آیا موشک‌های بالستیک اوکراین به مسکو خواهند رسید؟

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اول اکتبر ۲۰۲۶ از نخستین استفاده رزمی از موشک بالستیک تاکتیکی اف‌پی-۷، ساخت شرکت اوکراینی فایر پوینت، خبر داد. با این حال، همچنان پرسش‌هایی درباره موشک بالستیک دوربرد اف‌پی-۹ مطرح است، که وعده داده شده بود این موشک تابستان ۲۰۲۶ مسکو را هدف قرار دهد.

این شرکت اکنون آزمایش و تکمیل اف‌پی-۹ را به پایان پاییز موکول کرده است؛ تاخیری که در کنار بودجه‌های کلان دولتی و وعده‌های محقق‌نشده، پرسش‌هایی را درباره پیشرفت واقعی برنامه موشکی اوکراین برانگیخته است.

مدیران این شرکت مقررات اروپایی را عامل پیچیده‌تر شدن تولید سوخت جامد موشک دانسته‌اند. آن‌ها همچنین گفته‌اند گزارش‌های اثبات‌نشده درباره ارتباط فایر پوینت با یک بازرگان اوکراینی تحت تحریم، توافق‌ها با دولت دانمارک برای تولید سوخت موشک را مختل کرده است، ادعایی که دولت دانمارک آن را رد می‌کند.

برخی مفسران اوکراینی گفته‌اند از وعده‌های تحقق‌نیافته این شرکت درباره موشک‌های بالستیک، که ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز مرتب آن‌ها را تکرار می‌کند، به‌طور فزاینده‌ای آزرده شده‌اند. اما گروهی دیگر می‌گویند پیچیدگی تولید موشک‌های بالستیک باعث می‌شود این تاخیر تعجب‌آور نباشد.

فایر پوینت چه می‌گوید؟

دنیس اشتیلرمان، از بنیان‌گذاران فایر پوینت، گفت کپنهاگ در مه ۲۰۲۶ قرارداد این شرکت با دولت دانمارک برای تولید سوخت جامد موشک را به حالت تعلیق درآورد. این اتفاق پس از آن رخ داد که رسانه‌های اوکراینی متن مکالمات تلفنی ادعایی را منتشر کردند که نشان می‌داد تیمور میندیچ، شریک تجاری پیشین زلنسکی، یکی از ذی‌نفعان اصلی فایر پوینت است.

اشتیلرمان اتهام‌های مربوط به اعمال نفوذ نامناسب را رد کرد و افزود: «هر شایعه‌ای باعث تاخیر می‌شود.»

با این حال، وزارت صنعت دانمارک اعلام کرد «مقام‌ها نه در حال حاضر و نه در گذشته، کار را به حالت تعلیق درنیاورده‌اند» و «همکاری برای راه‌اندازی واحد تولیدی در دانمارک از سوی شرکت زیرمجموعه دانمارکی فایر پوینت ادامه دارد».

بعدها، در اوت ۲۰۲۶، ایرینا ترخ، مدیرعامل فایر پوینت، گفت ساخت کارخانه در دانمارک به دلیل تائید نشدن ساختمان در نظر گرفته‌شده در بازرسی ایمنی، تا پایان سال ۲۰۲۷ به تاخیر افتاده است. او افزود که هزینه این پروژه اکنون سه برابر شده و از ۵۰ میلیون یورو به ۱۵۰ میلیون یورورسیده است.

ترخ در ژوئیه ۲۰۲۶ به یوراکتیو گفت: «بوروکراسی اروپا تهدید بزرگ‌تری برای دفاع اروپا نسبت به روس‌هاست.»

اشتیلرمان نیز در مصاحبه‌ای در همان ماه این دیدگاه را تکرار کرد و گفت: «تولید مشترک موشک‌های بالستیک در اتحادیه اروپا به دلیل توافق‌هایی که این کشورها درباره منع اشاعه فناوری موشکی امضا کرده‌اند، عملا غیرممکن است.»

او گفت: «بنابراین مجبوریم همه‌ چیز را در داخل کشور تولید کنیم و همه‌ چیز به بودجه‌ای بستگی دارد که کشورمان دریافت می‌کند. متاسفانه هنوز بودجه کافی نداریم. از بسته حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی اروپا برای اوکراین، تنها بخش بسیار کوچکی وارد بودجه ما می‌شود. بیشتر این پول در اتحادیه اروپا برای تولید مشترک هزینه می‌شود.»

به گفته اشتیلرمان در ژوئیه ۲۰۲۶، فایر پوینت در مدتی که منتظر راه‌اندازی تاسیسات دانمارک است، سه کارخانه تولید سوخت جامد موشک در اوکراین ساخته است. او افزود موشک‌های بالستیک در پاییز به مسکو اصابت خواهند کرد، اما زمان دقیق آن به نتیجه آزمایش احتراق ایستای موتور بستگی دارد.

در سپتامبر ۲۰۲۶، ترخ گفت فایر پوینت قصد دارد توسعه موشک بالستیک دوربرد اف‌پی-۹ را تا پایان پاییز تکمیل کند. او در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ گفت به دلیل برد زیاد این موشک، فضای کافی برای آزمایش آن در اوکراین وجود ندارد، بنابراین موشک مستقیما روی مسکو آزمایش خواهد شد.

او افزود در همین حال، موشک بالستیک کوتاه‌برد اف‌پی-۷ این شرکت، با برد حداکثر ۳۰۰ کیلومتر، هم‌اکنون مراحل کدگذاری و ثبت رسمی برای استفاده نظامی را طی می‌کند.

مفسران اوکراینی چه می‌گویند؟

یاروسلاو ژلزنیاک، نماینده مخالف دولت در پارلمان، ۶۰ اظهارنظر علنی درباره موشک‌های بالستیک اوکراین را در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ لحاظ کرده است. از این تعداد، ۱۷ اظهارنظر از سوی ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، ۱۴ مورد از سوی مقام‌های دولتی و ۲۰ مورد از سوی مدیران فایر پوینت بوده است.

او گفت: «واقعا امیدوارم از این فناوری مهم، که به‌نوعی توانسته‌ایم ۶۰ بار آن را در کانون توجه افکار عمومی قرار دهیم، از جمله ۳۰ بار فقط در سال جاری، برای تبلیغات سیاسی یا پاک‌سازی وجهه شرکت‌هایی با سهام‌داران بسیار مسئله‌دار استفاده نشود.»

او همچنین اشاره کرد که اشتیلرمان نخستین بار در مصاحبه‌ای در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد فایر پوینت تا میانه سال ۲۰۲۶ یک موشک بالستیک دوربرد تولید خواهد کرد. این اظهارنظر تنها چند روز پس از آن مطرح شد که نهادهای مبارزه با فساد اوکراین از تحقیقات گسترده درباره فساد در بخش انرژی این کشور پرده برداشتند. ژلزنیاک احتمال داد که این اقدام تلاشی برای منحرف کردن توجه افکار عمومی از رسوایی فساد بوده است.

یوری نیکولوف، روزنامه‌نگار تحقیقی، گفت فایر پوینت بی‌آن‌که موفق شود، تلاش می‌کند با استفاده از رسانه‌های غربی، از جمله مقاله‌ای که به‌تازگی در وال‌استریت ژورنال منتشر شده است، وجهه خود را بهبود بخشد.

او گفت: «تصور کنید، ما هنوز به دلیل مشکلات موتور به تولید پایدار موشک نرسیده‌ایم، در حالی که روس‌ها یاد گرفته‌اند موتورهای جت را چاپ کنند.»

کارشناسان چه می‌گویند؟

والری روماننکو، کارشناس هوانوردی، یادآوری کرد که فایر پوینت وعده داده بود روزانه سه موشک کروز فلامینگو تولید کند، اما در نهایت تولید آن به سه موشک در ماه رسید.

او افزود: «وعده دادن یک چیز است و عملی کردن آن چیز دیگری.»

سرهی ژورتس، تحلیلگر، گفت از این موضوع نگران است که شرکت به‌طور هم‌زمان بر تولید تسلیحات مختلف، از جمله پهپادها و موشک‌های بالستیک و ضدبالستیک تمرکز کرده است.

او افزود: «این موضوع توانایی آن‌ها را برای تمرکز بر یک پروژه واحد کاهش می‌دهد.»

او گفت هنوز هیچ شرکت اوکراینی نتوانسته است مشکل سوخت جامد موشک را حل کند.

آنتون پاولوشکو، روزنامه‌نگار تحقیقی، تمرکز بیش از اندازه بر حملات بالستیک به مسکو را زیر سوال برد و گفت: «در حالی که بلگورود، کورسک، ورونژ، بریانسک و شهرهای دیگری در امتداد مرز داریم که هنوز بمباران نشده‌اند.»

او گفت نتیجه‌گیری دشوار است، چون کل بودجه فایر پوینت محرمانه است و میزان موفقیت موشک‌های این شرکت نیز مشخص نیست.

او افزود: «چنین پروژه‌هایی حتی در کشورهای توسعه‌یافته هم زمان می‌برند.»