کاهش اشتغال، افزایش بیکاری و بالا رفتن تورم در ایران

مسئول صندوق در یک سوپرمارکت در ایران خریدهای یک مشتری را حساب می‌کند

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, بهرنگ تاج‌دین
    • شغل, خبرنگار اقتصادی بی‌بی‌سی فارسی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۳ دقیقه

دو گزارش تازه مرکز آمار ایران نشان می‌دهد شمار شاغلان در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار قبل ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته، شمار بیکاران نزدیک به نیم میلیون نفر بیشتر شده و برای پنجمین ماه، نرخ رسمی تورم رکورد شکسته است.

طبق بررسی‌های مرکز آمار، با وجود افزایش هشتصد هزار نفری جمعیت بالای ۱۵ سال ایران، شمار شاغلان از ۲۵ میلیون و ۱۲۲ هزار نفر به ۲۴ میلیون و ۶۷۲ هزار نفر کاهش یافته و شمار بیکاران (افرادی که فعالانه در جست‌وجوی شغل‌اند) از دو میلیون نفر به دو و نیم میلیون نفر افزایش یافته است.

نمودار ترکیب جمعیت بالای ۱۵ سال ایران در بهار ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ بر حسب وضعیت اشتغال (شاغل، بیکار، غیرفعال)

نکته چشم‌گیر دیگر در گزارش این است که شمار ایرانیانی که شغل تمام‌وقت دارند، بیش از یک میلیون و سیصد هزار نفر کاهش یافته و از ۱۸ میلیون و ۳۳۶ هزار نفر در بهار سال گذشته به ۱۷ میلیون و ۳۰ هزار نفر رسیده است.

پیش‌تر معاون وزیر کار ایران گفته بود که در شش هفته اول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، حدود دو میلیون نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم در اثر جنگ شغلشان را از دست دادند.

افزایش نرخ رسمی تورم و تشدید شکاف فقیر و غنی

گزارش دیگر مرکز آمار ایران نشان می‌دهد نرخ رسمی تورم ۱۲ماهه در ایران از ۶۲ درصد در خرداد به ۶۶ درصد در تیرماه افزایش یافته است. چنین نرخی از سال ۱۳۲۲ به بعد بی‌سابقه است.

به گفته این نهاد، قیمت اقلام مصرفی مردم از تیر پارسال تا تیر امسال به طور متوسط ۸۷/۹ درصد بالا رفته است.

این شاخص که به آن تورم نقطه به نقطه گفته می‌شود، نسبت به ماه قبل هفت دهم درصد کاهش یافته است.

طبق برآوردهای مرکز آمار، اقشار کم‌درآمد جامعه با نرخ تورم بالاتری نسبت به پردرآمدها مواجهند؛ به این معنی که نرخ تورم نقطه به نقطه برای سه دهک پایین جامعه حدود صد درصد و برای دو دهک بالا حدود ۸۵ درصد بوده است.

نمودار میله‌ای نرخ تورم نقطه به نقطه در تیر ۱۴۰۵ بر حسب دهک درآمدی

به نظر می‌رسد عامل اصلی این اختلاف شدید نرخ تورم برای پردرآمدها و کم‌درآمدها، تورم سرسام‌آور مواد غذایی است؛ اقلامی که سهم بزرگ‌تری در سبد هزینه‌های اقشار کم‌درآمد به خود اختصاص می‌دهند.

طبق برآوردهای مرکز آمار، ظرف ۱۲ ماه اخیر قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها به طور متوسط ۱۲۹ درصد بالا رفته، در صورتی که قیمت سایر کالاها و خدمات به طور میانگین ۶۶ درصد افزایش داشته است.

ولی این اعداد و ارقام تنها متوسط هستند و تورمی که هر خانواده تجربه می‌کند، به میزان درآمد، محل زندگی و مهم‌تر از همه ترکیب سبد مصرفش بستگی دارد.

محاسبه‌گر تورم مواد غذایی به شما اجازه می‌دهد که با وارد کردن میزان خرید اقلام مختلف، ببینید که نرخ تورم سبد غذایی خانواده شما چقدر بوده است.