'11 sano ayaa la'i siinayay daawada kiimikada kansarka aniga oo aan xanuun qabin'

Becky Jones waxay jirtay 21 sano markii loo sheegay inay qabto buro maskaxda ah oo khatar ah - kansar - isla markaana ay u harsan yihiin bilo yar oo keliya in ay noolaato.

Waxay ahayd waqti aan fogayn tan iyo markii ay la kulantay lammaanaheeda. Waxay ku taamaysay inay shaqo ka hesho ciidanka booliiska. Hase yeeshee, si lama filaan ah, mustaqbalkeedii ayaa mugdi galay.

Baaritaankii uu sameeyay dhakhtar ku takhasusay daaweynta kansarka ayaa horseeday inay muddo 11 sano ah qaadato daaweynta kiimikada (chemotherapy), taas oo beddeshay qaab-nololeedkeedii.

Waxay dareemaysay lallabo joogto ah, awood uma ay yeelan inay ka qayb-gasho munaasabadaha qoyska, shaqadeediina hakad ayay gashay, iyadoo mar walba dareemaysay cabsi iyo welwel.

Becky hadda waxay jirtaa 34 sano, dhawaanna waxay ogaatay inaysan dhab ahaantii qabin kansar, balse ay qabtay barar ku dhacay maskaxda oo lagu daaweyn karay daawooyinka ka hortagga bararka.

Hooyadan labada carruur ah leh ayaa ka mid ah in ka badan 40 bukaan oo tallaabo sharci ah ka qaadaya isbitaallada University Hospitals Coventry and Warwickshire (UHCW) ee hoos yimaada Adeegga Caafimaadka Qaranka (NHS), sababo la xiriira daaweyn kansar oo dheeraatay ama aan loo baahnayn.

Waxay tiri: "Si joogto ah ayaa la iigu sheegay inaan dhiman doono haddii aanan qaadan daaweynta kiimikada."

'Wuxuu burburiyay noloshayda.'

Becky waxay sheegtay in markii ay yarayd, Professor Ian Brown, oo ah dhakhtar takhasus leh oo ka tirsan Isbitaalka Jaamacadda Coventry, uu u sheegay inay u baahan doonto inay qaadato daawada kiimoterabiga ee temozolomide (TMZ) inta ka dhiman nolosheeda, inkastoo tilmaamaha caafimaadku ay ku talinayaan in la qaato lix wareeg oo daaweyn ah muddo lix bilood ah.

Runtu waxay soo shaac-baxday oo kaliya sanadkii 2025-kii, markii dib-u-eegis lagu sameynayay kiisaska kansarka ee xarunta la xiriirta jaamacadda Brown.

"Kansarka maskaxda ima hayn. Cilad-sheegid qaldan ayaa la igu sameeyay, waxaana muddo dheer oo nolosheyda qaangaarka ah ahayd qaatay daaweyntan aan loo baahnayn. Arrintani waxay si buuxda u burburisay nolosheyda."

Dhowr bukaan oo Brown ah ayaa BBC-da u sheegay inay qaadanayeen TMZ sannado badan, taasoo keentay dhibaatooyin caafimaad oo kala duwan.

Hal bukaan ayaa sheegtay inay aaminsan tahay in daawadu ay ka dhigtay mid aan dhali karin, halka bukaan kale uu ku dhacay cudurka leukemia ka dib 100 wareeg oo daaweyn aan loo baahnayn ah.

Natiijooyin hordhac ah oo ka soo baxay dib u eegis ay samaysay Royal College of Physicians (RCP) ayaa tilmaamay in bukaanada isbitaalka la dhigay ay si joogto ah u qaadanayaan qiyaaso dheer oo daawada ah iyagoo "aan lahayn faa'iido".

Warbixintu waxay ku soo gabagabaysay in guuldarrooyinka shaqaalaha ee isbitaalka ay la mid yihiin "khiyaano lagu sameeyay kalsoonida bukaanada," waxayna su'aal gelisay sababta farmashiistayaasha kansarka aysan si joogto ah u eegin bukaanada qaadanaya kiimoterabiga afka laga qaato muddo u dhaxaysa 10 ilaa 15 sano.

UHCW waxay sheegtay inaysan ka hadli doonin kiisaska shaqsiga ah, laakiin waxay sheegtay in la sameeyay tallaabooyin lagu hubinayo "kormeer adag oo ku saabsan qorista iyo isticmaalka TMZ."

Sannadkii 2012, noloshu waxay markaa u bilaabatay Becky, iyadoo la kulantay lammaaneheeda Pete, laakiin wax yar ka dib waxay bilowday inay la ildaranto madax-xanuun daran waxayna raadsatay caawimo caafimaad, ka dib dhakhtar qalliinka neerfaha ah ayaa sameeyay baaritaan maskaxeed.

Laakiin Fiona Tinsley, oo ka tirsan shirkadda sharciga Brabners, ayaa sheegtay in Professor Brown uu Becky Burr ka helay glioblastoma heerka 4aad, oo ah mid ka mid ah noocyada ugu daran ee kansarka maskaxda, ka hor inta aysan natiijooyinka soo bixin.

BBC waxay isku dayday inay la xiriirto borofisarka hawlgabka noqday dhowr jeer.

Becky waxay ku tilmaantay sannadihii ay qaadanaysay dawooyinka kiimoterabiga inay yihiin "wax laga naxo".

Waxay tiri: "Waxay ahayd lallabo joogto ah, calool xanuun, boogaha afka, iyo daal maalinle ah. Aad bay u xumayd."

Daawadu waxay saamaysay dhinac kasta oo nolosheeda ah, iyadoo cabsideeda caabuqa ay keentay inay ka fogaato dhacdooyinka bulshada iyo isu imaatinka qoyska. Ruqsadda darawalnimada ayaa markii hore lagala noqday, ka dibna waxaa la saaray xayiraad.

Daaweynteedu waxay socotay muddo ka badan toban sano, ilaa iyo markii si lama filaan ah, sanadkii 2024-kii, ay taleefan uga heshay dhakhtar u sheegay in la joojinayo daaweynteeda kiimikada.

"Sabab cad uma haynin arrintaas. Wuxuu ii sheegay in Ian Brown uu hawlgab noqday – taas oo ahayd markii ugu horreysay ee aan arrintaas maqlo," ayay tiri Becky.

Waxaa loo sheegay in dhakhtarka cusub ee kansarka uu ka jawaabi doono wixii su'aalo ah, balse magaceeda lama xusin.

Waxay tiri: "Ma aanan garanayn waxaan sameeyo, meel aan aado, ama cid aan la hadlo, sababtoo ah ma aanan helin wax taageero ah oo ka imaanaysay isbitaalka xilligaas."

Bishii Maarso 2025, ka dib markii ay qiimeyn madax-bannaan sameeyeen dhakhaatiirta qalliinka neerfaha ah iyo kuwa ku takhasusay sawir-qaadista caafimaadka (radiologists), waxaa loo sheegay in aysan asal ahaan qabin kansarka maskaxda.

Dhab ahaantii, waxay la ildarnayd barar ku dhacay xudunta laf-dhabarta – kaas oo ah barar ay badanaa daaweeyaan dhakhaatiirta neerfaha (neurologists) iyagoo qoraya daawooyin xooggan oo antibiyootiko ah.

Becky waxay warkaas ku heshay wicitaan muuqaal ah oo ay la lahayd qareenkeeda iyo khubaro. "Markii aan ogaanay arrintaas, qof walba ilmo ayaa ka soo daadatay," ayuu yiri Tinsley, oo matala bukaanno dhowr ah.

Warbixinta guddiga dib u eegista kiiska - oo aan magacaabin Professor Ian Brown laakiin ugu yeeray "Dr. Y" - ayaa lagu soo gabagabeeyay in 15 ka mid ah 20 kiis oo dib loo eegay ay ahaayeen "guud ahaan kuwa aan lagu qanacsanayn.".

Kooxda dib u eegista ayaa ogaatay in ay jirto "caddayn yar" oo ku saabsan fahamka iyo diiwaangelinta khataraha qaadashada daawada.

Becky waxay natiijooyinka ku tilmaantay "mid naxdin leh." Waxay raacisay, "Ma aha oo kaliya waxa uu sameeyay, waxaa ka daran sida ay ugu ogolaadeen inuu keligiis howl u qabto muddo dheer."

Baaritaanno dheeraad ah

Afhayeen u hadlay Isbitaallada Jaamacadda Coventry iyo Warwickshire ayaa sheegay in dhammaan bukaannada ay saameysay arrintaan ay la kulmeen dhakhaatiir sare, "iyagoo haysta qorshayaal daryeel oo ku habboon," wuxuu raaciyay: "Waxaan sidoo kale sameyneynaa dib u eegis madax-bannaan oo ku saabsan hababka warbixintayada, oo ay kormeerayaan dhinac saddexaad oo madax-bannaan, si loo hubiyo in shaqaaluhu ay dareemaan taageero buuxda iyo kalsooni marka ay soo jeedinayaan wax walaac ah."

Hay'adda caafimaadku waxay sidoo kale xaqiijisay inay "qiimeyn doonto dib u eegista buuxda ee Kulliyadda Dhakhaatiirta Boqortooyada (RCP) isla marka la daabacayo, waxayna qaadi doontaa tallaabo dheeraad ah oo ku habboon iyadoo lagu saleynayo natiijooyinkeeda."

Ururku wuxuu raaciyay: "Waxaan rabnaa inaan dadka u xaqiijino in badbaadada bukaanka iyo caafimaadka ay yihiin mudnaantayada koowaad."