ครบรอบ 25 ปี เหตุวินาศกรรม 9/11 เกิดอะไรขึ้นในวันนั้น

ในวันพฤหัสบดีที่ 11 ก.ย. นี้ จะมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ขึ้นในสหรัฐอเมริกา เพื่อรำลึกถึงวาระครบรอบ 25 ปีของเหตุการณ์วินาศกรรม 9/11

เมื่อวันอังคารที่ 11 ก.ย. 2001 ผู้ก่อการร้ายจี้เครื่องบินโดยสารของสหรัฐฯ 4 ลำ และบินไปชนตึกสูงระฟ้า 2 ตึกในนครนิวยอร์ก ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน

การโจมตีในครั้งนั้นได้ก่อให้เกิดผลกระทบอย่างกว้างขวางไปทั่วโลก

เป้าหมายโจมตี

ทีมก่อการร้ายจี้เครื่องบิน 4 ลำที่กำลังบินอยู่ในฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ พร้อมกัน เครื่องบินเหล่านี้ถูกใช้เป็นเหมือนขีปนาวุธขนาดยักษ์ โดยบังคับให้มุ่งหน้าไปยังอาคารที่เป็นที่รู้จักดีในนครนิวยอร์กและกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.

เครื่องบิน 2 ลำพุ่งชนตึกแฝดเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ในนิวยอร์ก ลำแรกชนตึกฝั่งทิศเหนือ เมื่อเวลา 8.46 น. ส่วนตึกฝั่งทิศใต้ ถูกชนเมื่อเวลา 9.03 น.

ทั้ง 2 ตึกมีไฟลุกไหม้ ทำให้คนที่อยู่ส่วนบนของตึกไม่สามารถหนีลงมาได้ และนิวยอร์กก็ถูกปกคลุมไปด้วยควันไฟ ผ่านไปไม่ถึง 2 ชั่วโมง ทั้ง 2 ตึกก็ถล่มลง เกิดเป็นเมฆฝุ่นควันขนาดยักษ์

เครื่องบินลำที่ 3 พุ่งชนด้านหน้าของอาคารเพนตากอน ซึ่งเป็นที่ทำการของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ในรัฐเวอร์จิเนีย ส่วนเครื่องบินลำที่ 4 ของสายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 93 ผู้โดยสารได้ต่อสู้กับผู้ก่อการร้าย ทำให้เครื่องบินตกลงในทุ่งที่รัฐเพนซิลเวเนีย โดยเชื่อกันว่าผู้ก่อการร้ายต้องการนำเครื่องบินพุ่งชนอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.

มีผู้เสียชีวิตกี่ราย

มีผู้เสียชีวิต 2,977 ราย (ไม่รวมคนร้ายจี้เครื่องบิน 19 ราย) ส่วนใหญ่อยู่ในนิวยอร์ก

เหยื่อที่อายุน้อยที่สุดคือ คริสตีน ลี แฮนสัน เด็ก 2 ขวบซึ่งอยู่บนเครื่องบินลำหนึ่งกับพ่อแม่ของเธอ ปีเตอร์ และซู ส่วนเหยื่อที่อายุมากที่สุดคือ โรเบิร์ต นอร์ตัน ชายอายุ 82 ปี อยู่บนเครื่องบินอีกลำหนึ่งกับภรรยาแจคเกอลีน ทั้งคู่กำลังมุ่งหน้าไปร่วมงานแต่งงาน

ตอนที่เครื่องบินสองลำพุ่งชนตึก 2 ตึก คาดการณ์ว่ามีคนอยู่ในนั้น 17,400 คน ไม่มีใครในตึกทิศเหนือที่อยู่เหนือจากบริเวณที่เครื่องบินพุ่งชนรอดชีวิต ขณะที่ในตึกทิศใต้ มีคน 18 คนที่หนีลงมาจากชั้นที่อยู่เหนือจากเครื่องบินชนลงมาได้

ผู้เสียชีวิตประกอบไปด้วยคนจาก 77 ชาติด้วยกัน โดยนครนิวยอร์กเสียเจ้าหน้าที่กู้ภัยไป 441 รายด้วยกัน

นอกจากนี้ มีคนอีกหลายพันที่ได้รับบาดเจ็บ หรือไม่ก็เริ่มมีอาการเจ็บป่วยที่เชื่อมโยงกับเหตุในครั้งนั้น อาทิ นักดับเพลิงที่ต้องทำงานท่ามกลางเศษซากและควันที่เป็นพิษ

ใครคือผู้ก่อเหตุโจมตี

กลุ่มอัลไคดา (al-Qaeda) หรืออัลกออิดะห์ นำโดย โอซามา บิน ลาเดน วางแผนการโจมตีนี้จากอัฟกานิสถาน อัลเคดาโทษสหรัฐฯ และประเทศพันธมิตรว่าเป็นต้นตอของความขัดแย้งในโลกมุสลิม

เชื่อกันว่า คาลิด ชีค โมฮัมเหม็ด ซึ่งเป็นสมาชิกของกลุ่ม เป็นผู้วางแผนการก่อเหตุ และมีส่วนช่วยในการคัดเลือกนักบิน โดยนักบินบางคนได้รับการฝึกในสหรัฐฯ

ผู้ก่อเหตุจี้เครื่องบินมี 19 คนด้วยกัน แบ่งเป็น 3 ทีมที่มีสมาชิก 5 คน และอีก 1 ทีมซึ่งสุดท้ายเครื่องบินตกที่รัฐเพนซิลเวเนียมีสมาชิก 4 คน แต่ละทีมมีสมาชิกที่ขับเครื่องบินเป็นหนึ่งคน โดยพวกเขาเรียนขับเครื่องบินในสหรัฐฯ

ในจำนวนผู้ก่อเหตุทั้งหมด มี 15 คนที่เป็นคนซาอุดีอาระเบีย รวมถึง บิน ลาเดน เอง มี 2 คนที่มาจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ส่วนอีก 2 คนมาจากอียิปต์และเลบานอน

สหรัฐฯ ตอบโต้อย่างไร

ไม่ถึงเดือนหลังการโจมตี ประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู บุช สั่งกองทัพสหรัฐฯ ให้บุกอัฟกานิสถานโดยได้รับการสนับสนุนจากนานาชาติ เพื่อกำจัดกลุ่มอัลไคดา และตามล่า บิน ลาเดน

อย่างไรก็ดี กองทัพสหรัฐฯ เพิ่งหาตัวและสังหาร บิน ลาเดน ได้ที่ปากีสถานเมื่อปี 2011

ส่วนคาลิด ชีค โมฮัมเหม็ด ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้วางแผนการโจมตี ถูกจับกุมตัวในปากีสถานเมื่อปี 2003

ปัจจุบันกลุ่มอัลไคดายังมีอยู่ และทรงอิทธิพลที่สุดในภูมิภาคซับซาฮาราในแอฟริกา แต่ก็มีสมาชิกในอัฟกานิสถานด้วย

กองทัพสหรัฐฯ ได้ถอนกองกำลังทั้งหมดออกจากอัฟกานิสถานไปในปี 2022 หลังไปประจำการอยู่เกือบ 20 ปี ทำให้เกิดความกังวลว่าเครือข่ายอิสลามหัวรุนแรงจะกลับมามีอิทธิพลอีกครั้ง

ใครคือ คาลิด ชีค โมฮัมเหม็ด และเกิดอะไรขึ้นกับเขา ?

คาลิด ชีค โมฮัมเหม็ด เกิดในคูเวต เขาศึกษาทางด้านวิศวกรรมศาสตร์ในสหรัฐฯ ก่อนเข้าร่วมการสู้รบในอัฟกานิสถานในช่วงทศวรรษ 1980

ก่อนเกิดเหตุการณ์โจมตี 11 ก.ย. เขาเป็นที่ต้องการตัวของสำนักงานสอบสวนกลางสหรัฐฯ หรือเอฟบีไอ (FBI) อยู่แล้ว เนื่องจากเขาเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุระเบิดและความพยายามโจมตีครั้งอื่น ๆ ที่ถูกสกัดกั้นไว้ได้

หลังจากเขาถูกจับกุมในปี 2003 โมฮัมเหม็ดถูกคุมขังอยู่ในคุกลับของซีไอเอ (CIA) ซึ่งเขาต้องเผชิญกับวิธีการสอบสวนที่โหดร้ายที่นั่น ก่อนถูกนำตัวไปคุมขังไว้ที่เรือนจำอ่าวกวนตานาโมในคิวบาตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน

ศาลทหารในฐานทัพที่นั่นได้ทำการพิจารณามานานกว่าทศวรรษแล้วว่า เขาจะสามารถถูกนำตัวขึ้นพิจารณาคดีในข้อหามีบทบาทในเหตุการณ์ 9/11 ได้หรือไม่และจะดำเนินคดีอย่างไร เนื่องจากมีความกังวลว่า การปฏิบัติต่อเขาระหว่างที่ถูกควบคุมตัวโดยสหรัฐฯ อาจบั่นทอนน้ำหนักของพยานหลักฐานที่อาจใช้ดำเนินคดีต่อตัวเขา

เมื่อเดือน ม.ค. 2025 เขาและจำเลยอีกสองคน ได้แก่ วาลิด มูฮัมหมัด ซาลิห์ มูบารัก บิน อัตตาช และ มุสตาฟา อาห์เหม็ด อดัม อัล-ฮาวซาวี ถูกคาดหมายว่าจะให้การรับสารภาพว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุโจมตีดังกล่าวเพื่อแลกกับการไม่ต้องรับโทษประหารชีวิต โดยจะถูกลงโทษเป็นจำคุกตลอดชีวิตโดยไม่มีสิทธิ์ได้รับการลดหย่อนโทษแทน

ทว่าก่อนที่ศาลจะอ่านคำพิพากษา ศาลอุทธรณ์กลางของสหรัฐฯ ได้ระงับการพิจารณาคดีเพื่อพิจารณาคำร้องของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่ขอให้ยกเลิกข้อตกลงยอมรับสารภาพ ซึ่งรัฐบาลสหรัฐฯ อ้างว่าข้อตกลงดังกล่าวจะก่อให้เกิดความเสียหายที่ "แก้ไขไม่ได้"

ในเดือน ก.ค. 2025 ศาลได้ปฏิเสธข้อตกลงรับสารภาพอย่างเป็นทางการ

หลังจากนั้นในเดือน ส.ค. 2026 ผู้พิพากษาศาลทหารสหรัฐฯ มีคำสั่งว่า คาลิด ชีค โมฮัมเหม็ด จะถูกนำตัวขึ้นพิจารณาคดีในเดือน มิ.ย. 2028

ผลของเหตุการณ์ 9/11

มีการปรับมาตรการเพื่อความปลอดภัยบนเครื่องบินให้เข้มงวดขึ้นทั่วโลกหลังจากเหตุก่อการร้ายในครั้งนั้น

สหรัฐฯ ก่อตั้งหน่วยงานรักษาความปลอดภัยด้านการขนส่ง (Transportation Security Administration - TSA) ขึ้นมาเพื่อเพิ่มมาตรการความปลอดภัยทั้งในสนามบินและบนเครื่องบิน

ทางการใช้เวลากว่า 8 เดือนในจัดการกับซากปรักหักพังที่จุดเกิดเหตุที่ตึกแฝดถล่มลงมาที่เรียกว่า กราวด์ ซีโร (Ground Zero)

ตอนนี้มีอนุสรณ์รำลึกและพิพิธภัณฑ์บริเวณนั้น รวมถึงมีการสร้างตึกซึ่งออกแบบแตกต่างออกไปขึ้นมาใหม่ โดยตึกหลักซึ่งชื่อว่า วัน เวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ (One World Trade Center) หรือ "ตึกแห่งเสรีภาพ" (Freedom Tower) สูงถึง 541 เมตร ซึ่งสูงยิ่งกว่าตึกทิศเหนือเดิมที่สูง 417 เมตร

ส่วนอาคารเพนตากอนใช้เวลาซ่อมแซมไม่ถึงปี โดยเจ้าหน้าที่กลับเข้าทำงานได้ภายในเดือน ส.ค. ปี 2002