آیا تیم ملی فوتبال ایران بدشانس بود؟

پوریا ژافره، خبرنگار ورزشی بی‌بی‌سی، سیاتل

بعد از آن که مسابقه اتریش و الجزایر در دقایق پایانی با تساوی ۳-۳ به پایان رسید، مشخص شد که ایران دیگر در بین هشت تیم برتر سوم قرار نخواهد گرفت و در نخستین دوره ۴۸ تیمی جام جهانی فوتبال هم از صعود به مرحله حذفی بازماند.

از همان روزهای نخست، از اطراف تیم ملی شنیده می‌شد که هدف کادر فنی این است با سه تساوی و بدون شکست، بخت صعودش را حفظ کند. اما حالا با نگاهی به جدول تیم‌های سوم، به نظر می‌رسد این راه‌کار ریسک بالایی داشت و در نهایت نتایج سایر گروه‌ها به سود ایران رقم نخورد.

از هشت تیمی که به عنوان تیم سوم راهی مرحله بعدی شدند، هفت تیم چهار امتیازی شدند و تنها سنگال با سه امتیاز صعود کرده است. نکته مهم‌تر این است که هر هشت تیم صعودکننده، دست‌کم یک مسابقه را برده‌اند. حتی کره جنوبی و اسکاتلند که در نهایت حذف شدند هن یک پیروزی در کارنامه داشتند. تنها تیم سومی که مثل ایران نتوانست به برد برسد، اروگوئه بود که با دو تساوی برابر کیپ‌ورد و عربستان و یک شکست از اسپانیا حذف شد.

کادر فنی تیم ملی، نباختن در هر سه مسابقه را یک دستاورد می‌داند و با اشاره به شرایط ویژه‌ که پیش از آغاز رقابت‌ها و همزمان با جنگ ایران و آمریکا بر تیم حاکم بود، معتقد است این نتیجه حاصل حداکثر توان بازیکنان و کادر فنی بوده است.

با این حال، وقتی اتفاقات این شانزده روز را کنار هم قرار می‌دهیم، شاید بتوان گفت کمی ریسک‌پذیری بیشتر، به‌ویژه در مسابقه آخر مقابل مصر، می‌توانست سرنوشت دیگری برای ایران به ارمغان بیاورد؛ چیزی که در هفتمین حضور در جام جهانی، رؤیای دیرینه صعود به مرحله حذفی را به واقعیت تبدیل می‌کرد.

در حال حاضر بعید به نظر می‌رسد فدراسیون فوتبال ایران تصمیمی برای تغییر سرمربی بگیرد. از اطراف رئیس فدراسیون شنیده می‌شود از جمله دلایلی که مهدی تاج از ادامه همکاری با امیر قلعه‌نویی احساس راحتی می‌کند، این است که برخلاف بسیاری از مربیان خارجی، او یک‌سره درخواست افزایش بودجه یا امکانات نداشته است.

در هر صورت، ایران زمان زیادی برای مرور این ناکامی ندارد. تنها حدود شش ماه دیگر، (ژانویه ۲.۲۷، دی‌ماه ۱۴۰۵) ایران باید خود را برای جام ملت‌های آسیا در عربستان آماده کند؛ تورنمنتی که با توجه به شرایط سیاسی منطقه، چالش‌های خاص برای تیم ملی به همراه دارد.

نکته دیگر سن بازیکنان است. ایران در مسابقه با بلژیک با میانگین سنی ۳۲ سال و ۱۸۱ روز، رکورد پیرترین تیم تاریخ جام جهانی را که با ترکیب اصلی وارد زمین شده، شکست؛ آماری که تنها یک معنا دارد: برای عده‌ای از بازیکنان این نسل، زمان خداحافظی از فوتبال ملی نزدیک شده است.

اگر اتفاقی غیرمنتظره‌ تا آغاز جام ملت‌های آسیا رخ ندهد، امیر قلعه‌نویی نخستین سرمربی تاریخ فوتبال ایران خواهد بود که علاوه بر یک دوره جام جهانی، در سه دوره جام ملت‌های آسیا نیز هدایت تیم ملی را بر عهده داشته است.

در همین حال، از اردوی تیم ملی همچنان خبر می‌رسد که فدراسیون فوتبال ایران قصد دارد به دلیل آنچه «تبانی» تیم‌های اتریش و الجزایر عنوان می‌کند، شکایتی را به فیفا ارائه کند؛ هرچند با توجه به رویه‌ فیفا، بعید به نظر می‌رسد چنین شکایتی سرانجامی داشته باشد.

آخرین خبر از اردوی تیم ملی این است که کاروان ایران به‌زودی راهی تهران خواهد شد و انتظار می‌رود تا روز دوشنبه به ایران برسد.

چند ماه پیش، شاید تصور این‌که تیم ملی ایران بتواند بدون دردسر هر سه مسابقه‌اش را در خاک آمریکا برگزار کند، واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسید. اما حالا مرحله گروهی به پایان رسیده است. هرچند ایران نتوانست به مرحله حذفی صعود کند، اما حضورش در این جام جهانی، با همه حاشیه‌های سیاسی و امنیتی، یکی از داستان‌های قابل توجه این رقابت‌ها بود.

برای جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، که در ماه‌های گذشته تلاش زیادی کرد تا حضور ایران در آمریکا قطعی شود و مسابقات طبق برنامه، در همان زمان و همان شهرهای از پیش تعیین‌شده برگزار شود، همین برپایی بدون وقفه مسابقه‌های ایران را می‌توان از موفقیت‌های مهم او‌ در این دوره از جام جهانی دانست.