پایگاه راهبردی آمریکا در بریتانیا و معمای یک حادثه امنیتی؛ هنوز پرسش‌های بی‌پاسخ زیادی وجود دارد

پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد، تکه‌ای از آمریکا در قلب انگلستان است؛ پایگاهی عملیاتی برای نیروی هوایی آمریکا که از دوران جنگ سرد تاکنون مورد استفاده قرار داشته است.

باند فرود حدود ۳.۲ کیلومتری این پایگاه آن‌قدر طولانی است که زمانی به عنوان باند پشتیبان اضطراری برای برنامه شاتل‌های فضایی آمریکا در نظر گرفته می‌شد.

اکنون این پایگاه به سکوی حیاتی پرواز بمب‌افکن‌های عظیم و سنگینی تبدیل شده است که دونالد ترامپ برای حمله به ایران از آن‌ها استفاده می‌کند. فرفورد تنها پایگاه هوایی در اروپا است که آمریکا به چنین قابلیتی در آن دسترسی دارد.

و همین موضوع، به‌طور طبیعی، مدت‌هاست آن را به هدفی بالقوه تبدیل کرده است.

در ماه ژوئیه، وزارت خارجه ایران بریتانیا را به همدستی در جنایت‌های جنگی متهم کرد، زیرا به آمریکا اجازه داده بود از فرفورد به عنوان ایستگاه پشتیبانی برای انجام حملات دفاعی در جنگ علیه تهران استفاده کند.

این وزارتخانه همچنین هشدار داد: «هر طرفی که به هر شکل در تجاوز نظامی علیه ایران مشارکت کند، مسئول پیامدها و تبعات ناشی از تصمیم خود خواهد بود.»

این اظهارات به عنوان تهدیدی آشکار تلقی شد.

در همین حال، تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ نیز به بن‌بست رسیده‌اند. این وضعیت باعث شده گمانه‌زنی‌هایی مطرح شود مبنی بر این‌که ایران ممکن است برای افزایش فشار بر آمریکا، احتمالا با انجام حمله‌ای خارج از خاورمیانه، تلاش کند پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر، معادلات را به نفع خود تغییر دهد.

هفته گذشته، زمانی که اد میلیبند در سازمان ملل با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، دیدار کرد، وزیر خارجه بریتانیا به‌صراحت درباره «عزم راسخ» این کشور برای مقابله با تهدیدهای ناشی از گروه‌های مرتبط با ایران هشدار داد و گفت لندن هیچ‌گونه «فعالیت خصمانه» در خاک بریتانیا را تحمل نخواهد کرد.

اما نگاه برخی نیز به مسکو معطوف شده است.

سازمان اطلاعات دانمارک هفته گذشته هشدار داد که روسیه ممکن است در ماه‌های آینده حمله‌ای نظامی و محدود علیه یکی از کشورهای عضو ناتو انجام دهد.

آلمان نیز پیش‌تر به طور رسمی روسیه را متهم کرده بود که در ماه اوت از یک پهپاد حامل مواد منفجره برای تلاش در جهت حمله به شهر لایپزیگ استفاده کرده است.

در طول تابستان، سفارت روسیه در لندن به بریتانیا هشدار داد که نباید به اوکراین اجازه دهد از پهپادهای بریتانیایی برای حمله به عمق خاک روسیه استفاده کند. در این پیام آمده بود: «هرچه مشارکت [بریتانیا] در این درگیری عمیق‌تر و حمایت آن از ماشین ترور کی‌یف بیشتر شود، بهای سنگین‌تری خواهد پرداخت.»

این اظهارات نیز به عنوان تهدیدی مستقیم تلقی شد.

احتمال‌های دیگری نیز مطرح است؛ از جمله نوعی حمله اسلام‌گرایانه، یا حتی اقدامی مستقیم از سوی گروهی که هم با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مخالف است و هم با استفاده از پایگاه‌های بریتانیا برای انجام حملات.

یکی از پرسش‌های اصلی این است که آیا مقام‌های مسئول برای چنین حمله‌ای آمادگی داشتند یا نه.

آمریکا مسئولیت تامین امنیت درون این پایگاه را بر عهده دارد و بریتانیا مسئول مقابله با همه تهدیدهای خارج از محدوده آن است. مقام‌ها چه اطلاعاتی در اختیار داشتند؟

دونالد ترامپ گفت مظنونان «از مدت‌ها پیش» تحت نظر و در حال بررسی بودند.

اما در عین حال، برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که این حادثه تنها به این دلیل خنثی شد که یک راننده رهگذر، حضور ون‌های مشکوک را به پلیس گزارش کرد.

در زمانی که تهدید آشکار ایران علیه بریتانیا مطرح شده بود، سخنگوی وزارت دفاع این کشور گفته بود: «نیروهای مسلح ما آماده‌اند بریتانیا را در برابر هر نوع حمله‌ای، چه در داخل کشور و چه از خارج، ایمن نگه دارند. بریتانیا به صورت شبانه‌روزی آماده دفاع از خود است.»

در حال حاضر، تعداد پرسش‌ها از پاسخ‌ها بیشتر است.

آیا یک دولت خارجی متخاصم در این ماجرا نقش داشته است یا افرادی به نیابت از آن عمل می‌کرده‌اند؟ هدف از این اقدام چه بوده و چه میزان خطر می‌توانسته متوجه ساکنان محلی شود؟

یک نکته روشن است: تهدیدهای ناشی از درگیری‌هایی که بریتانیا در آن‌ها دخیل است، همیشه در آن سوی مرزها باقی نمی‌مانند.