ผลแห่งการกระทำตกอยู่ที่ใคร ขณะที่ทรัมป์ต้องการให้สงครามยุติลง แต่อิหร่านไม่ยอมถอย

ทั้งสหรัฐอเมริกาและอิหร่านต่างส่งสัญญาณว่าไม่ต้องการกลับไปสู่สงครามอีก หลังจากมีการประกาศหยุดยิงเมื่อ 8 เม.ย.

ทั้งสองฝ่ายไม่ยอมให้การปะทะทางทหารที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องมายุติการเจรจาที่ปากีสถาน กาตาร์ และประเทศอื่น ๆ เป็นผู้ไกล่เกลี่ย

สหรัฐฯ ยังคงมีกองทัพเรือและกองทัพอากาศที่ทรงพลังประจำการอยู่ในระยะโจมตีถึงอิหร่านได้

เป็นที่คาดการณ์ได้ว่าระบอบการปกครองของอิหร่านจะคงกำลังทหารไว้ในระดับเตรียมพร้อมสูงสุด และจะใช้ช่วงเวลาหยุดยิงนี้ในการจัดระเบียบองค์กรและซ่อมแซมความเสียหายที่เกิดจากสหรัฐฯ และอิสราเอล

ความตึงเครียดทางอาวุธในพื้นที่อ่าวและบริเวณรอบอ่าวเปอร์เซีย ก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างชัดเจนจากการคำนวณผิดพลาดและการเข้าใจผิดของทั้งสองฝ่าย

สหรัฐฯ กำลังพยายามกดดันรัฐบาลอิหร่านให้ยอมอ่อนข้อ โดยแสดงให้เห็นว่าตนอยู่ใกล้ ๆ และสามารถสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงได้

อิหร่านกำลังย้ำเตือนสหรัฐฯ ว่าความมุ่งมั่นในการต่อต้านของพวกเขายังคงไม่ลดลง และถ้าจำเป็น พวกเขาจะโจมตีฐานทัพอเมริกันและโครงสร้างพื้นฐานในวงกว้างของประเทศในอ่าวอาหรับ

เป้าหมายแรกบนเส้นทางอันยาวไกลและอาจเป็นไปไม่ได้ที่จะบรรลุข้อตกลงที่กว้างขึ้นระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน คือการต่ออายุการหยุดยิงและการตกลงใน "บันทึกความเข้าใจ" หรือเอ็มโอยู (memorandum of understanding) ซึ่งเป็นวาระของการเจรจาเพิ่มเติมระหว่างทั้งสองฝ่าย

การไปถึงจุดนั้นพิสูจน์แล้วว่าเป็นเรื่องยาก

คำประกาศของอิสราเอลที่ว่าเครื่องบินทิ้งระเบิดของตนจะกลับมาโจมตีเบรุตอีกครั้ง ทำให้ทางเลือกของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เหลือน้อยลงไปอีก

นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลจะไม่กังวลเลยหากการโจมตีเลบานอนครั้งใหม่ของเขาจะทำให้การเจรจาข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยากขึ้น เพราะเขาไม่ได้ต้องการหยุดยิงกับรัฐบาลอิหร่านตั้งแต่ต้นอยู่แล้ว สำหรับเขา ข้อตกลงใด ๆ ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านล้วนเป็นข้อตกลงที่เลวร้ายทั้งสิ้น

อิหร่านยังคงให้การสนับสนุนกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งเป็นพันธมิตรและกองกำลังตัวแทนของตนในเลบานอน

พวกเขาระบุว่า ข้อตกลงที่ครอบคลุมมากขึ้นกับสหรัฐฯ จะต้องรวมถึงการยุติการรุกรานของอิสราเอลด้วย ดูเหมือนว่าในขณะนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์กำลังพยายามยับยั้งอิสราเอลอยู่

สำหรับช่องแคบฮอร์มุซนั้น รัฐบาลอิหร่านอาจต้องการข้อแลกเปลี่ยนบางอย่าง เช่น การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร หรือการปลดล็อกทรัพย์สินที่ถูกอายัด เพื่อเปิดช่องแคบอีกครั้ง ซึ่งดูเหมือนจะเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นสำหรับการเจรจาอย่างจริงจังอีกหลายรอบ

ปัจจุบันมีเรือเพียงไม่กี่ลำเท่านั้นที่แล่นผ่านเส้นทางเดินเรือที่เคยสำคัญและพลุกพล่านแห่งนี้ อิหร่านปิดเส้นทางดังกล่าวหลังจากถูกสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีเมื่อ 28 ก.พ.

ซาอุดีอาระเบียกำลังลำเลียงน้ำมันบางส่วนไปยังท่าเรือในทะเลแดง และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือยูเออี (UAE) ก็มีท่อส่งน้ำมันไปยังสถานีปลายทางบนชายฝั่งเล็ก ๆ ที่หันหน้าไปทางอ่าวโอมาน เลยช่องแคบฮอร์มุซไป

แต่ประเทศอื่น ๆ ทั่วโลกยังคงสูญเสียปริมาณน้ำมันและก๊าซธรรมชาติไปประมาณ 20% จากปริมาณปกติ รวมถึงสินค้าส่งออกที่สำคัญอื่น ๆ ด้วย

การปิดช่องแคบจะนำมาซึ่งหายนะต่อเศรษฐกิจโลกส่วนใหญ่ สหรัฐฯ ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาน้ำมันจากภูมิภาคอ่าวอีกต่อไป แต่ราคาน้ำมันเบนซินในอเมริกายังคงถูกกำหนดโดยตลาดน้ำมันโลก

ทรัมป์กำลังตกอยู่ในสถานการณ์ลำบาก เขาต้องเผชิญกับผลที่ตามมาจากการกระทำผิดพลาดครั้งใหญ่ของตัวเองที่ตัดสินใจทำสงครามโดยคาดหวังว่าจะได้รับชัยชนะอย่างง่ายดาย

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ และนายกรัฐมนตรีอิสราเอล พันธมิตรใกล้ชิดของเขา ประเมินความพร้อมของระบอบอิสลามในการต่อต้านและรับมือกับการโจมตีของพวกเขาต่ำเกินไปอย่างร้ายแรง

ทรัมป์ไม่มีทางออกที่ง่ายดาย และระบอบการปกครองของอิหร่านต้องการให้เป็นเช่นนั้นต่อไป

เขาจำเป็นต้องเปิดช่องแคบอีกครั้ง สงครามต่ออิหร่านถือว่าไม่ใช่สิ่งพึงประสงค์อย่างมากในสหรัฐฯ เอง และการยกระดับสงครามจะยิ่งทำให้ชาวอเมริกันต่อต้านอิหร่านมากขึ้นไปอีก

ปัญหาของทรัมป์คือ ข้อเสนอประนีประนอมที่อิหร่านต้องการเพื่อเปิดช่องแคบอีกครั้งนั้น ถูกต่อต้านโดยสายเหยี่ยวในพรรครีพับลิกัน และจากความปรารถนาของตัวทรัมป์เองที่จะแสดงให้เห็นถึงชัยชนะ

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ไม่ชอบใจเลยกับการเปรียบเทียบข้อตกลงใด ๆ ที่เขาทำกับอิหร่าน แม้แต่ข้อตกลงขยายเวลาหยุดยิงเพื่อการเจรจาเพิ่มเติม กับข้อตกลงนิวเคลียร์ที่ทำขึ้นในสมัยประธานาธิบดีบารัค โอบามา จากพรรคเดโมแครตเมื่อปี 2015 ทรัมป์ประณามข้อตกลงนั้น และในวาระแรกของการดำรงตำแหน่งในทำเนียบขาว เขาได้ถอนสหรัฐฯ ออกจากข้อตกลงดังกล่าว

ผู้ปกครองอิหร่านเชื่อว่าพวกเขากำลังต่อสู้เพื่อดำรงไว้ซึ่งระบอบการปกครองของตน

มันค่อนข้างชัดเจนว่าการโจมตีเพิ่มเติมจากสหรัฐฯ ไม่ว่าจะร่วมกับอิสราเอลหรือไม่ก็ตาม จะไม่ทำให้พวกเขาเปลี่ยนใจในเรื่องนี้

ประเทศอาหรับที่ร่ำรวยน้ำมันในแถบอ่าวเปอร์เซียประสบความเสียหายทางเศรษฐกิจในระยะยาว และไม่ต้องการที่จะประสบความเสียหายเพิ่มเติมอีก

รูปแบบธุรกิจและการพัฒนาระยะยาวของประเทศเหล่านั้นขึ้นอยู่กับรากฐานที่ว่าภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียต้องเป็นศูนย์กลางที่มั่นคงของเศรษฐกิจโลกและมีความปลอดภัยสำหรับการลงทุนจากต่างประเทศ

สงครามได้สร้างความเสียหายอย่างหนัก และการฟื้นฟูเสถียรภาพจะต้องใช้เวลาหลายปี

กาตาร์เป็นผู้ไกล่เกลี่ยร่วมอย่างเต็มตัวกับปากีสถานใช้ความพยายามทางการทูตเพื่อเริ่มต้นการเจรจาอีกครั้ง

ขณะที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบียได้ตอบโต้อิหร่านจากมุมมองที่แตกต่างกัน

ยูเออีได้กระชับความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์กับอิสราเอลให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น โดยอิสราเอลได้ส่งระบบป้องกันขีปนาวุธไอเอิร์นโดมและทหารกองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล (ไอดีเอฟ) มาประจำการในยูเออีเพื่อใช้งานระบบดังกล่าว

มีรายงานว่าซาอุดีอาระเบียได้โจมตีอิหร่าน โดยอ้างว่าเป็นการตอบโต้การโจมตีของอิหร่าน แต่ที่สำคัญคือ แหล่งข่าวระดับสูงของซาอุดีอาระเบียระบุว่าพวกเขาได้ชี้แจงให้อิหร่านทราบอย่างชัดเจนว่าพวกเขาปฏิบัติการโดยอิสระ ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของพันธมิตรสหรัฐฯ-อิสราเอล

เมื่อโดนัลด์ ทรัมป์ และเบนจามิน เนทันยาฮู ประกาศสงครามกับอิหร่าน ทั้งสองคนต่างกล่าวว่าแสนยานุภาพทางอากาศของประเทศตนนั้นเพียงพอที่จะโค่นล้มระบอบอิสลามในอิหร่านได้

ทว่า พวกเขาคิดผิด

พวกเขาเข้าใจผิดเกี่ยวกับธรรมชาติของระบอบการปกครองที่อยู่รอดมาได้เกือบครึ่งศตวรรษ แม้เผชิญกับบททดสอบอันหนักหน่วงจากสงคราม การคว่ำบาตร และการโดดเดี่ยว

ขณะนี้สหรัฐฯ และอิสราเอลกำลังเผชิญกับผลที่ตามมา และประเทศอื่น ๆ ทั่วโลกก็เช่นกัน