TOOS, Trump oo sheegay in xabbad joojinta Lubaan iyo Israa'iil saddex toddobaad lagu kordhiyey, iyada oo aan weil xiisadda Iiraan iyo Maraykanka aan xal laga gaarin

Tebin toos ah

1. 9 Daqiiqadood ka horMarkab kale oo diyaaradaha dagaalka xambaara oo ku sii siqaya Bariga Dhexe

   

   Xigashada Sawirka, CENTCOM

   Markabka xambaara diyaaradaha dagaalka ee Mareykanka ee USS George H. W. Bush (CVN-77), ayaa ku soo dhowaanaya Bariga Dhexe, wuxuuna galay qaybta hawada ee taliska, sida laga soo xigtay CENTCOM".

   CENTCOM ayaa sawir soo dhigtay X-Net, sawirkaas oo muujinaya markab nooca Nimitz-class ah oo ku socda Badweynta Hindiya.

   Ma cadda in markabku uu ku biiri doono ciidamada hadda ka jira gobolka ama uu beddeli doono mid ka mid ah, taasoo ah arrin ay warbaahinta qaar ka ku warramayaan.

   Horay, CENTCOM, oo ah Taliska Dhexe ee Mareykanka ee Bariga Dhexe, ayaa ku dhawaaqday in markabka diyaaradaha ee ugu weyn adduunka, USS Gerald R. Ford (CVN-78), uu wali ka shaqeynayo Badda Cas, isagoo taageeraya amniga badda ee Markabka Shanaad ee Mareykanka.

   Sidoo kale akhri

   Trump oo sheegay in uu ogyahay arrinta ka dhex socota madaxda Iran

   Waa maxay dalabaadka Iiraan ee xabbad joojinta?

   Maxay tilmaamaysaa aamusnaanta aan caadiga ahayn ee Al Qaacida ka aamustay dagaalka Iiraan ay kula jirto Maraykanka iyo Israa'iil

   Afar arrimood oo ku saabsan hubaal la'aanta wadahadallada Maraykanka iyo Iiraan

2. 37 Daqiiqadood ka horFaahfaahin ka soo baxeysa ku dhowaad 20 dhalinyaro Soomaali ah oo ku geeriyooday Algeria

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Faahfaahin dheeraad ah ayaa ka soo baxeysa ku dhowaad 20 dhalinyaro oo muhaajiriin Soomaali ah oo ku geeriyooday badda u dhaxeysa Spain Iyo Algeria.

   Dhalinyaradan oo gaaraya ilaa 17 ayaa la sheegay inay geeriyoodeen 17-kii bishan April.

   “Waalidiin Soomaaliyeed oo ilmahooda raadinaya ayaa i soo wacay, kadib waxaan tegay labo isbitaal oo u dhow goobta uu shilka ka dhacay,isbitaalki ugu horreeyay hal qof oo dhalinyaro Soomaali ah ayaa talaagada ku jiray, isbitaalka labaadna waxaan kula kulmay 11 rag ah iyo shan gabdhood oo Soomaali ah, ayuu yiri Amb Yuusuf Jeego oo ah safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Algeria oo BBC-da u warramay.

   Soomaalidu keliya ma aha ee dad kale oo iyagana ka soo jeeda wadamada Afrika ayaa sidoo kale saarnaa doonta.

   Dhalinyaradan ayaa ku geeriyooday gobol la yiraahdo Abu Mardaas oo ka tirsan Algeria.

   Lama oga halkii ay ka soo kicitantay doonta qalibantay ito halka lagu aasi doono dhalinyartaas.

   Sawirada dhalinyarada geeriyooday waxaa laga heli karaa bogga wasaaradda arrimaha dibedda Soomaaliya ayuu yiri wasiirka.

   Wadada u dhaxaysa Waqooyiga Afrika iyo Spain waa mid ka mid ah dhowrka waddo ee ay isticmaalaan dadka soogalootiga ah ee doonaya inay gaaraan Yurub, kuwaas oo inta badan ku safra doomo aad u buux dhaafiyay oo aan u qalmin inay badda maraan.

   Mas'uuliyiinta Aljeeriya weli ma aysan soo saarin faahfaahin buuxda oo ku saabsan musiibadii ugu dambeysay, oo ay ku jiraan tirada guud ee rakaabka saarnaa diyaaradda ama sida ay doontu u degtay.

   Sidoo kale akhri

   Spain oo ansixisay qorshe sharci lagu siinayo ilaa 500,000 oo muhaajiriin ah

   Muhaajiriin lix maalmood kadib meydkooda laga soo saaray xeebta Giriigga

3. Saacad ka horTrump oo la weydiiyay inuu hubka nukliyeerka u isticmaali doono Iiraan

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa sheegay in uusan hubka nukliyeerka u adeegsan doonin Iiraan, isagoo sheegay in Mareykanka uu ku gaaray yoolkiisa milatari habab ku habboon.

   Trump ayaa yiri: "Maxaan ugu baahan doonaa taas?" markii weriye uu weydiiyay inuu hubka nukliyeerka u adeegsan doono Iiraan, isagoo su'aashaas ku tilmaamay "wax aan macquul ahayn."

   Wuxuu intaas ku daray: "Maxaan u isticmaali lahaa hubka nukliyeerka iyadoo aan horey u burburinay wax kasta oo aan awoodnay la'aantiis?"

   "Hubka nukliyeerka waa in aan marnaba loo isticmaalin cidna," ayuu yiri Trump.

   Sidoo kale akhri

   Trump oo sheegay in uu ogyahay arrinta ka dhex socota madaxda Iran

   Waa maxay dalabaadka Iiraan ee xabbad joojinta?

   Maxay tilmaamaysaa aamusnaanta aan caadiga ahayn ee Al Qaacida ka aamustay dagaalka Iiraan ay kula jirto Maraykanka iyo Israa'iil

   Afar arrimood oo ku saabsan hubaal la'aanta wadahadallada Maraykanka iyo Iiraan

4. 2 Saacadood ka horMaxaad ka taqaan kooxda ka awoodda badan Xamaas ee reer Israa'iil baqdinta ka muujiyeen? - warbixin hore

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Ururka Xisbullah ee dalka Lubnaan ayaa sheegay in ay beegsadeen fariisimo ay ciidamada Israa’iil ku lahaayeen beeraleyda lagu muransan yahay ee Shebaa, iyagoo sheegay in ay si wadajir ah u garab taaganyihiin shacabka Falastiin kadib weerarkii aan hore loo arag oo Xamaas ay ku qaadeen Israa’iil.

   Xilligaasi Israa'iil ayaa ku jawaabtay madaafiic ay ku garaacday koonfurta Lubnaan. Lama sheegin wax khasaare ah oo ka dhashay.

   Iyada oo ay taageerto Iran, kooxda shiicada ah ayaa ka soo dhex baxday koox la aasaasay intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee Lubnaan ee 1975-kii illaa 1990-kii, waxayna noqdeen ciidan aad u hubaysan oo awood weyn ku leh dowladda Lubnaan. Dowlado uu Maraykanku kamid yahay ayaa waxay u arkaan urur argagixiso.

   Qoraal uu daabacay waregeys Israa'iili ah ayaa xaalad walaac leh ku tilmaamay xiisadda sii siyaasedysa ee uruka Xizbullah iyo Israa'iil oo dagaalo laxaad leh ay horay u dhexmareen.

   Asalka kooxda

   Ilaalada Kacaanka Iran ayaa aas aasay Ururka Xisbullah sanadkii 1982-kii, si ay u dhoofiyaan Kacaankeeda Islaamiga ah ayna ula dagaallamaan ciidamada Israa’iill ee duullaanka ku soo qaaday Lubnaan.

   Awoodda millitari

   Sii akhri

5. 2 Saacadood ka horKanini ay Soomaalidu aad u isticmaasho oo la ogaaday inuu hoos u dhigo khataraha kansarka

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Nick James, oo ah xubin ka tirsan golaha wasiirada Ingiriiska oo ku jira sano afartanaad, ayaa bilaabay inuu ka walwalo caafimaadkiisa ka dib markii hooyadii ay u dhimatay kansar kadibna walaalkiis iyo qaraabo kale uu ku dhacay kansarka mindhicirka.

   Wuxuu qaatay go'aan ah in lagu sameeyo baaritaanka hidda-sidaha, kaa oo daaha ka qaaday in uu leeyahay hidde-side cilladaysan, oo la og yahay inuu keeno xaaladda loo yaqaano Lynch syndrome, xaalad si weyn u kordhisa khatarta ah inuu ku dhaco qofka nuuca kansarkaan.

   Si kastaba ha ahaatee, James wuxuu caawimo ka helay ilo aan la filayn markii uu noqday qofkii ugu horreeyay ee iska diiwaangeliya tijaabo caafimaad oo loogu talagalay in lagu go'aamiyo in qaadashada aspirin-ka ay ka hortagi karyo kansarka.

   Qiyaastii 80% dadka qaba Lynch syndrome waxay yeelan doonaan kansarka mindhicirka inta ay nool yihiin.

   Si kastaba ha ahaatee, ilaa hadda arrintaan waa ay anfacday James. "Waxa uu qaadanayey asbiriin iyada oo la kor joogteynayo muddo toban sano ah hadda, ilaa hadda, kuma uusan dhicin wax kansar ah," ayuu yiri John Burn, oo ah borofisar ku takhasusay hidde-sideyaasha kiliinikada ee Jaamacadda Newcastle.

   Sii akhri

6. 2 Saacadood ka horErgeyga Israa'iil u fadhiya Qaramada Midoobe oo sheegay in xabbad-joojintu ahayn 100%

   

   Ergayga Israa’iil u fadhiya Qaramada Midoobay ayaa sheegay inuusan hubin in xabbad-joojinta cusub ee la kordhiyay ay si buuxda u joojin doonto colaadda u dhaxaysa Israa’iil iyo ururka Xisbullaah ee ay taageerto Iiraan, kaas oo ka dagaallama Lubnaan.

   “Dowladda Lubnaan wax xakameyn ah kuma lahaXisbullaah” ayuu yiri Danny Dannon oo wareysi siiyay CNN.

   “Xisbullaah waxay ridaysaa gantaallo si ay u burburiso xabbad-joojinta, Israa’iilna waa in ay ka jawaabtaa, Mar kasta oo aan aragno hanjabaad, waan inaan tallaabo qaadnaa.”

   Hadalladiisa ayaa imaanaya kadib markii safiirrada Israa’iil iyo Lubnaan ee Mareykanka ay ku kulmeen Aqalka Cad, halkaas oo Trump uu ku dhawaaqay muddo kordhin saddex toddobaad ah oo lagu sameeyay xabbad-joojintii hore ee 10-ka maalmood ahayd.

   “Waxaan rajeynayaa… in ciidanka Lubnaan ay dhab ahaantii awood u yeeshaan inay hirgeliyaan oo ay dhaqan geliyaan xabbad-joojintan," ayuu yiri Danny Dannon

7. 3 Saacadood ka horXisbullaah oo noqoneysa caqabadda ugu weyn ee is hortaagi karta heshiiska Lubnaan iyo Israa'iil

   Markii uu Donald Trump ku dhawaaqayey kordhinta xabbad-joojinta Israa’iil iyo Lubnaan waxa uu ku sugnaa miiska Resolute Desk ee ku yaalla xafiiska Oval, waxaana garabkiisa taagnaa madaxweyne ku xigeenkiisa iyo xoghayaha arrimaha dibadda, iyo sidoo kale safiiro ka kala socday Lubnaan iyo Israa’iil

   Dhammaantood waxa ay Madaxweynaha ku amaanayeen tallaabada taariikhda cusub ee uu sameeyey.

   In kasta oo ay arrin muhiim ah tahay, haddana xabbad-joojintu waxay weli u muuqataa isku day lagu joojinayo dagaalladii dib u qarxay markii Trump laftiisa uu Iiraan dagaal ku qaaday, isaga oo ay la jirto Israa’iil.

   Marka laga hadlayo rabitaanka in la gaaro nabad waarta oo u dhexeysa Israa’iil iyo Lubnaan, arrintaasi waa mid qoto ballaaran una baahan in laga fakao in hub ka dhiigis lagu sameeyo ururka Xisbullaah ee ka dagaallama Lubnaan.

   Kooxdan ay taageerto Iiraan muddo dheer waxay ahayd awoodda ugu xooggan ee Lubnaan. Si kastaba ha ahaatee, Maraykanka iyo Israa’iil waxay aaminsan yihiin in hadda ay daciiftay kooxda, kadib markii ay hoos u dhacday awoodda Iiraan sanadihii u dambeeyey, taasina ay abuurtay fursad lagu hub ka dhigi karo Xisbullah.

   Hase yeeshee, si ay dowladdu Lubnaan u sameyso dadaal noocaas ah, waxay u baahan tahay in waxyaabo badan isbeddel xoogan lagu sameeyo, tusaale ahaan in Israa’iil ay ka baxdo dhulka ay hadda haysato iyo in la helo dammaanad lagu joojinayo weerarrada Israa’iil, iyo sidoo kale taageero badan oo ka timaadda Washington si loo xoojiyo ciidamada rasmiga ah ee Lubnaan.

   Xisbullah waxay isu aragtaa inay tahay xoogga keliya ee hubeysan ee si dhab ah uga hortagi kara Israa’iil, waxaana suuragal ah in qorshe Maraykan ah oo ku salaysan cadaadis keliya oo aan lahayn dhiirrigelin uu kiciyo xiisado diimeed oo cusub gudaha Lubnaan, oo aan weligeed si buuxda uga soo kaban dagaalkii sokeeye ee burburka weyn sababay ee socday 15 sano.

8. 3 Saacadood ka horXabbad joojinta Israa'iil iyo Lubnaan oo lagu kordhiyay saddex toddobaad

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku dhawaaqay in xabad joojinta Israa'iil iyo Lubnaan lagu kordhiyay saddex toddobaad.

   Arrintaan ayaa dab socota sida uu ku sheegay Trump qoraal uu soo dhigay Social Truth kulan dhexmaray saraakiisha Israa'iil iyo Lubnaan ee Xafiiska Oval, isaga oo tilmaamay in ay goobjoog ka ahaayeen madaxweyne ku xigeenka JD Vance iyo xoghayaha arrimaha dibadda Marco Rubio.

   "Maraykanku waxa uu la shaqaynayaa Lubnaan si uu uga caawiyo sidii ay isaga difaaci lahayd Xisbullah," ayuu yiri Trump.

   Waxa uu sheegay in ay "sharaf weyn u tahay" in aan ka soo qayb gallo "kulankan taariikhiga ah" waxa uuna sheegay in uu rajaynayo marti galinta ra'iisal wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu iyo madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun mustaqbalka.

9. 3 Saacadood ka horSubax wanaagsan Akhriste

   Waxaad kusoo dhawaataa tebiteenna tooska ah ee saaka oo halkan innooga bilaaban doonta