ቀጥታ, ሻብዓይ ሃገራዊ መረፃ ኢትዮጵያ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 10 ደቓይቕብሰንኪ ጸጥታዊ ኩነታት ኣብ ገለ ከባቢታት መስርሕ ምድማጽ ተቛሪጹ

   

   ምንጪ ስእሊ, etv

   ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ኣብ ገለ ከባቢታት ዝተጀመረ መስርሕ ምድማጽ ብሰንኪ ጸጥታዊ ስግኣት ከምዝተቛረጸ ቦርድ መረጻ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   ሓላፊት ናይቲ ቦርድ ሜላት ወርቅ ሃይሉ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ መበል 7ይ ሓፈሻዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ሎሚ ንግሆ ከምዝተጀመረ ብምግላጽ፡ ኣብ ኩሎም 50,188 ነቚጣታት (ጣብያታት) ሰዓት 12፡00 (06፡00) ድምጺ ምሃብ ከምዝተጀመረ ሓቢራ።

   ኣስታት 695 ጣቢያታት ግን ካብ 30 ክሳብ ሓደ ሰዓት ደንጒዮም ከምዝተኸፍቱ እታ ዋና ሰብሳቢት ናይቲ ቦርድ ገሊጻ።

   ብዘካይ'ዚ 143 ነቚጣታት ብሰንኪ ጸጥታዊ ኲነታት ከምዘይተኸፍቱ ብምግላጽ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ተኸፊቶም ዝተዓጽዉ ከምዘለዉ ጠቒሳ።

   እቲ ቦርድ ኣቐድም ኣቢሉ፡ ኣብ ትግራይ ዝርከቦም ትሸዓተ ክልላት ምርጫ መረጻ ከምዘይካየድ ኣፍሊጡ ነይሩ'ዩ።

   ኣብቶም ምርጫ ክካየደሎም ዘይክኣለ ከባቢታት ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት መጓዓዝያ ምእጋዶም ጸገም ከምዝኾነ'ዩ እቲ ቦርድ ዘመልክት።

   ዛጊት ተዓዘብቲ ምርጫ ናብ ኣስታት 40 ሽሕ ጣቢያታት ብምብጻሕ ከምዝተዓዘቡ ዝገለጸት እታ ሓላፊት፡ ወከልቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ብወገኖም ናብ ኣስታት 42 ሽሕ ነቚጣታት ከምዝበጽሑ ሓቢራ።

   ልዑል ቊጽሪ ኣድመጽቲ ናብ መድመጺ ጣብያታት ይውሕዙ ከምዘለዉ ብምግላጽ ድማ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ነዊሕ መስርዕ ኣሎ ኢላ።

   ብፍላይ ኣብቶም ዲጂታላዊ ምዝገባ ዝተካየደሎም ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ዝርከቡ ቦታታት ምድንጓይ ተፈጢሩ ኣሎ። ነዚ ንምፍታሕ ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ'ውን እታ ሓላፊት ተዛሪባ።

   ምስ ገለ ካባቢታት ክልል ቤንሻንጉል ዘሎ ርክብ ብምቊራጹ እዋናዊ ሓበሬታ ክርከብ ከምዘይተኻእለ ሰብመዚ ምርጫ ኣብሪሆም ኣለዉ።

   እቲ ቦርድ፡ ነቲ ምርጫ ንምክያድ ልዕሊ 350 ሽሕ ኣባላት ኣዋፊሩ ከምዘሎ'ውን ኣፍሊጡ።

2. ቅድሚ 2 ሰዓታትኢትዮጵያ፡ ልዕሊ 50 ሚልዮን ሰባት ድምፆ ክህቡ ተመዝጊቦም

   ኢትዮጵያውያን መራጽቲ ሎሚ 24 ግንቦት 2018 ዓ.ም [ግ] ንሻብዓይ ዙርያ ሓፈሻዊ መረፃ፡ ድምፆም ይህቡ ኣለዉ።

   ሃገራዊ ቦርድ መረፃ ናይታ ሃገር፡ ካብ ክልል ትግራይን ገለ ከባቢታት ክልል ኣምሓራን ወፃኢ ኣብ መላእ ሃገር ከም ዝካየድ ኣፍሊጡ።

   ኣብዚ መረፃ’ዚ፡ 50.5 ሚልዮን ሰባት ድምፂ ክህቡ ተመዝጊቦም ኣለዉ፤ እዚ ድማ ልዕሊ ክልተ ሲሶ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ እታ ሃገር’ዩ።

   ብመሰረት ጸብጻብ ሃገራዊ ቦርድ መረፃ፡ ካብቶም ንምምራጽ ዝተመዝገቡ ልዕሊ 50 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን፡ 46 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ 54 ሚእታዊት ድማ ደቂ ተባዕትዮ እዮም።

   ናይ ሎሚ ዓመት ብዝሒ መረጽቲ ካብቲ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ዝነበረ ብ32 ሚእታዊት ዝዛይድ ኰይኑ፡ ካብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ መረፃታት ድማ ዝበዝሐ’ዩ።

   

3. ቅድሚ 3 ሰዓታት“ታሪኻዊ ፀላእቲ ኢትዮጵያ ሰላማዊ መረፃ ከይካየድ ሓይልታት ኣዋፊሮም”- ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ

   

   ምንጪ ስእሊ, FBC

   ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ እቶም "ታሪኻዊ ፀላእቲ ኢትዮጵያ እዮም’ ዝበሎም፡ ሰላማዊ መረፃ ከይካየድ “ተፃባእቲ ሓይልታት” ከም ዘዋፈሩ ገሊፁ።

   ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣብ ሻብዓይ ሓፈሻዊ መረፃ ኣብ ትውልድ ዓዱ ዝዀነት ኣብ በሻሻ ድምፂ ድሕሪ ምሃቡ፡ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ “ታሪኻዊ ፀላእቲ” ዝበሎም ሓይልታት፡ “ኣብ ኢትዮጵያ ደሞክራስያዊ መረፃ ምክያድ ከ ምዘይከኣል ከእምኑና ፈቲኖም፡” ኢሉ።

   እቲ ቀዳማይ ምኒስተር፡ ህዝቢ “ኣብ ኢትዮጵያ ክሃንፆ ብዛዕባ ዝደሊ ደሞክራስያዊ ስርዓት፡ እንታይ ከም ዝገብር ንምውሳን መኸርቲ ኰነ ገሰፅቲ ኣየድልዮን፡” ብምባል፡ ሎሚ ንግሆ ድምፂ ክህብ ገስጊሱ ከም ዝወፅአ ተዛሪቡ።

   እቲ ቀዳማይ ምኒስተር፡ መንነት እቶም 'ታሪኻዊ ፀላእቲ' ዝበሎም ሓይልታት ኣይጠቐሰን።

   ካብ ሎሚ ንግሆ ጀሚሩ ድምፂ ምሃብ ተጀሚሩ ኣሎ፣ ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ እውን ኣብ ዞባ ጅማ ወረዳ በሻሻ ድምፁ ሂቡ።

   እቲ ሃገራዊ ቦርድ ኣብዚ ሃገራዊ መረፃ ልዕሊ 54 ሚልዮን መራፅቲ ከም ዝተመዝገቡን፡ 42 ፖለቲካዊ ውድባት ድማ ኣብቲ መረፃ ከም ዝሳተፉን ኣፍሊጡ።

   ኣብ ርእሲ እቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ተዓዘብቲ፡ እቲ መረፃ ተወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ክዕዘቡ ምዃኖም ተፈሊጡ።

4. ቅድሚ 4 ሰዓታትኢትዮጵያ ትመርጽ ኣላ፡ ኵሉ ሰብ ግና ዝመርጸሉ ኣይኰነን

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

   ኣብ ገለ ክፋላት እታ ሃገር ግጭት ተባሪዑ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ሓፈሻዊ መረጻ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰኑይ 1 ሰነ ይካየድ ኣሎ፤ እዚ ማለት ድማ ሓያሎ ሰባት ክመርጹ ኣይክእሉን እዮም።

   እታ ክልተ ዓመት ደማዊ ኲናት ዘሕለፈት ቍስላ ከተሕዊ እትቃለስ ዘላ ትግራይ ካብዚ መረጻ ፈጺማ ተገሊላ ኣላ።

   እዚ መረጻ'ዚ፡ ወተሃደራዊ ስርዓት ደርግ ብ1991 ድሕሪ ምውዳቑ ንመበል ሻውዓይ ግዜ ዝካየድ ዘሎ እዩ።

   እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ መረጻ፡ ምስታ ብ1994 ብረፈረንዱም ሃገር ክትከውን ዝበቕዐት ብሰሜን ዘላ ጐረቤታ ኤርትራ፡ ውጥሪ ኣብ ዝዓበየሉ እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ።

   ማዕከናት ዜና ጽኑዕ ቍጽጽር ይካየደሎም ኣሎ፤ ከም ቢቢሲ ዝኣመሰላ ሓያሎ ትካላት ድማ ኣብታ ሃገር ክሰርሓ ፍቓድ ጋዜጠኝነት ተነፊጉዎን ይርከብ።

   ንምሉእ ንባብ ኣብዚ ሊንክ ጠውቑ

5. ቅድሚ 5 ሰዓታትሰልፊ ብልጽና ብሰፊሑ ክዕወት ትጽቢት ይግበር

   

   ምንጪ ስእሊ, FBC

   ኢትዮጵያ፡ ሎሚ ሰኑይ ሻብዓይ ሃገራውን ክልላውን መረጻ ተካይድ ኣላ።

   ተንተንቲ ፖለቲካ፡ ኣብ ዝበዝሐ ክፋል እታ ሃገር ኣዕናዊ ግጭት እኳ እንተሃለወ፡ ሰልፊ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ብሰፍሕ ከም ዝዕወት ይግምቱ።

   ልዕሊ 50 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብቲ ሃገራዊ መረፃ ድምፁ ክህብ ተመዝጊቡ ኣሎ።

   ኣብ ክልል ትግራይ፡ ብሰንኪ"ዘይምቹው ኩነታት" መረጻ ከምዘይካየድ ሃገራዊ ቦርድ መረፃ ኣፍሊጡ ኢሎ።

   እታ ክልል፡ ብሰንኪ እቲ ካብ 2020 ክሳብ 2022 ዝተኻየደ ደማዊ ኩናት ሓድሕድ፡ ኣብ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ዕግርግርን ወጥርን ተሸሚማ ትርከብ።

   ወዲ 49 ዓመት ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣብ 2018 ኣንጻር እቲ ንነዊሕ እዋን ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ግንባር ኢህወዴግ ዝተኻየደ ህዝባዊ ተቓውሞ ስዒቡ፡ ስልጣን ምቍፅፃሩ ይዝከር።

   ኣብ ፖለቲካውን ማሕበራውን መዳያት ሰፋሕቲ ዕርያታት ክገብር ድማ ተስፋ ተገይሩሉ ነይሩ።

   ሰልፊ ብልጽግና፡ ኣንጻር እቲ ብውሽጣዊ ንሕንሕ ዝደኸመን ዝተበታተነን ተቓውሞ፡ ነቲ ሃገራዊ መረፃ ክዕብልሎ ትጽቢት ይግበር።

   ተቓወምቲ ውድባት፡ መንግስቲ ፌደራል ንመራሕቶም ብምእሳርን ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታቶም ሕጋውን ምምሕዳራውን ዕንቅፋት ብምፍጣርን ከምዘዳኽሞም ይኸሱ፣ መንግስቲ ነዚ ክስታት ይነፅጐ።

   ንሮይተርስ ሓዊሱ ብዙሓት ዓለም ለኻዊ ሚድያታት፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ለካቲት ጀሚሩ ካብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ክፅብፅቡ ኣይተፈቐደሎምን።

   ሰልፊ ብልጽግና ኣብ 2021 ኣብ ዝተኻየደ መረፃ ካብ 484 መናብር ሃገራዊ ባይቶ 410 መናብር ምርካቡ ዝዝከር እዩ።

   ኣብዚ ከርና ንሕንሕ ዘይብሉ ሻብዓይ ሃገራዊ መረጻ’ውን፡ ብሰፊሑ ክዕወት ትጽቢት ይግበር።

   Skip YouTube post

   ንትሕዝቶ Google YouTube ተፍቅድ ዶ?

   እዚ ጽሑፍ ካብ Google YouTube ዝተረኽቡ ትሕዝቶታት ኣሎዎ። እንተኾነ ኩኪስ ይዅን ካልእ ቴክኖሎጂ ክጥቀሙ ስለዝኽእሉ፡ ቅድሚ ምኽፋቱ ፍቓድኩም የድሊ። ፍቓደኛታት ቅድሚ ምዃንኩም፡ ነቲ ናይ Google YouTube ፖሊሲ ኩኪስ ከምኡ’ውን ፖሊሲ ብሕትና ክተንብብዎ ትኽእሉ ኢኹም። ነዚ ትሕዝቶ ንምርኣይ፡ ‘እሰማማዕ’የ ቀጽል’ ዝብል ጠውቑ።

   Accept and continue

   Warning: ቢቢሲ ኣብ ካልእ ገጻት ንዘሎ ሓበሬታ ሓላፍነት ኣይወስድን። ትሕዝቶ YouTube መወዓውዒታት ክህልዎ ይኽእል'ዩ።

   End of YouTube post

6. ቅድሚ 6 ሰዓታትኣብ ሻብዓይ ሃገራዊ መረፃ ድምጺ ምሃብ ብስእሊ

   

   ምንጪ ስእሊ, NEBE

   

   ምንጪ ስእሊ, NEBE

   

   ምንጪ ስእሊ, NEBE

   

   ምንጪ ስእሊ, NEBE

7. ቅድሚ 7 ሰዓታትኢትዮጵያ፡ ሻብዓይ ሃገራዊ መረፃ ይካየድ ኣሎ

   

   ምንጪ ስእሊ, EBC

   ኣብቲ ብደረጃ ሃገር ዝካየድ ሻብዓይ ሃገራዊ መረጻ፡ ብዘይካ ኣብ ክልል ትግራይ፡ ኣብ ካልኦት ከባብታት እታ ሃገር ካብ ወጋሕታ ሰዓት 12 (6) ድምጺ ምሃብ ተጀሚሩ።

   ብሄራዊ ቦርድ መረፃ ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ኣብ መላእ ክልል ትግራይን ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ኣምሓራን መረፃ ከምዘይካየድ ኣፍሊጡ ነይሩ።

   ኣብ ክልል ኣምሓራ ደቡብን ምዕራብን ጎንደር፣ ደጋ ዳሞትን ኣምባሰልን ሓዊሱ ሎሚ ኣብ 8 ክልላት መረፃ፡ ድምፂ ከምዘይወሃብ እውን እቲ ቦርድ ገሊፁ።

   ንሻብዓይ ሃገራዊ ሓፈሻዊ መረፃ ልዕሊ 54 ሚልዮን መራጽቲ ከምዝተመዝገቡ እቲ ቦርድ ኣመልኪቱ።

   ኣብዚ መረፃ 42 ፖለቲካዊ ውድባት ዝሳተፋ ኮይነን፡ እተን ውድባት ልዕሊ 10 ሽሕ ሕጹያት ኣመዝጊበን ኣለዋ።

   ካብዚኦም እቶም 2080 ንባይቶ፤ 8,352 ሕጹያት ንቤት ምኽሪ ዞባታት፤ 80 ሕጹያት ድማ ብውልቂ ክወዳደሩ እዮም።

   55 ሲቪላዊ ማሕበራት ውሽጢ ሃገር ነቲ መረፃ ይዕዘባኦ ከምዘለዋ ይግለፅ።

   ሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ብፕረዚደንት ኬንያ ነበር ኡሁሩ ኬንያታ ዝምራሕ ተዓዛቢ ልኡኽ ኣዋፊሩ ኣሎ።