန်းဝယ်ယူသူ ၁၇၄ ဦးက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်တောင်းဖို့ ကြိုးစားတိုင်း အရောင်းဝန်ထမ်းတွေနဲ့သာ စကားပြောခွင့်ရခဲ့တယ်လို့လည်း ဝယ်ယူထားသူတချို့က ထည့်ပြောပါတယ်။

   အခန်းဝယ်ယူထားသူတချို့နဲ့ ကွန်ဒိုအရောင်းဝန်ထမ်းတချို့ အုတ်အော်သောင်းနင်းအခြေအနေဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်သံဖိုင်တချို့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီးနောက် စသုံးလုံးက ဝယ်ယူထားသူတချို့ကို တသုတ်ချင်း ခေါ်ယူမေးမြန်းမှုတွေရှိလာတာဖြစ်ပါတယ်၊

   တစ်ဖက်မှာလည်း The Central အရောင်းပြခန်းနေရာကိုပါ ပြီးခဲ့တဲ့စက်တင်ဘာနှောင်းပိုင်းကတည်းက ချိပ်ပိတ်ထားပြီး ကွန်ဒိုစီမံကိန်းက ဝန်ထမ်းအချို့ကိုပါ စသုံးလုံးက ခေါ်ယူစစ်ဆေးနေတယ်လို့ ဒီအခြေအနေကိုသိတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   အလားတူ Mega Landmark ကုမ္ပဏီရဲ့ ထိပ်ပိုင်းတာဝန်ရှိသူတွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာမရှိတော့ဘူးဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ကြားနေရတယ်လို့ အခန်းဝယ်ထားသူအချို့က ဘီဘီစီကို ​ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ The Central ကွန်ဒိုစီမံကိန်းရဲ့ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာကနေ “စီမံကိန်းတွေရပ်နားလိုက်ပြီ၊ စွန့်ခွာသွားပြီဆိုတဲ့ သတင်းတွေမမှန်သလို ပုံမှန်လည်ပတ်နိုင်အောင် ကြိုးစားနေကြောင်း” ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အောက်မှာတော့ မှတ်ချက်ရေးသားခွင့်ကို ပိတ်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။

   ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကိုယ်တိုင်ရှင်းပြတာမျိုးမရှိဘဲ တာဝန်ရှိသူနာမည်၊ လက်မှတ်မပါဝင်တဲ့ စာတွေထုတ်ပြန်နေတဲ့အပေါ် အယုံအကြည်မရှိဘူးလို့ ကြိုပွိုင့်နဲ့ အခန်းဝယ်ထားသူ မပိုးဒါလီမောင်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

   ကုမ္ပဏီဘက်က ဆောက်လုပ်ရေးမစနိုင်လို့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ငွေကြေးနစ်နာဆုံးရှုံးမှု အခြေအနေကို ကူညီဖြေရှင်းပေးဖို့ သမ္မတနဲ့ သက်ဆိုင်ရာဝန်​ကြီးဌာနတွေကို စာပေးပို့ထားတယ်လို့ ​နောက်ထပ်အခန်းလက်ဝယ်မရသေးသူ ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းကလည်း ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   နေပြည်တော်နဲ့ ဝန်ကြီးဌာနတွေဘက်က‌တော့ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းအထိ အကြောင်းတစုံတရာ ပြန်ကြားလာတာ မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

   ကြိုပွိုင့်နဲ့ ဝယ်ထားသူ ၁၇၄ ဦးရဲ့ အခန်းစုစုပေါင်း တန်ဖိုးက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံ ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

   ဒါကြောင့် တာဝန်ယူဆောက်လုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုအပိုင်းတွေကို တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးတာ၊ အခန်းဝယ်ထားတဲ့သူတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းပြောဆိုတာတွေ ဆောင်ရွက်ပေးသင့်တယ်လို့ အခန်းဝယ်ထားသူတွေဘက်က ထောက်ပြပါတယ်။

   The Park စီမံကိန်းကနေ အခန်းဝယ်ထားသူ မပိုးဒါလီမောင်ဝင်းကတော့ သူနေရာက ဆောက်လုပ်ရေးတောင် မစရသေးတဲ့အခြေအနေကို မျက်မြင်တွေ့ထားပြီဖြစ်တယ်လို့ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

5. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ ကစစ်တွေမြို့ထဲ ဗုံးကျကွဲမှု သေဆုံးသူ ၉ ဦးအထိရှိလာ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Myint Lwin

   ဒီနေ့မနက်အစောပိုင်းတုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ မင်းဘာကြီးလမ်းပေါ်က လမ်းခွဆုံအနီး ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုမှာ သေဆုံးသူ ၉ ဦးအထိရှိလာပြီလို့ စစ်တွေ ဆေးရုံနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   နောက်ထပ် ဒဏ်ရာရတဲ့သူ ၅ ဦးထက်မနည်းကလည်း ဆေးကုသမှုခံယူနေရပြီး အဲဒီထဲကတချို့ဟာ ဒဏ်ရာပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရတာကြောင့် သေဆုံးဦးရေထပ်တိုးလာနိုင်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   စစ်တွေမြို့အနီးမှာ အာရက္ခတပ်တော်(အေအေ)နဲ့ စစ်တပ်တို့ကြား တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေတာကြောင့် ဒီမနက်စစ်တွေမြို့ ဗုံးကျကွဲမှုအပေါ် ဘယ်အဖွဲ့ကလုပ်ဆောင်တယ်ဆိုတာကို အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   စစ်တွေမြို့ခံတချို့ကတော့ ဒီမနက်ဗုံးကျကွဲမှုမတိုင်ခင် စက္ကန့်ပိုင်းအလိုမှာလည်း စစ်တပ်ရဲ့ Y-12 လေယာဉ်တွေ ဝဲပျံနေတာတွေ့ရပြီး လေယာဉ်သံလည်းကြားလိုက်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် ညပိုင်းတုန်းကလည်း စစ်တွေမြို့အနီး လက်နက်ကြီး လက်နက်ငယ်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်သံတွေ နာရီနဲ့ချီ ကြာမြင့်ခဲ့တယ်လို့ မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ဒီမနက် “Y-12 မလာခင် တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းလည်းဝဲသွားသေးတယ်”လို့ မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   စစ်တွေမြို့၊ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်အနီးမှာနေထိုင်တဲ့ မြို့ခံတစ်ဦးကတော့ ဗုံးကျကွဲခဲ့တဲ့ ရွှေငါးစတိုးဆိုင်အနီးမှာ စစ်ရှောင်တွေအများစုနေထိုင်နေကြတဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းလည်းရှိတယ်လို့ ထည့်ပြောပါတယ်။

   စစ်တွေမြို့မှာ ဒီမနက်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဗုံးကျကွဲမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ အေအေ နှစ်ဖက်လုံးက ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ သတင်းမထုတ်ပြန်သေးပါဘူး

6. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ ကစစ်ကိုင်းမှာ ဖမ်းဆီးခံစစ်တပ်က ဗိုလ်မှူးကြီးသေဆုံးပြီးနောက် ရွာတွေစစ်ကြောင်းထိုးခံနေရ, NUG ပလဖစခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်ဝင်စီး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   စစ်ကိုင်းမြို့အနီး ကံတလူရွာက တိုးဂိတ်အနီးမှာ ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတဲ့ စစ်တပ်အရာရှိ ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မျိုးတင့် သေဆုံးပြီးနောက် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ထဲက ရွာတွေကို မနေ့ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းကစပြီး စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးနေတယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က အတည်ပြုပြောပါတယ်။

   စစ်ကြောင်းက “အင်အားက ၃၀၀ လောက်ရှိတယ်။ ရွာသစ်ကြီးမှာ တထောက်အထိုင်ချနေတယ်” လို့ သူကဆိုပါတယ်။

   ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မျိုးတင့် ဆိုသူကို စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာလှုပ်ရှားနေတဲ့ လင်းယုန်ညီနောင် ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့က အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တုန်းက ကံတလူတိုးဂိတ်အနီးမှာ အရှင်ဖမ်းမိခဲ့တာလို့ အဲဒီတပ်ဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   အဲဒီနောက် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းထံ လွှဲပြောင်းဖို့ပြင်နေချိန်မှာပဲ ဗိုလ်မှူးကြီးဆိုသူက လက်နက်လုထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာကြောင့် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်မှာ ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့လို့ နေရာမှာတင် သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

   တစ်ဖက်မှာလည်း ဗိုလ်မှူးကြီး မသေဆုံးခင် ဖမ်းဆီးထားတဲ့ အဖွဲ့ဘက်က ငွေကြေးနဲ့ အလဲအလှယ်လုပ်ဖို့ ညှိနှိုင်းမှုတွေရှိခဲ့တယ်လို့ ဒီအခြေအနေကိုသိထားတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   ဒီပြောဆိုချက်အပါအဝင် ဗိုလ်မှူးကြီးဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အခြေအနေတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက လင်းယုန်ညီနောင်ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ကို စာနဲ့ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပေမယ့် ဒီနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းအထိ ပြန်လည်ဖြေကြားတာမရှိသေးပါဘူး။

   တစ်ဖက်မှာလည်း ဗိုလ်မှူးကြီးဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ကံတလူအပါအဝင် အနီးနားကရွာတွေကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေပြုလုပ်နေတယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   လက်ရှိမှာလည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကြောင့် ကံတလူအပြင် ရွာပေါင်း ၃ ရွာထက်မနည်းက ဒေသခံရာနဲ့ချီဟာ မနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတည်းက ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် စစ်တပ်က စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ သုံးလင့်ရွာအခြေစိုက်တဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်‌ရေးအစိုးရ(NUG) ရဲ့ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့(ပလဖ) စခန်းတစ်ခုကိုလည်း ဒီနေ့မနက်မှာ စီးနင်းမှုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   “ပလဖအဖွဲ့ဝင်တွေလည်း စခန်းကိုမနေ့ကတည်းက ရွှေ့လိုက်တာ၊ ဒေသခံတွေလည်း မနေ့(အောက်တိုဘာ ၂၂ရက်)ကတည်းက စစ်ရှောင်ကြတာ”လို့ သူကရှင်းပြပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းဟာ ကံတလူနဲ့ နာရီဝက်လောက်သာသွားရတဲ့ ရွာသစ်ကြီးကျေးရွာမှာ အထိုင်ချထားပြီး စက်လက်နက်တွေလည်း တပ်ဆင်ထားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   မြန်မာစစ်တပ်ကတော့ ဗိုလ်မှူးကြီးသေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ထဲက စစ်‌ရေးအခြေအနေတွေကို ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ သတင်းမထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။

7. လွန်ခဲ့သော ၇ နာရီ ကအမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမားတွေ သက်ကြီးပိုင်းတွေဘာကြောင့်များ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   အသက် ၈၈ နှစ်အရွယ် ရီပတ်ဘလင်ကန်ပါတီဝင် ဟဲလ် ရော်ဂျာစ် ဟာ ကန်တပ်ကီပြည်နယ်ရဲ့ ပဉ္စမမြောက် လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်ကို ၁၉၈၁ ခုနှစ်ကတည်းက ကိုယ်စားပြုလာခဲ့သူဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်မှာ သက်တမ်းအရှည်ဆုံးအမတ် ဖြစ်ပါတယ်။

   သူ အရွေးခံရတဲ့ညမှာပဲ ရော်နယ်ရေဂင်ဟာ ပထမဆုံး သမ္မတသက်တမ်းအတွက် အနိုင်ရခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က ရေဂင်ရဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆောင်ပုဒ်က "အမေရိကန်ကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့နိုင်ငံအဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ကြစို့" ဆိုတာဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း အဲဒီဆောင်ပုဒ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။

   ဒီနှစ် ရီပတ်ဘလင်ကန်ပါတီရဲ့ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးချယ်ပွဲမှာ ရော်ဂျာစ် ရှုံးနိမ့်အောင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူတွေထဲမှာ သူ့ထက် အသက် ၆၀ ငယ်သူတစ်ဦးလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ ရော်ဂျာစ် တစ်ဦးတည်းသာ အသက် ၈၀ ကျော်အထိ နိုင်ငံရေးတာဝန် ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နေသူ မဟုတ်ပါဘူး။

   အသက် ၈၀ အရွယ် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၊ သမ္မတရာထူးကနေ အသက် ၈၂ နှစ်မှာ ထွက်ခွာခဲ့တဲ့ ထရမ့်ရဲ့ ရှေ့သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်နဲ့ အောက်လွှတ်တော် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီခေါင်းဆောင်ရာထူးကနေ အသက် ၈၂ နှစ်မှာ နုတ်ထွက်ခဲ့တဲ့ နန်စီ ပယ်လိုစီတို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

   အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

8. လွန်ခဲ့သော ၈ နာရီ ကမန္တလေး၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဇာနည်အောင် လွတ်မြောက်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, မန္တလေး NLD

   မန္တလေးတိုင်း၊ လျှပ်စစ်နှင့်ဆောက်လုပ်ရေး၊စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဇာနည်အောင် ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းက အိုးဘိုထောင် ကနေ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာတယ်လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်တဲ့သတင်းရင်းမြစ်က ‌ပြောပါတယ်။

   NLD အစိုးရလက်ထက်မှာ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရရဲ့ လျှပ်စစ်နှင့်ဆောက်လုပ်ရေး၊စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ၂၀၂၁ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းကတည်းက အခြားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ အတူဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။

   သူ့ကို အဲဒီအချိန်က စစ်ကောင်စီက အောင်မြေသာစံနဲ့ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တို့က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD)ပါတီရုံးမြေနေရာနှစ်ခုအတွက် အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်တယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး အဂတိအမှု ၂ မှု အပါအဝင် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲမှုပုဒ်မတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

   သူ့ကို အိုးဘိုထောင်တွင်းအထူးတရားရုံးက အဂတိအမှုနှစ်ခုလုံးအတွက် ထောင်ဒဏ် ၆နှစ် ၊ တစ်မှုစီကို ၃ နှစ်နဲ့ ချုပ်ရက်ခံစားခွင့်မပေးဘဲအမိန့်ချမှတ်ခဲ့တာပါ။

   ဖမ်းဆီးထောင်ချခံထားရတဲ့ ကာလအတွင်း ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကြောင့်ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသရမှု ရှိခဲ့ပါတယ်။

   ဦးဇာနည်အောင်ဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း ဝန်ကြီးတာဝန်ယူချိန်က အဲဒီအချိန်က မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအရ ဆေးကုသမှု ခံယူနေချိန်မှာ ခေတ္တဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရသူလည်းဖြစ်ပါတယ်။

9. လွန်ခဲ့သော ၈ နာရီ ကဟုမ္မလင်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ SNAပူးပေါင်းစခန်းကို KIA သိမ်း, မိုးမိတ်မှာလည်း တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ထဲက စစ်တပ်ရဲ့ တပ်စခန်းတစ်ခုကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်(KIA) နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်(PDF)ပူးပေါင်းတပ်က မနေ့အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် ညပိုင်းမှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။ ‌

   တောင်ဦးကျေးရွာမှာရှိတဲ့ အင်အားဆယ်ချီရှိတဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ရှမ်းနီတပ်(SNA) ပူးပေါင်းခြေကုပ်ယူထားတဲ့ စခန်းကိုသိမ်းခဲ့တာလို့ သူကဆိုပါတယ်။ဒီတပ်စခန်းကို မသိမ်းခင် ရွာအနီးတဝိုက်က စခန်းပတ်လည်က ကာကင်းစခန်းတချို့ကိုလည်း KIA/PDF တပ်တွေက သိမ်းပိုက်ထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲပြီးတဲ့နောက် မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ဟုမ္မလင်းလေတပ်စခန်းဌာနချုပ်ကနေ တက်လာတဲ့ တိုက်လေယာဉ်တချို့က တောင်ဦးကျေးရွာတဝိုက်ကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   အလားတူ ဟုမ္မလင်းနယ် တောင်ဦးကျေးရွာအနီးမှာလည်း စစ်တပ်နဲ့ KIAပူးပေါင်းတပ်တွေကြား တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ရှိနေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   ဟုမ္မလင်းမြို့ပေါ်ကို စစ်တပ်က ထိန်းချုပ်ထားပြီး မြို့နယ်ထဲမှာတော့ KIA/ PDF နဲ့ SNA တပ်တို့က အပိုင်းလိုက် ထိန်းချုပ်ထားကြတာဖြစ်ပါတယ်။

   တစ်ဖက် စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)က မိုးမိတ်မြို့နယ်ထဲမှာလည်း စစ်တပ်နဲ့ KIA ပူးပေါင်းတပ်တွေကြား တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်နေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   KIA ရဲ့ ပြန်ကြားရေးဌာနကလည်း မိုးမိတ်မှာ တိုက်ပွဲတွေပြန်ပြင်းထန်နေတာ တစ်လနီးပါးရှိပြီလို့အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   မိုးမိတ်အရှေ့ဘက်နဲ့ မြောက်ဘက်ကျတဲ့ ၇ မိုင်၊ ၈ မိုင်၊ ၉ မိုင်ဒေသတွေမှာ KIA/ PDF တပ်တွေက ထိုးစစ်ဖော်နေပြီး စစ်တပ်ဘက်ကလည်း ဒီနေရာတွေကို အင်အားရာချီ ထပ်မံဖြည့်တင်းပြီး ခုခံတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

   မိုးမိတ်မြို့ကို တအာင်းတပ် (TNLA) နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းမှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်ခွဲနီးပါး ထိန်းချုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်ရဲ့ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုနဲ့ TNLA နဲ့ စစ်တပ်တို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူပြီးနောက် TNLA က မိုးမိတ်အပြင် မန္တလေးတိုင်းထဲက မိုးကုတ်မြို့ကိုပါ စစ်တပ်ထံ ပြန်လွှဲပေးခဲ့ပါတယ်။

   KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူကတော့ မိုးမိတ်ဟာ KIA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မဘိမ်းမြို့နဲ့ နယ်မြေချင်းဆက်စပ်နေသလို မန္တလေးတိုင်းနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဆုံတဲ့ မြို့ဖြစ်တာကြောင့် စစ်ရေးအရ အရေးပါတဲ့နေရာလို့ အစောပိုင်းကတည်းက ပြောထားပါတယ်။

10. လွန်ခဲ့သော ၈ နာရီ ကစစ်တွေမြို့၊ မင်းဘာကြီးလမ်းအနီး ဗုံးကျပေါက်ကွဲ

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Map

    ဒီကနေ့မနက်ပိုင်း ၈ နာရီဝန်းကျင်က ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ မင်းဘာကြီးလမ်း၊ ရွှေငါးစတိုးဆိုင် လမ်းခွဆုံအနီး ဗုံး ၂ လုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲလို့ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၂ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာရှိတယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ကနဦးသတင်းအချက်အလက်ကို ပြောပါတယ်။

    '' ရခိုင် ၃ ယောက် သေဆုံးပြီး ၂ ယောက်က ဒဏ်ရာ ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒဏ်ရာရတဲ့ ၂ ယောက် မှာ တစ်ယောက်က အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်မှာ နေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ဖြစ်ပါတယ်'' လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ စစ်တွေမြို့ဝန်းကျင်မှာ စစ်တပ်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော်( အေအေ) တို့ကြားတိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး ဒီဗုံးကျရောက်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ သီးခြားအတည်ပြုနိုင်တဲ့ အခြေအနေ မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

    '' လောလောဆယ် ဘယ်ဖက်က ပစ်တာကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး'' လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

    နောက်ဆက်တွဲသတင်းအပြည့်အစုံကို ဆက်လက်တင်ဆက်ပေးပါမယ်။

11. လွန်ခဲ့သော ၉ နာရီ ကအမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမားတွေ သက်ကြီးပိုင်းတွေဘာကြောင့်များ

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

    ‌အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားတချို့ရဲ့ အသက်အရွယ်နဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေကြောင့် ရီပတ်ဘလီကန်နဲ့ ဒီမိုကရက်ပါတီ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ပေါက်နေပါတယ်။

    ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးရာထူးတွေအတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက် သတ်မှတ်သင့်သလား၊ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်သင့်သလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။

    ‌‌ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံ ကို ဒီလင်ခ့် မှာဆက်ပြီးဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

12. လွန်ခဲ့သော ၉ နာရီ ကပိတ်ထားတဲ့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ UWSA ပြန်ဖွင့်ပေး

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Wa News Land

    "ဝ" ပြည်သွေးစည်း ညီညွှတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA) ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲမှာ နှစ်လကြာပိတ်ထားတဲ့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ပြီးနောက် ပြန်ဖွင့်ပေးလိုက်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

    ''ဝ '' ပြည်မှာ ဘာသာရေးအစွန်းရောက်တချို့စိမ့်ဝင်နေတယ်ဆိုတဲ့ တရုတ်ရဲ့သတိပေးမှုကြောင့် ပန်ဆန်း၊ နားဝီး၊ မိုင်းပေါက်နဲ့ ဝ တောင်ပိုင်း ၁၇၁ စစ်ဒေသတွေမှာရှိတဲ့ ဘုရားကျောင်းတွေကို သြဂုတ်လကတည်းက ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့တာပါ။

    “အားလုံးနီးပါးပြန်ဖွင့်ပေးလိုက်ပါပြီ” လို့ UWSA ဌာနချုပ် ပန်ဆန်းနဲ့နီးစပ်တဲ့ ဘီဘီစီသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ "ယေရှုတရုတ်မ" အဖွဲ့လို့ ဒေသခံတွေကခေါ်ကြတဲ့ ဘာသာရေးအစွန်းရောက်အဖြစ်သတ်မှတ်ခံထားရတဲ့ အဖွဲ့တွေကိုတော့ ဆက်လက်ဖမ်းဆီး အရေးယူသွားမယ်လို့ သတိပေးထားတဲ့အကြောင်း သူကပြောပါတယ်။

    ဒီအဖွဲ့က “ဖျားရင်ဆေးသောက်စရာမလိုဘူး” “အလုပ်လုပ်စရာမလိုဘဲ ဘုရားမှကောင်းစေမည်” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ သွန်သင်မှုတွေရှိခဲ့တယ် လို့ UWSA ပြောခွင့်ရ ဦးညီရမ်းက ဘုရားကျောင်းတွေပိတ်တုန်းက ရှင်းပြဖူးပါတယ်။

    ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ဓမ္မဆရာတစ်ဦးကိုပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး "ယေရှုတရုတ်မ"( ဒေသခံတွေ ‌အခေါ်) ဖွဲ့ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသူတွေကိုတော့ ထောင်ဒဏ်တွေချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ 'ဝ' ဒေသသတင်းတွေကိုဖော်ပြနေတဲ့ Wa News Land က ရေးပါတယ်။

    'ဝ' ဒေသမှာ တရုတ်ရဲ့သတိပေးမှုအရ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေပိတ်သိမ်းတဲ့ ဖြစ်စဥ်တွေ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တုန်းကလည်း ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

13. လွန်ခဲ့သော ၉ နာရီ ကတိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ဗန်းမော်နဲ့ အတူ မံစီကိုပါ စစ်တပ်က ထိုးစစ်ပြင်လာတယ်လို့ KIA ပြော

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, KNG

    ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့တောင်ဘက် မံစီမြို့နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ခလရ ၄၇ တပ်ရင်းအနီးမှာ စစ်တပ်နဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ် ( KIA) နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေကြားမှာ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်လာနေတယ်လို့ ကချင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ သိရှိရပါတယ်။

    ကေအိုင်အေ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူကတော့ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေသလို မံစီဘက်ကိုပါ ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာလို့ ယူဆကြောင်း ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    '' ခလရ ၄၇ ဘက်မှာပြင်းထန်လာတယ်ဆိုတော့ သူတို့ ( စစ်တပ်) ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မံစီဘက်ပေါ့၊ သူတို့ရဲ့ တပ်စခန်းတွေနဲ့ မံစီကိုပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ထိုးစစ်တွေရှိနေတော့ ဒါက မံစီကို ဦးတည်တာလို့ ကျွန်တော်တို့ သုံးသပ်ပါတယ်'' လို့ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ ဗန်းမော်တိုက်ပွဲကနေ့စဥ်ပြင်းထန်နေသလို ဗန်းမော် တောင်ဘက်နဲ့ မံစီအနီးက ကုန်းမဟတ်၊ ဟန်းတဲနဲ့ တိမ်ကုန်း စတဲ့နေရာတွေမှာ တိုက်ပွဲတွေရှိနေတယ်လို့ နားလည်ရပါတယ်။

    ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့အနီးက မံစီမြို့ ကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ် (KIA) နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေက ၂၀၂၅ ဇန်န၀ါရီ က စစ်တပ်လက်ထဲကနေ သိမ်းယူထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    '' ကျွန်တော်တို့အတွက်တော့ မံစီက အရေးကြီးလို့သိမ်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အသက်ပေးပြီးသိမ်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ရွှေဘို၊ဆင်ခန်းဘက်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့နေရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်းခန်းတံတားနဲ့ဆက်သွယ်ထားတဲ့မြို့လည်းဖြစ်တော့ အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့လည်းကြိုးစားတာဖြစ်ပါတယ်'' လို့ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူကပြောပါတယ်။

    မံစီမြို့ဟာ ဗန်းမော်မြို့နဲ့ ၁၀ မိုင်ခန့်ဝေးပြီး မန္တလေး၊ နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ မိုးမိတ် စတဲ့မြို့တွေကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ လမ်းမပေါ်မှာရှိတာကြောင့် ကုန်းတွင်းပိုင်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါတဲ့မြို့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

    မံစီမြို့ဟာ ဗန်းမော်မြို့ရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ မြို့တစ်မြို့လို့ နားလည်ရပါတယ်။ ကချင်ပြည်နယ်ရဲ့ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လို့ဖြစ်နေတဲ့ ဗန်းမော်မှာ သင်္ဘောဆိပ်နဲ့ လေဆိပ်တို့ရှိတာကြောင့် မံစီဟာ ဗန်းမော်မြို့ရဲ့ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ အရေးပါတဲ့ မြို့ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

    စစ်တပ်က KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေ နေရာယူထားတဲ့ နေရာတွေကို စစ်မျက်နှာ ၃ ခု ကနေ မြေပြင်စစ်ကြောင်းထိုး တိုက်ခိုက်တာအပြင် ဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေပါ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ကချင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကတော့ စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းမှာ မန္တလေးဘက်ကနေ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်သင်္ဘောတချို့ ဗန်းမော်ကို ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ထိုးစစ်အရှိန် မြှင့်လာတာလို့ ပြောပါတယ်။

    ဗန်းမော်မြို့ဟာ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းပေါ်မှာ ရှိပြီး ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အချက်အချာကျတဲ့မြို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်နယ်စပ်နဲ့ ဆက်သွယ်သွားလာရေးအတွက်လည်း အရေးပါသလို KIA/KIO အတွက်လည်း စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးကြီးတဲ့ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်တာကြောင့် KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေက မြို့ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ၂ နှစ်တာကာလကိုရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။

    စစ်တပ်ဘက်ကတော့ ဗန်း‌မော်၊မံစီဘက်က စစ်ရေးအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ပြောဆိုတာမရှိသေးပါဘူး။

14. လွန်ခဲ့သော ၉ နာရီ က

    မင်္ဂလာပါ။

    အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် နောက်ဆုံးရသတင်းတွေကို အခုစာမျက်နှာမှာ တင်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။​

    ဆက်လက်ဖတ်ရှုဖို့လည်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။