مرجان ساتراپی، خالق مصور پرسپولیس، در ۵۶ سالگی درگذشت

مرجان ساتراپی، هنرمند ایرانی-فرانسوی و خالق داستان‌های مصور «پرسپولیس»، در ۵۶ سالگی درگذشت.

خبرگزاری فرانسه روز پنجشنبه، ۱۴ خرداد/۴ ژوئن، به نقل از افراد نزدیک به مرجان ساتراپی، خبر درگذشت او را منتشر کرد.

در بیانیه‌ای که خانواده خانم ساتراپی به خبرگزاری فرانسه ارسال کردند، آمده است: «مرجان ساتراپی کمی بیش از یک سال پس از مرگ ماتیاس ریپا، همسر و عشق زندگی‌اش، از شدت اندوه درگذشت.»

همسر او، تهیه‌کننده، بازیگر و فیلمنامه‌نویس سوئدی، در ۸ آوریل پارسال درگذشت. مجموعه‌ای از پست‌های اخیر در صفحه اینستاگرام مرجان ساتراپی، پیام «من عشق زندگی‌ام را از دست دادم» را بیان می‌کرد.

مرجان ساتراپی، که منتقد صریح حکومت ایران بود در سال ۱۹۹۴ وارد فرانسه شد و در سال ۲۰۰۶ تابعیت این کشور را گرفت.

خانم ساتراپی با کتاب کمیک و فیلم «پرسپولیس» به شهرتی جهانی دست یافت. او در این رمان مصور از جمله داستان دوران کودکی و نوجوانی زندگی خود در تهران را روایت می‌کند؛ دورانی که با محدودیت‌های اعمال‌شده در ایران پس از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ دست و پنجه نرم می‌کرد، پیش از آنکه والدینش او را به اروپا بفرستند.

این رمان مصور و بعدا فیلم انیمیشن آن برنده جایزه بزرگ منتقدان فیلم در جشنواره کن سال ۲۰۰۷ و جایزه سزار بهترین فیلمنامه اقتباسی در سال ۲۰۰۸ شد.

خانم ساتراپی پارسال به دلیل آنچه که«ریاکاری» دولت فرانسه در روابطش با ایران، خواند از دریافت جایزه لژیون دونور فرانسه خودداری کرد و به سیاست‌های ویزای فرانسه انتقاد کرد چرا که مانع خروج مخالفان از ایران به مقصد این کشور اروپایی می‌شود.

او گفت که رد این نشان افتخارعلیه فرانسه نیست، بلکه از عشق عمیق و امیدش به پایبندی فرانسه به اصول و ارزش‌هایش نشأت می‌گیرد.

او در پیامش با اشاره به «تناقض»‌ در سیاست‌های فرانسه گفت در حالیکه فرزندان الیگارش‌‌های حکومت ایران به‌راحتی می‌توانند تعطیلات و تفریح خود را در فرانسه بگذرانند، جوانان ایرانی که برای آزادی مبارزه می‌کنند، حتی امکان دریافت ویزای توریستی را ندارند.

از مرجان ساتراپی آثار متعددی به‌جا‌مانده است. او عمدتا با کتاب‌ها و فیلم‌های «پرسپولیس»، «خورش آلو با مرغ» و «گل‌دوزی‌ها» شناخته شده بود.

پرسپولیس در فرانسه و بیرون از مرزهایش جوایز متعددی از جمله جایزه نمایشگاه کتاب فرانکفورت و جایزه الکس از اتحادیه کتابخانه‌های آمریکا را کسب کرد. این کتاب همچنین به حدود ۲۰ زبان ترجمه شده، فروش آن در فرانسه از مرز ۴۰۰ هزار نسخه فراتر رفت و در جهان یک میلیون و ۲۰۰ هزار نسخه از این کتاب فروخته شد.

بعضی دلیل موفقیت خانم ساتراپی را در توانایی او در عینیت بخشیدن به مفاهیمی کاملا مجرد و انتزاعی می‌دانند؛ توانایی که به کتابش زبانی جهانی بخشیده و باعث شد خوانندگان در سراسر دنیا بتوانند با پرسپولیس و دنیای راوی آن ارتباط برقرار کنند.

همچنین کتاب مصور «زن، زندگی، آزادی» اولین اثر مصور خانه‌ نشر ایکونوکلاست در فرانسه به کوشش مرجان ساتراپی، در سالگرد کشته‌شدن مهسا امینی به چاپ رسید.

این کتاب مصور که با همکاری بیش از ۲۰ تصویرگر ایرانی و غیرایرانی در دو نسخه فرانسه و فارسی منتشر شده، با شرحی کوتاه از مبارزات زنان و اشاره به پیشینه مردسالاری و زن‌ستیزی در تاریخ ایران، «زن، زندگی، آزادی» را به تصویرکشیده‌ است.

مرجان ساتراپی در سال ۱۳۴۸ (۱۹۶۹) در رشت به دنیا آمد ولی در تهران بزرگ شد. مادرش از نوادگان ناصرالدین شاه قاجار بود. در چهارده سالگی برای ادامه تحصیل به اتریش فرستاده شد. پس از پایان دوران دبیرستان به ایران بازگشت و وارد دانشگاه شد.

او سپس به فرانسه رفت و در آنجا کار نقاشی و خلق کتابهای مصور را آغاز کرد.