คณะราษฎร 2563: แฟนคลับศิลปินเกาหลีผนึกกำลังขับเคลื่อนการประท้วงของเยาวชนไทย

K-pop singer Jimin at the subway in Bangkok

ที่มาของภาพ, Reuters

แฟนคลับเค-ป็อป หรือกลุ่มผู้ชื่นชอบศิลปินเกาหลีใต้ กำลังกลายเป็นแรงหนุนทางการเมืองที่สำคัญในการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลไทย ด้วยการระดมทุนหลายล้านบาทให้กลุ่มผู้ประท้วงและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนใช้การเต้นและโซเชียลมีเดียเพื่อสร้างแรงบันดาลใจและชักชวนให้คนหนุ่มสาวเข้าร่วมการชุมนุม

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า เมื่อช่วงต้นปีนี้ เหล่าแฟนคลับเค-ป็อปในสหรัฐฯ ได้สร้างความประหลาดใจให้หลายฝ่ายจากการใช้พลังทางโซเชียลมีเดียในการระดมเงินทุนให้ขบวนการต่อสู้การเหยียดสีผิว Black Lives Matter รวมทั้งสร้างความปั่นป่วนให้การรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยที่สองของนายโดนัลด์ ทรัมป์

คำบรรยายวิดีโอ, แฟนคลับศิลปินเกาหลีผนึกกำลังขับเคลื่อนการประท้วงของเยาวชนไทย

ในประเทศไทยนั้น ความชื่นชอบในวัฒนธรรมและศิลปินเกาหลีใต้อยู่คู่กับเยาวชนไทยมายาวนาน และการผนึกกำลังสนับสนุนการชุมนุมประท้วงที่กำลังเกิดขึ้นนี้ ก็สะท้อนให้เห็นถึงความคับข้องใจของคนรุ่นใหม่ที่ไม่พอใจกับการที่รัฐบาลใช้อำนาจในการปิดปากฝ่ายที่เห็นต่าง

"แฟนเค-ป็อป แค่อยากจะเป็นแฟนคลับที่ติดตามชื่นชม 'โอปป้า' ของพวกเราโดยที่ไม่สนใจอะไรอย่างอื่น แต่การที่บ้านเมืองของเราเป็นอย่างนี้ เราในฐานะพลเมืองจะต้องออกมาเรียกร้องเพื่อสิ่งที่ดีกว่า" สุพิณชญา ผู้ชื่นชอบศิลปินเค-ป็อปชาย วัย 23 ปี กล่าว

ชญานิษฐ์ เชิดธรรมธร นักวิจัยด้านเกาหลีศึกษา ระบุว่า แฟนคลับเค-ป็อป มีลักษณะเหมือนกับกลุ่มผู้ประท้วงจำนวนมาก นั่นคือเป็นคนอายุน้อย ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง และมีความเชี่ยวชาญในการใช้โซเชียลมีเดีย

"แม้พวกเขาเป็นแฟนเค-ป็อป แต่ สิ่งที่มาก่อนก็คือ พวกเขาเป็นพลเมืองไทย"

เหตุการณ์ที่กระตุ้นให้เหล่าสาวกเค-ป็อปในไทยเคลื่อนไหวสนับสนุนกลุ่มผู้ประท้วงคือเหตุเมื่อวันที่ 16 ต.ค. ซึ่งตำรวจใช้การฉีดน้ำแรงดันสูงสลายการชุมนุม

Pro-democracy protesters react as riot police fire water canons during an anti-government protest in Bangkok, Thailand, 16 October 2020.

ที่มาของภาพ, EPA

ตอนนั้น "อารียา" ซึ่งไม่ได้อยู่ร่วมในการชุมนุม ได้เริ่มทำโพลล์ทางทวิตเตอร์จากบัญชีแฟนเบส (fanbase) ของกลุ่มแฟนคลับวงเกิร์ลส์ เจเนอเรชัน (Girls' Generation) ซึ่งมีผู้ติดตามกว่า 17,500 คน เพื่อสำรวจความเห็นว่าพวกเขาจะช่วยบริจาคเงินต่อท่อน้ำเลี้ยงให้การประท้วงครั้งนี้ได้หรือไม่

ปรากฏว่าผลตอบรับออกมาดีเกินคาด เพราะเหล่าแฟนคลับเค-ป็อปมีความคุ้นเคยกับการระดมทุนอยู่แล้ว โดยที่ผ่านมา มีการระดมเงินเช่าป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ตามพื้นที่สาธารณะเพื่อฉลองในโอกาสต่าง ๆ เช่น วันเกิด หรือการออกอัลบั้มใหม่ของศิลปินที่ชื่นชอบ

อารียา วัย 23 ปี เผยกับรอยเตอร์ว่า "หลายคนไม่พอใจกับการที่ตำรวจเข้าปราบปรามและการใช้ความรุนแรงต่อกลุ่มผู้ประท้วงที่ไร้อาวุธในวันนั้น พวกเขาจึงเปลี่ยนความโกรธมาเป็นเงินบริจาค"

ในเวลาเพียง 9 ชั่วโมง กลุ่มแฟนคลับชาวไทยของวงเกิร์ลส์ เจเนอเรชัน ที่เรียกตัวเองว่า SONE ก็ระดมทุนได้กว่า 780,000 บาท เมื่อรวมกับการบริจาคของแฟนคลับศิลปินเกาหลี หรือที่เรียกว่า "แฟนดอม" (Fandom) กลุ่มอื่น ๆ ก็ทำให้ยอดบริจาครวมในสัปดาห์นั้นพุ่งสูงกว่า 4 ล้านบาท

อารียาและเพื่อนร่วมทีมได้นำเงินที่ได้ไปซื้ออุปกรณ์ป้องกันต่าง ๆ เช่น หมวกนิรภัย ที่ป้องกันดวงตา แล้วนำไปแจกจ่ายให้แก่ผู้เข้าร่วมการประท้วงตามสถานที่ต่าง ๆ รวมทั้งมีการทำบันทึกรายการทุกอย่างไว้เพื่อความโปร่งใส

A person is hit with water from the water cannon during an anti-government protest, in Bangkok, Thailand October 16, 2020

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, "หลายคนไม่พอใจกับการที่ตำรวจเข้าปราบปรามและการใช้ความรุนแรงต่อกลุ่มผู้ประท้วงที่ไร้อาวุธในวันนั้น พวกเขาจึงเปลี่ยนความโกรธมาเป็นเงินบริจาค"

เงินบริจาคก้อนใหญ่ที่สุดถูกมอบให้กับศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ให้ความช่วยเหลือทางด้านกฎหมายแก่ผู้ประท้วงกว่า 90 คนที่ถูกจับกุมตั้งแต่ช่วงกลางเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา

"แจน" วัย 27 ปี ซึ่งช่วยระดมทุนกว่า 700,000 บาทจากกลุ่มแฟนคลับวงซูเปอร์จูเนียร์ (Super Junior) ที่ใช้ชื่อกลุ่มว่า E.L.F. ภายในเวลาเพียง 22 ชั่วโมง กล่าวว่า "เราภูมิใจที่ได้สนับสนุนในสิ่งที่เราเชื่อมั่นและทำในนามของคนที่เรารัก"

เยาวลักษณ์ อนุพันธ์ หัวหน้าศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน กล่าวว่า "จู่ ๆ เราก็มีเงินเข้าบัญชีธนาคารของเรากว่า 10 ล้านบาท...ดิฉันรู้สึกทึ่งกับกลุ่มแฟนคลับเค-ป็อป"

K-pop singer Park Yu Chun at the subway in Bangkok

ที่มาของภาพ, Reuters

ขณะเดียวกัน ตามบัญชีผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียของกลุ่มแฟนคลับเค-ป็อป ที่ตามปกติมักลงเรื่องราวและข่าวสารเกี่ยวกับศิลปินคนโปรด ก็เปลี่ยนมาเป็นการลงเรื่องการเมือง มีการใช้แฮชแท็กสนับสนุนการประท้วง และใช้แฮชแท็ก "แซะ" กลุ่มคนรักสถาบันกษัตริย์ พร้อมข้อความเชิงเสียดสีที่ใช้ศัพท์สแลงแบบเค-ป็อป

การปรากฏตัวของเหล่าสาวกเค-ป็อปก็มีให้เห็นได้ทั่วไปในการประท้วงครั้งนี้ โดยจะสังเกตได้จากการชูป้ายไฟต่าง ๆ ซึ่งดูไม่ต่างจากเวลาที่ไปดูคอนเสิร์ตของศิลปินเกาหลี หรือแม้แต่การเอารูปนักร้องเกาหลีที่ชื่นชอบไปใส่กรอบรูปสีทองลักษณะเดียวกับที่คนไทยส่วนใหญ่ใส่รูปของสมาชิกราชวงศ์

นอกจากนี้ ความรู้เรื่องประวัติศาสตร์เกาหลีและวัฒนธรรมป็อปก็สร้างแรงบันดาลใจในการประท้วงที่กำลังเกิดขึ้นในไทยด้วยเช่นกัน

ณัชพล เฉลยกุล วัย 24 ปี เพิ่งร่วมการเต้นเพลง Into the New World ของวงเกิร์ลส์ เจเนอเรชัน ในการชุมนุมประท้วงเมื่อไม่เร็ว ๆ นี้ ซึ่งเพลงนี้เป็นบทเพลงที่ถูกหยิบมาขับร้องในการเดินขบวนของนักศึกษาเกาหลีใต้ที่นำไปสู่การถอดถอนประธานาธิบดี พัค กึน-ฮเย เมื่อปี 2017

"แฟนเค-ป็อปอ่านเรื่องราวเกี่ยวกับเกาหลีใต้ และเมื่อเราย้อนมองดูประเทศของเรา เราต่างสงสัยว่าทำไมเราไม่สามารถไปอยู่ในจุดเดียวกับพวกเขา" ณัชพลกล่าว

"อย่างที่เพลงว่าไว้ เราต้องการสิ่งใหม่เพื่อประเทศของเราเช่นกัน"