KALLATTIIN, 'Yoomu hin dagannu' - Tiraamp haleellaa 9/11 Iraaniin walitti hidhan

Hidhattoonni Huutii Yaman karaa Galaana Diimaa gara ulaa murteessaa ta'e Baab El Meendeb geessutti dhiyaatanii buufataawwan galaanaa to'achaa wayita jiran kanatti Iraan mariin akka jalqabamuuf waamicha dhiyeessite.

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Tiraamp haleellaa 9/11 Iraan waliin walqabsiisan

    Pirezidant Donaald Tiraamp

    Madda suuraa, Reuters

    Ibsa waa'ee suuraa, Haleellaan 9/11 erga raawwatee har'a waggaa 25 guute

    Pirezidant Tiraamp haleellaa waggoota 25 dura gamoowwan daldalaa lakkuu magaalaa Niw Yoork irratti mudate waraana amma Iraan waliin taasisaa jiraniin walqabsiisaniiru.

    Yeroo ammaa Ameerikaafi Iraan walitti bu'iinsarra jiru.

    Tiraamp akkuma Ministirri Ittisaa US Piit Hegset haleellaa 9/11 kan Iraan waliin walqabsiisuun 'waggaa 25 waadaa seenne har'a haaressina' jedhan.

    Akka guyyaa har'aa kana ''biyyi akkamiin akka ijaaramtu baranna'' jedhan.

    Hojii miseensota waraanaa jajuun hojin isaanii Iraan dura dhaabbachuus itti fufu himan.

    Iraan yoomuu meeshaa nikularaa akka hin hidhanne miseensonni waraanaa itti jiran akka kabajaa qabanif himan.

  2. Haleellaa Wallagga Lixaa Warshaa Warqee Tulluu Kaappiitti mudate kan beeknu

    Maxxansa YouTube irra dabri
    Qabiyyee Google YouTube hayyamtaa?

    Barreeffamni kun qabiyyee [social_media-site]n dhiyaatan qaba. Tarii 'cookies' fi teknolojiiwwan biraa fayyadamuu waan danda'aniif, osoo tokkoonsaa gadi hin buufamiin dura hayyama keessan gaafanna. Osoo hin simatin dura Google YouTubeimaammata cookies fi imaammata mateenyaa dubbisuu barbaadda ta'a. Qabiyyee kana ilaaluuf 'waliigaluun itti fufi' filadhu.

    Hubachiisa: Qabiyyee marsariitiiwwan alaatiif BBCn itti gaafatamummaa hin fudhatu. YouTube beeksisa qabaachuu danda'a.

    Xumura maxxansa YouTube

    Pirojektiin Warqee Tulluu Kaappii Godina Wallagga Lixaa, aanaa Ganjiitti argamu rakkoo nageenyaa Fulbaana 4, 2026 mudateen yeroof dhaabbachuu Dhaabbanni KEFI jedhamu beeksiseera.

  3. 'Yoomuu hin dagannu' - Tiraamp waa'ee haleellaa 9/11 dubbatan

    Pirezidant Donaald Tiraamp

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Pirezidant Donaald Tiraamp

    Pirezidantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp wagga 25ffaa sirna yaadannoo haleellaa 9/11rratti ' haleellaa sana nuti tasumaa hin irraanfannuu' jedhan.

    Sirni yaadannoo haleellaa giddugala daldalaa addunyaa Niwuyorkitti raawwate yaadachuuf sagantaa Pentaaganitti qophaa'erratti Tiraamp kana dubbatan.

    Tiraamp ‘alaabaan keenya mallattoo haqaa fi walabummaati’ jedhan.

    Tiraamp haleellaan Fulbaana bara 2001 qaqqabe 'anniisaa jibbi qabu nu yaadachiisa' jechuun haasaa isaanii goolaban.

    Waggoota 25 har'aa barii bakka namoonni hundi jireenyasaanii idileetiif itti bahanitti garuu addunyaan itti geeddaramte.

    Guyyaa sanatti xiyyaaroonni butaman afur gammoowwan lama kan akka mallattoo dinagdee, siyaasaafi aangoo waraanaa UStti ilaalaman jigsan.

    Haleellaan 9/11 kan namoota 2,996 galaafate kun US keessatti haleellaa isa cimaafi kan dhiibbaansaa hanga har'aattilleen mul'atudha.

    Haleellaa sanaan booda ture weerara Afgaanistaaniifi Iraaq, dabalatee US waraana ''shororkeessaa'' irratti gaggeeffamu jedhamuun kan eegalte.

    Sadarkaa dhuunfaatti ammoo, dhaloonni guutuun hanga ammaatti wayita taateen sun mudachuu wayita dhagahaniitti eessa akka turan ni yaadatu.

    Goolamni daqiiqaawwan 149 attamiin guyyaa sana ganama wal duraa duubaan itti mudate kunooti.

  4. Ameerikaan Huutii dura dhaabbachaa kan jirtu Sa'udiif gorsitoota 100 ergite

    Loltoota

    Madda suuraa, AFP

    Hidhattoonni Huutii bakkeewwan murteessoo Yaman keessa jiran toa'chuun haleellaa Sa'udiirratti taasisan cimsaa yeroo jiran kanatti, Ameerikaan gorsitoota raayyaa Sa'udii gargaaran 100 ol biyyattii keessatti bobbaasuun gabaafameera.

    CNN dhimma kanarratti namoota odeeffannoo qaban shan eeruun akka gabaasetti, gorsitoonni Ameerikaa 100 ol ta'an Sa'ud Arabiyaa keessatti hojiirra jiru. Aanga'aan Ameerikaa tokko ammoo lakkoofsi hojetoota ergama kana keessatti hirmaatan 200tti kan siqu ta'uu ibseera.

    Bobbaafamuun deeggarsa gorsitoota loltuu Ameerikaa kun kan dhaga'ame haleellaan hidhattoota Huutii Yaman irraa Sa'udiirratti tasifamu yeroo itti cimaa dhufettidha.

    Gorsitoonni kunneen sochii dhabuudhaaf Huutii taasisu Wiirtuu Izii Waloo dhiyeenya kana hundeeffame keessa tajaajilaa jiraachuuti humame.

    Wiirtuun kun kan hundeeffame deeggarsi Iraan garee Yaman kanaaf taasiftu guddachaa jiraachuu mallattoowwan agarsiisan erga argameen boodadha.

    Gareen kun gara bulchiinsa Sa'udiitti misaa'elootaafi diroonota dhukaasaa tureera.

    Deeggarsi Ameerikaa xiinxala odeeffannoo loltummaa, akkasumas ajajoonni Sa'udii sochii dirree waraanaarratti taasisan kallattiin akka hordofaniif tekinooloojii isaan dandeessisu akka dabalatu gabaafameera. Akkasumallee, Ameerikaanonni odeeffannoo qiyyaafannoowwan adda baasuufi gamaggamuuf gargaaru dhiyeessaa jiraachuutu ibsame.

    Tumsi Ameerikaan Sa'ud Arabiyaa waliin taasiftu jabaataa deemellee, loltoonnishee kallattiin waraana keessatti hin hirmaatan.

    Ergamni isaa adda durummaan qophii karooraa humnoota Sa'udii, hojii waloominaa, akkasumas dandeettii raawwachiisuu isaanii guddisuurratti akka ta'edha.

    Maddeen ergamni kun michummaa waraanaa biyyoota lamaan gidduu yeroodheeraaf ture qaama daran jabeessuuti jedhanii dubbatu.

  5. Huutiin Yaman Sa'ud Arabiyaa waliin lola seenuuf jedhuu?

    Maxxansa YouTube irra dabri
    Qabiyyee Google YouTube hayyamtaa?

    Barreeffamni kun qabiyyee [social_media-site]n dhiyaatan qaba. Tarii 'cookies' fi teknolojiiwwan biraa fayyadamuu waan danda'aniif, osoo tokkoonsaa gadi hin buufamiin dura hayyama keessan gaafanna. Osoo hin simatin dura Google YouTubeimaammata cookies fi imaammata mateenyaa dubbisuu barbaadda ta'a. Qabiyyee kana ilaaluuf 'waliigaluun itti fufi' filadhu.

    Hubachiisa: Qabiyyee marsariitiiwwan alaatiif BBCn itti gaafatamummaa hin fudhatu. YouTube beeksisa qabaachuu danda'a.

    Xumura maxxansa YouTube

  6. Qarqara galaanaa Yaman to'achuun Galaana Diimaarratti yaaddoo uumuu Huutii fi waamicha Iraan

    Loltoota Huutii

    Madda suuraa, Getty Images

    Hidhattoonni Huutii Yaman karaa Galaana Diimaa gara ulaa murteessaa ta'e Baab El Meendeb geessutti dhiyaatanii buufataawwan galaanaa to'achaa wayita jiran kanatti Iraan mariin akka jalqabamuuf waamicha dhiyeessite.

    Ministeerri dhimma alaa Iraan waraana michuu Iraan kan ta'an hidhattoonni Huutii Yaman keessa jiran gaggeessuuniin walqabatee jijjiirama dhufaa jiru eeruun ibsa baaseen marsaan waraanaa Yamanirra kaa'ame akka irraa ka'uufi mariin jalqabamu waamicha dhiyeesseera.

    Ibsi karaa madda oduu mootummaa Iraan IRNA ifa ta'e kun, "Rippabilkni Islaamaa Iraan, barbaachisummaa faayidaa ummata Islaamaa eeguu hubachiisuun, ... haleellaafi babal'achuu sirna warra Tsiyoonootaa deeggarsa Ameerikaatiin babal'ataa jiru dura dhaabbachaa wayita jirtutti rakkoon Yaman marsuufi humna waraanaan hiikamuu akka hin dandeenye akeekkachiifti," jedheera.

    Ministeerri dhimma alaa Iraan itti dabaluun, humnoonni Yaman, "akkaataa karoora nagaa irratti waliigalaniin marichi hatattamaan akka itti fufuufi dhimmoonni irratti waliigalame hojiirra ooluun" barbaachisaa ta'uu isaa cimsee akeekkachiisuun, Iraan "carraaqqii kamiyyu deeggaruudhaaf qophiidha," jedheera.

    Ibsi Iraan kun kan bahe, Huutiin buufata doonii Mokaa Yamanitti argamu dabalatee biyyattii keessatti bakkeewwan gara garaa to'achuun fuulduratti deemaa kan jiran yoo ta'u, humnoonni mootummaa Yaman Sa'ud Arabiyaatiin deeggaraman duubatte deebiyaa jiraachuun yeroo gabaafamaa jiruttidha.

    Fulbaana 10, 2026 humnoonniifi michoonni Yaman Sa'ud Arabiyaarraa deeggarsa argatan buufata doonii biroo Dubaab jedhamtu keessaa bahuun isaanii gabaafameera.

    Buufanni galaanaa Mokaa kun harka Huutii galuun, Iraaniin kan deeggaramu Huutiin toora Galaana Diimaa karaa boba'aafi shaqaxawwan keessa darban irratti to'annoo isaa ni cimsa.

    Ulaan galaanaa kun ulaa galaanaa Baab El Mendeb bakka Galaanni Diimaa Garba Indiyaa waliin walitti ba'utti kan argamu waan ta'eef, sochii galaanarra taasifamuuf murteessaadha.

    Dabalataanis akka burqaan oduu Faransaay AFP madda waraanaa tokko eeruun gabaasetti, Huutiin, "bidiruuwwan rookkeettiiwwaniifi hidhattoota fe'atan gargaaramuun waraana bananiin, "odola Zaaqir jedhamtu gama Kibba Galaana Diimaan jirtu to'ataniiru.

    Kun osoo kanaan jiruu, kan Huutiin akka diina tokkoffaatti ilaalan ministirri dhimma alaa Sa'ud Arabiyaa Faayisal Bin Faarihaan gita isaa Iraan Abbaas Araagchii waliin haala yaman keessa jirurratti bilbilaan dubbataniiru.

    Sa'udiin mootummaa Yaman kan beekamtii idiladdunyaa qabuufi hidhattoota farra Huutii kan deeggartu yoo ta'u, Iraan ammoo michuu warra Huutii ta'uun ishee ni beekama.

    Odeeffannoo dabalataa kana waliin deemaniif:

  7. ASHAMAA!

    Oduu tamsaasa kallattiin isin biraan geenyu kan har'aa jalqbneerra.

    Ameerikaan doonii boba'aa Iraan rukkutte, Teehraan buufata US Yordaanos jiru haleeluun haaloo baate

    DHIYAADHAA!