เจาะลึกเบื้องหลัง การปราบปรามละครสั้นยอดฮิตที่มีเนื้อหากึ่งลามก มีความรุนแรง และส่งเสริมวัตถุนิยมในจีน

A posed image of a mobile phone stood vertically, displaying a scene from a Chinese micro drama involving a bride smiling as the groom strokes her face

ที่มาของภาพ, VCG via Getty Images

คำบรรยายภาพ, ละครสั้นมาในรูปแบบของคลิปวิดีโอต่อเนื่องที่สร้างขึ้นสำหรับดูผ่านโทรศัพท์มือถือ
    • Author, ออสมันด์ เชีย
    • Role, ผู้สื่อข่าวธุรกิจ
  • Published
  • เวลาอ่าน: 4 นาที

ทางการจีนได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่จังหวัดต่าง ๆ ปราบปรามเนื้อหาที่ส่งเสริมวัตถุนิยม ความรุนแรง และยั่วยุทางเพศ ที่ผลิตภายในประเทศ

สำนักงานวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติ (National Radio and Television Administration) ของจีนกล่าวว่า มาตรการนี้มุ่งเป้าไปที่เนื้อหากึ่งลามก (soft pornography), “บิดเบือนมุมมองต่อการแต่งงานและความสัมพันธ์” และ “โอ้อวดความร่ำรวย”

มาตรการครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งในความพยายามของรัฐบาลจีนที่จะชี้นำบรรทัดฐานของสังคม ทั้งการส่งเสริมการแต่งงาน และการกีดกันแนวคิดที่อาจเป็นอันตรายไม่ให้แพร่กระจายทางออนไลน์

ละครสั้น (micro drama) ซึ่งมีรูปแบบเป็นคลิปวิดีโอต่อเนื่องที่ผลิตขึ้นสำหรับชมผ่านโทรศัพท์มือถือนั้น ได้รับความนิยมอย่างล้นหลามไปทั่วโลกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่ในขณะเดียวกันก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากการที่มันมักจะมีเนื้อหากระตุ้นอารมณ์

เนื้อหาในหลายเรื่องมีการดำเนินเรื่องที่รวดเร็วและดุเดือด โดยมีตั้งแต่สามีผู้เป็นมหาเศรษฐีลับ ๆ ไปจนถึงความรักต้องห้าม ทั้งหมดนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้คนดูติดอยู่กับหน้าจอ

นอกจากนี้ยังมีเนื้อหาที่แสดงความรุนแรงเกินควรหรือหรือตัวละครที่มีลักษณะทางเพศเกินจริง

องค์กรกำกับดูแลสื่อของจีนระบุในแถลงการณ์สัปดาห์นี้ว่า มาตรการด้านสื่อครั้งนี้คือหนึ่งใน “สิ่งที่มีความสำคัญยิ่งในการสร้างระบบนิเวศของเนื้อหาที่แข็งแรง” สำหรับอุตสาหกรรมละครสั้น

มาตรการนี้จะจัดการกับประเด็นหลัก ๆ อาทิ เนื้อหากึ่งลามก, “ส่งเสริมวัตถุนิยมและโอ้อวดความความร่ำรวย” และที่ “บิดเบือนมุมมองเกี่ยวกับการแต่งงานและความสัมพันธ์”

นอกจากนี้พวกเขาจะมุ่งเป้าไปที่ “เนื้อหาแนวศักดินา, การแก้แค้นด้วยความรุนแรง, ชื่อเรื่องที่หยาบคาย และการละเมิดลิขสิทธิ์” ด้วย ตามที่ระบุในแถลงการณ์ดังกล่าว

องค์กรกำกับองค์กรกำกับดูแลสื่อยังระบุด้วยว่าเจ้าหน้าที่ทางการจะต้องดำเนินการสุ่มตรวจการทำงานของบริษัทผู้ผลิตละครสั้นที่อยู่ในเขตของตน และต้องดำเนินการแก้ไขทันทีหากพกปัญหาใด ๆ

พวกเขายังเสริมด้วยว่าองค์กรจะดำเนินการตรวจสอบเองด้วยอีกทางหนึ่ง และจะเพิ่มการกำกับดูแลให้ดียิ่งขึ้นตามข้อค้นพบจากมาตรการนี้

คำบรรยายวิดีโอ, ผู้สื่อข่าวบีบีซีอธิบายการทำงานของกองถ่ายละครสั้น

ละครสั้นได้กลายเป็นอุตสาหกรรมมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับจีน มันดึงดูดผู้ชมจากทั่วโลก ทั้งจากประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย ไม่เว้นแม้ในแอฟริกา

ผู้ผลิตละครสั้นในบางประเทศ เช่น เกาหลีใต้ และสหรัฐฯ ได้ลงทุนสร้างสตูดิโอสำหรับผลิตละครสั้นเป็นของตัวเอง เพื่อร่วมเล่นในอุตสาหกรรมที่กำลังเฟื่องฟู

เมื่อปีที่แล้ว การเติบโตของภาคธุรกิจนี้ทำให้รัฐบาลจีนออกคำสั่งให้ผู้ผลิตละครสั้นเจ้าใหญ่และที่มีเนื้อหาอ่อนไหว ต้องผ่านการอนุญาตจากทางการ

แพลตฟอร์มหลักในจีน เช่น วีแชต และโต่วอิน ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มลักษณะเดียวกับติ๊กตอก ได้ทำการปราบปรามลบเนื้อหาทางเพศ และมุ่งเป้าไปที่ละครสั้นซึ่งสนับสนุนแนวคิดที่เป็นอันตราย เช่น ส่งเสริมการประพฤติผิดของเยาวชน, ลัทธิศาลเตี้ย หรือลัทธิวัตถุนิยม

ภายใต้ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ทางการจีนได้ดำเนินมาตรการชี้นำเจตคติทางสังคมในจีน เช่น การสนับสนุนความสัมพันธ์ที่ยั่งยืน ในขณะเดียวกันก็กีดขวางการโอ้อวดความร่ำรวย ในขณะที่ประเทศต้องรับมือกับความท้าทายทางเศรษฐกิจหลายประการ

ประธานาธิบดีสีสนับสนุนนโยบายเพื่อ “ความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน” มานานแล้ว นโยบายนี้มีจุดประสงค์เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเงินในจีนที่มีสูง ซึ่งเป็นประเด็นอ่อนไหวทางการเมืองในประเทศ

อีกมาตรการปราบปรามหนึ่งมาจากสำนักงานกำกับดูแลข้อมูลทางไซเบอร์ของจีน (Cyberspace Administration of China) ที่ได้ดำเนินมาตรการต่อต้านคอนเทนต์ออนไลน์ที่ถือว่า “มองโลกในแง่ร้ายเกินไป” เป็นเวลาสองเดือน

การปราบปรามดังกล่าวมุ่งเป้าไปที่เนื้อหาหม่นหมองที่สะท้อน “โลกที่ไม่สวยงามตามอุดมคติ” หรือบ่งชี้ว่าการทำงานหนักไปก็ “ไร้ค่า” เพื่อพยายามจะสร้าง “สภาพแวดล้อมทางออนไลน์ที่มีอารยธรรมและเป็นเหตุเป็นผล” มากขึ้น จากการระบุของหน่วยงานดังกล่าว

ตลอดช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จีนต้องรับมือกับความท้าทายทางเศรษฐกิจต่าง ๆ อาทิ การว่างงานและการแข่งขันสูงในการจ้างงาน ซึ่งได้สร้างความวิตกกังวลให้กับเยาวชนชาวจีนส่วนหนึ่ง