Tanzania yaongeza matumizi ya nishati safi ya kupikia mara 3

Moja kwa moja

Na Yusuph Mazimu na Lizzy Masinga

1. 22 Februari 2026Tanzania yaongeza matumizi ya nishati safi ya kupikia mara 3

   Maelezo kuhusu taarifa

   • • Author, Yusuph Mazimu
     • Nafasi, BBC Swahili

   Upatikanaji wa nishati safi ya kupikia nchini Tanzania umeongezeka kutoka asilimia 6.9 mwaka 2021 hadi asilimia 23.2 mwaka 2025, hilo ni ongezeko la zaidi ya mara tatu ndani ya kipindi cha miaka minne.

   Taarifa hiyo ilitolewa wiki hii na Waziri wa Nishati, Deogratius Ndejembi, wakati wa Mdahalo wa Ngazi ya Juu wa Mawaziri ulioandaliwa na Shirika la Kimataifa la Nishati (IEA) jijini Paris, Ufaransa.

   Ndejembi alisema mafanikio hayo yanaakisi dhamira ya serikali ya kuhakikisha wananchi wanapata nishati safi, salama na nafuu kwa ajili ya kupikia, huku yakichangia kulinda afya za wananchi, mazingira na kukuza uchumi wa taifa.

   Kwa mujibu wa Waziri huyo, mafanikio hayo yamechangiwa na utekelezaji wa maazimio ya Mkutano wa Kwanza wa Afrika wa Nishati Safi ya Kupikia, ambapo Tanzania ilishiriki kuhamasisha ahadi ya dola za Marekani bilioni 2.2 kwa ajili ya kuendeleza sekta hiyo barani Afrika.

   Aidha, alisema uzinduzi wa Mkakati wa Taifa wa Nishati Safi ya Kupikia wa mwaka 2024–2034 umeweka msingi wa kuimarisha sera, kanuni, mifumo ya kifedha na ushiriki wa sekta binafsi katika kuongeza matumizi ya nishati safi nchini.

   “Kwa mwaka huu wa fedha, Serikali inatarajia kusambaza majiko banifu 200,000 na mitungi 450,000 ya gesi ya LPG kwa ruzuku, pamoja na kuanza majaribio ya mfumo wa kulipia vifaa vya kupikia kwa umeme kupitia bili za Shirika la Umeme Tanzania, ili kupunguza gharama za awali kwa wananchi,” amesema Ndejembi.

   Wakati serikali ikiendelea kuhamasisha matumizi ya nishati safi, baadhi ya wananchi wanaamini mpango huo unaweza kuwa na mchango mkubwa katika juhudi za kuhifadhi mazingira.

   Aboubakar Shemdoe, mkazi wa Tanga, amesema matumizi ya nishati safi yanaweza kuwa miongoni mwa hatua muhimu zaidi katika kupunguza uharibifu wa mazingira nchini.

   “Kama kuna kitu serikali itafanikiwa kwenye kutuza mazingira basi ni matumizi ya nishati safi,” amesema.

   Kwa upande wake, mdau wa nishati jadidifu, Shima Sago, amesema matumizi makubwa ya mkaa yanaendelea kuwa changamoto kubwa kwa mazingira nchini.

   “Matumizi ya mkaa Tanzania yamekuwa makubwa sana sasa hivi tunatumia tani milioni 2.5 kwa mwaka,” amesema.

   Sago amesema kiwango hicho cha matumizi kina athari kubwa kwa misitu kutokana na idadi ya miti inayohitajika kuzalisha mkaa.

   “Tani 12 za miti inakupa tani 1 ya mkaa, kwa tani 2.5 milioni za mkaa, utaona ni kiasi gani cha miti inakatwa kila mwaka,” amesema.

   Wataalamu wanaeleza kuwa kupungua kwa utegemezi wa mkaa na kuni kunaweza kusaidia kupunguza kasi ya ukataji miti, kuhifadhi bioanuwai na kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi.

   Mbali na athari za mazingira, matumizi ya nishati za jadi yanaendelea kuwa changamoto ya afya ya umma duniani. Shirika la Afya Duniani (WHO) linakadiria kuwa watu milioni 2.9 hufariki dunia kila mwaka kutokana na magonjwa yanayohusishwa na uchafuzi wa hewa majumbani unaosababishwa na matumizi ya nishati zisizo safi kama kuni na mkaa.

   Tanzania ni miongoni mwa nchi za Afrika zinazotekeleza mikakati ya kuongeza matumizi ya nishati safi ya kupikia kwa lengo la kuboresha afya za wananchi, kupunguza uharibifu wa mazingira na kuharakisha maendeleo ya kijamii na kiuchumi.

2. 22 Februari 2026Kauli za balozi wa Marekani kuhusu Israel zalaaniwa na nchi za Kiarabu na Kiislamu

   Serikali za Kiarabu na Kiislamu zimekosoa kauli zilizotolewa na Mike Huckabee, Balozi wa Marekani nchini Israel, ambaye alisema kuwa Israel ingekuwa na haki ya kuchukua eneo kubwa la Mashariki ya Kati kwa misingi ya Biblia.

   Katika mahojiano na mhakiki wa kikonservatifa wa Marekani, Tucker Carlson, Huckabee aliulizwa kama Israel itakuwa na haki ya eneo ambalo mwenyeji alisema, kulingana na Biblia, "hasa Mashariki yote ya Kati."

   Balozi alisema "itakuwa sawa ikiwa itakichukua chote." Lakini aliongeza kuwa Israel haikuwa ikitafuta kufanya hivyo, bali inataka "angalau ichukue ardhi wanayoikalia sasa" na kulinda watu wake.

   Katika taarifa ya pamoja, serikali zaidi ya kumi na mbili, ikiwemo Jordan, Misri na United Arab Emirates, ziliita kauli hizo "hatari na zinazochochea ghasia", na tishio kwa jitihada za kumaliza vita katika Gaza.

3. 22 Februari 2026Iran na Marekani zatofautiana kuhusu vikwazo, afisa wa Iran aiambia Reuters

   Iran na Marekani zina mitazamo tofauti kuhusu kupunguzwa kwa vikwazo katika mazungumzo ya kupunguza matarajio ya nyuklia ya Tehran, afisa mmoja mkuu wa Iran aliambia Reuters Jumapili, akiongeza kuwa mazungumzo mapya yalipangwa mapema Machi huku hofu ya mzozo wa kijeshi ikiongezeka.

   Iran na Marekani zilianzisha upya mazungumzo mapema mwezi huu ili kushughulikia mzozo wao wa miongo kadhaa kuhusu mpango wa nyuklia wa Tehran huku Marekani ikijenga uwezo wake wa kijeshi katika Mashariki ya Kati, na kuchochea hofu ya vita vikubwa.

   Iran imetishia kushambulia kambi za Marekani Mashariki ya Kati ikiwa itashambuliwa na vikosi vya Marekani.

   "Awamu ya mwisho ya mazungumzo ilionesha kuwa mawazo ya Marekani kuhusu upeo na utaratibu wa kupunguza vikwazo hutofautiana na matakwa ya Iran.

   Pande zote mbili zinahitaji kufikia ratiba ya kimantiki ya kuondoa vikwazo," afisa huyo alisema. "Ramani hii lazima iwe ya busara na inayozingatia maslahi ya pande zote mbili." Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran Abbas Araqchi alisema Ijumaa kwamba alitarajia kuwa na rasimu ya pendekezo la kupingana tayari ndani ya siku chache, huku Rais wa Marekani Donald Trump akisema alikuwa akifikiria mashambulizi machache ya kijeshi.

   Washington inaona utajiri ndani ya Iran kama njia inayowezekana ya kupata silaha za nyuklia.

   Iran inakanusha kutafuta silaha za nyuklia na inataka haki yake ya kurutubisha urani itambuliwe.

4. 22 Februari 2026Tume ya uchunguzi kuhusu machafuko ya baada ya uchaguzi Tanzania yaongezewa muda

   Tume ya Uchunguzi kuhusu matukio ya machafuko wakati na baada ya Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 2025 imepewa siku 42 za ziada, kuanzia Ijumaa, Februari 20, 2026. Citizen imeripoti

   Tume hiyo, iliyoteuliwa na kuzinduliwa na Rais Samia Suluhu Hassan, awali ilipewa siku 90 kukamilisha kazi yake.

   Kipindi hicho kilianza Novemba 20, 2025 na kukamilika Februari 20, 2026.

   Kulingana na taarifa iliyotolewa na tume hiyo, nyongeza ya siku 42 imeidhinishwa ili kutoa muda wa kutosha kukamilisha uchunguzi kuhusu matukio ya machafuko yaliyotokea wakati na baada ya Uchaguzi Mkuu uliofanyika Oktoba 29, 2025.

   Kwa nyongeza hiyo, tume sasa inahitajika kukamilisha kazi yake na kuwasilisha ripoti yake mnamo au kabla ya Aprili 3, 2026.

   Matukio yaliyoripotiwa katika maeneo kadhaa kote nchini yalijumuisha maandamano ambayo yaliongezeka na kuwa vurugu, na kusababisha vifo, majeraha na uharibifu wa miundombinu ya serikali na ya binafsi.

   Mamia ya waandamanaji walikamatwa na kushtakiwa kwa uhaini.

   Baadhi wamesamehewa na Rais Samia Suluhu Hassan, huku wengine wakiendelea kushtakiwa mahakamani.

   Katika taarifa yake, tume ilitaja sababu kadhaa za kuongezwa kwa muda huo, ikisema kwamba muda huo wa ziada utatoa fursa kwa mtu yeyote, iwe ndani au nje ya nchi, ambaye ana taarifa, ushahidi au maoni ya kuwasilisha, kujitokeza. Tume ilisema lengo ni kuhakikisha kwamba hakuna mtu au taasisi inayonyimwa fursa ya kusikilizwa.

   Unaweza kusoma;

   Je, Tanzania kutengwa kidiplomasia?

   Matukio ya kukumbukwa Tanzania mwaka 2025

5. 22 Februari 2026Zaidi ya wafungwa 1,500 wa kisiasa wa Venezuela waomba msamaha

   Jumla ya wafungwa 1,557 wa kisiasa wa Venezuela wameomba msamaha chini ya sheria mpya iliyowasilishwa Alhamisi, Rais wa Bunge la Taifa amesema. Jorge Rodríguez, kaka wa Rais wa mpito wa Venezuela Delcy Rodríguez na mshirika wa Rais wa zamani Nicolás Maduro, pia alisema "mamia" ya wafungwa walikuwa tayari wameachiliwa.

   Miongoni mwao ni mwanasiasa Juan Pablo Guanipa, mmoja wa sauti kadhaa za upinzani zilizokosoa sheria hiyo kwa kuwatenga baadhi ya wafungwa.

   Marekani imeitaka Venezuela kuharakisha kuachiliwa kwa wafungwa wa kisiasa tangu vikosi vya Marekani vilipomkamata Maduro katika uvamizi wa tarehe 3 Januari.

   Serikali ya kijamaa ya Venezuela imekuwa ikikanusha kila mara kuwashikilia wafungwa wa kisiasa.

   Katika mkutano na waandishi wa habari siku ya Jumamosi, Jorge Rodríguez alisema maombi 1,557 ya kuachiliwa huru yanashughulikiwa "mara moja" na hatimaye sheria hiyo itafikia wafungwa 11,000.

   Serikali ilitangaza kwa mara ya kwanza siku chache baada ya kukamatwa kwa Maduro, mnamo Januari 8, kwamba "idadi kubwa" ya wafungwa wataachiliwa huru kama ishara ya nia njema.

   Upinzani na makundi ya haki za binadamu yamesema serikali chini ya Maduro ilitumia kizuizi cha wafungwa wa kisiasa kuwakomesha wapinzani na kuwanyamazisha wakosoaji kwa miaka mingi.

   Makundi haya pia yamekosoa sheria mpya. Ukosoaji mmoja unaotajwa mara kwa mara ni kwamba hautatoa msamaha kwa wale waliotaka kuingilia kati kwa silaha za kigeni nchini Venezuela, mtaalamu wa BBC Amerika Kusini Luis Fajardo anasema.

   Alibainisha kuwa profesa wa sheria Juan Carlos Apitz, wa Chuo Kikuu cha Kati cha Venezuela, aliambia CNN hispania kwamba sehemu hiyo ya sheria ya msamaha "ina jina na jina la ukoo". "Kifungu hicho ni aya ya Maria Corina Machado." Haijulikani wazi kama msamaha huo utamnufaisha Machado, ambaye alishinda Tuzo ya Amani ya Nobel mwaka jana, Fajardo alisema.

   Unaweza kusoma;

   Mfahamu kiongozi wa upinzani nchini Venezuela Maria Corina Machado

   Kwa nini Marekani ilitumia silaha ya 'sauti' huko Venezuela?

   Mambo 4 yaliyobadilika Venezuela tangu Maduro kuondolewa madarakani

6. 22 Februari 2026Familia Mpalestina mwenye asili ya Marekani aliyeuawa Ukingo wa Magharibi yadai uwajibikaji

   Familia ya kijana Mpalestina mwenye umri wa miaka 19 ambaye wanasema alipigwa risasi na mlowezi wa Kiisraeli katika Ukingo wa Magharibi unaokaliwa kwa mabavu wametaka kuwajibika kuhusu mauaji yake.

   Nasrallah Abu Siyam alipigwa risasi karibu na mji wa Ramallah katika Ukingo wa Magharibi na kuwa takribani raia wa sita wa Marekani waliuawa na walowezi wa Kiisraeli au wanajeshi katika eneo hilo katika miaka miwili iliyopita.

   Utawala wa Trump ulisema uko tayari kutoa msaada wa kibalozi, lakini haukujibu madai kwamba sera zake zilishindwa kuzuia kuongezeka kwa ghasia za walowezi.

   Ubalozi wa Israeli huko Washington ulisema tukio hilo linapitiwa na "uchunguzi wa kiutendaji... lazima ukamilike haraka iwezekanavyo".

   Abu Siyam alikuwa raia wa Marekani aliyezaliwa Philadelphia.

   Familia yake ilisema alikuwa miongoni mwa takribani wakazi 30 wa kijiji cha Mukhmas ambao walikuwa wakijaribu kuwazuia walowezi wenye silaha kuiba mbuzi wao siku ya Jumatano.

   Wakati wakazi na walowezi wote wakirusha mawe, shahidi mmoja alisema, walowezi waliwapiga risasi takribani wanakijiji watatu, akiwemo Abu Siyam, ambaye alipigwa risasi na kuuawa.

   Abdulhamid Siyam, binamu wa Abu Siyam, aliiambia BBC kwamba kifo cha kijana huyo wa miaka 19 kilikuwa "hasara kubwa" na vitendo vya walowezi katika Ukingo wa Magharibi havikuwa vimedhibitiwa.

7. 22 Februari 2026Wanafunzi wa Iran wafanya maandamano makubwa ya kwanza tangu ukandamizaji mbaya wa serikali uliosababisha vifo

   Wanafunzi katika vyuo vikuu kadhaa nchini Iran wamefanya maandamano ya kupinga serikali, maandamano ya kwanza ya aina hii kwa kiwango hiki tangu msako mbaya wa mwezi uliopita uliofanywa na mamlaka.

   BBC imethibitisha picha za waandamanaji wakiandamana kwenye chuo kikuu cha Sharif katika mji mkuu Tehran siku ya Jumamosi.

   Mapigano yalionekana baadaye yakitokea kati yao na wafuasi wa serikali.

   Maandamano yalifanyika katika chuo kikuu kingine cha Tehran, na mengine yaliripotiwa kaskazini-mashariki.

   Wanafunzi walikuwa wakiwaenzi maelfu ya wale waliouawa katika maandamano makubwa mwezi Januari.

   Marekani imekuwa ikijenga uwepo wake wa kijeshi karibu na Iran, na Rais Donald Trump amesema anafikiria kufanya shambulizi dogo la kijeshi.

   Marekani na washirika wake wa Ulaya wanashuku kwamba Iran inaelekea kuendeleza silaha ya nyuklia, jambo ambalo Iran imekuwa ikilikanusha kila mara.

   Maafisa wa Marekani na Iran walikutana Uswisi siku ya Jumanne na walisema kuwa maendeleo yalikuwa yamepatikana katika mazungumzo yaliyolenga kudhibiti mpango wa nyuklia wa Iran.

   Lakini licha ya maendeleo yaliyoripotiwa, Donald Trump alisema baadaye kwamba dunia itajua “katika siku 10 zijazo, huenda” kama makubaliano yatafikiwa na Iran au Marekani itachukua hatua za kijeshi.

   Unaweza kusoma;

   Marekani inaweza kuisaidia Iran? Wairan wenyewe wanasemaje?

   Ongezeko la meli za kivita na ndege za kijeshi za Marekani karibu na Iran linavyofuatiliwa

8. 22 Februari 2026Habari za asubuhi, karibu katika taarifa zetu