کی‌یر استارمر از نخست‌وزیری بریتانیا و رهبری حزب کارگر استعفا داد

کی‌یر استارمر از نخست‌وزیری بریتانیا و رهبری حزب کارگر استعفا کرد و به ماه‌ها گمانه‌زنی پایان داد. او دو سال پیش پس از پیروزی قاطع در انتخابات نخست‌وزیر شد. آقای استارمر گفت که تا زمان انتخاب رهبر جدید حزب کارگر در سمت خود می‌ماند. رقیب اصلی او که پس از پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای، امروز به‌عنوان نماینده پارلمان سوگند خورد، اندی برنام شهردار سابق منچستر است که بلافاصله اعلام کرد برای رهبری حزب کارگر نامزد خواهد شد.

آقای استارمر در سخنرانی استعفای خود در مقابل اقامتگاه و دفتر نخست‌وزیری، گفت که پذیرفته است که بهترین گزینه برای رهبری حزب کارگر در انتخابات سراسری بعدی نیست و تصمیم خود برای کناره‌گیری را به چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، اطلاع داده است.

آقای استارمر افزود که از کمیته ملی حزب کارگر خواسته است تا یک جدول زمانی برای جایگزینی او تعیین کند، طوری که ثبت‌نام نامزدها از ۹ ژوئیه (کمتر از سه هفته دیگر) آغاز و تا تعطیلات تابستانی پارلمان در ۱۶ ژوئیه پایان یابد.

او گفت که اگر رقابتی برای جانشینی او باشد، رهبر جدید حزب کارگر قبل از بازگشایی پارلمان در ماه سپتامبر تعیین خواهد شد و او «تمام تلاش خود» را برای تضمین انتقال «منظم» قدرت انجام خواهد داد.

آقای استارمر گفت که تا زمان پایان رقابت رهبری حزب، به‌عنوان نخست‌وزیر باقی خواهد ماند.

او افزود که از جانشین خود «حمایت کامل و صریح خواهم کرد، چرا که می‌دانم آنها بریتانیایی را به ارث خواهند برد که بسیار قوی‌تر و عادلانه‌تر از بریتانیایی است که من دو سال پیش به ارث بردم».

کی‌یر استارمر در آوریل ۲۰۲۰ به‌عنوان رهبر حزب کارگر انتخاب شد و در ۵ ژوئیه ۲۰۲۴ پس از پیروزی حزب کارگر در انتخابات سراسری، به نخست‌وزیری رسید.

تصمیم او برای کناره‌گیری به این معنی است که بریتانیا به‌زودی هفتمین نخست‌وزیر خود را از سال ۲۰۱۶ (۱۰ سال پیش) خواهد داشت.

آقای استارمر که همسرش هم او را همراهی می‌کرد، در سخنرانی استعفای خود، نخست‌وزیر شدن را «افتخارآمیزترین لحظه» زندگی‌اش توصیف کرد؛ او که در پایان احساساتی شده بود، گفت:

«وقتی بزرگترین پست کشور را ترک کنم، زمان بیشتری را صرف مهمترین کار خواهم کرد: اینکه بهترین شوهر ممکن برای همسر فوق‌العاده‌ام ویکتوریا باشم، کسی که در دوران خوشی و سختی مانند تکیه‌گاهی استوار در کنارم بوده است؛ و بهترین پدر ممکن برای فرزندان زیبایم باشم، کسانی که غرور و شادی من هستند.»

از هفته پیش که اندی برنام در انتخابات میان‌دوره‌ای در حوزه میکرفیلد پیروز شد، فشار از درون حزب کارگر بر کی‌یر استارمر افزایش یافت تا برای کناره‌گیری خود یک جدول زمانی تعیین کند.

اندی برنام که پیشتر شهردار منچستر بود، پس از آنکه با پیروزی قاطع بر رقیب خود از حزب اصلاح بریتانیا، بازگشتش را به پارلمان تضمین کرد، در نگاه بسیاری به‌عنوان گزینه اصلی جایگزینی نخست‌وزیری ظاهر شد.

اندی برنام روز دوشنبه از منجستر به وست‌مینستر در لندن سفر کرد و با ادای سوگند، کرسی نمایندگی خود در پارلمان را به‌طور رسمی تحویل گرفت.

وِس استریتینگ، وزیر بهداشت سابق، هم که پیش از این قصد خود را برای ورود به رقابت رهبری حزب کارگر اعلام کرده بود، حالا گفته است که از اندی برنام حمایت می‌کند.

نارضایتی نسبت به رهبری کی‌یر استارمر حتی پیش از نتایج ضعیف حزب کارگر در انتخابات محلی در انگلستان و ولز و اسکاتلند در ماه مه (ماه گذشته) رو به افزایش بود.

از جمله وقتی که او تحت فشار درونی حزبش، در عرض یک ماه در مورد سه سیاست عمده تغییر عقیده داد و چرخش کرد.

تصمیم نخست‌وزیر برای انتصاب پیتر مندلسون به‌عنوان سفیر بریتانیا در آمریکا پرسش‌هایی را درمورد قضاوت او و نیز نحوه اداره دفتر نخست‌وزیری مطرح کرد.

پیتر مندلسون پس از آشکار شدن اطلاعات جدید در مورد عمق رابطه‌اش با جفری اپستین، سرمایه‌دار و مجرم جنسی محکوم شده، از سمتش اخراج شد.

کی‌یر استارمر سخنرانی استعفای خود را با دفاع از سابقه و عملکرد خود در دولت، ازجمله در مورد حقوق کار، مهاجرت و فقر کودکان، آغاز کرد.

او همچنین استدلال کرد که پس از به ارث بردن حزبی که «از نظر سیاسی و مالی و اخلاقی ورشکسته بود»، حزب کارگر را تغییر داده است.

کی‌یر استارمر گفت: «کار سخت تغییر با یک هدف مشخص انجام شد، نه قدرت برای قدرت، بلکه برای تغییر بریتانیا به سمت بهتر شدن، برای ساختن کشوری عادلانه‌تر و با عزت و احترام، جایی که همه دیده می‌شوند، به همه بها داده می‌شوند، جایی که ثروت و فرصت برای همه هست، نه فقط برای اقلیت ممتاز.»

واکنش‌ها به استعفای استارمر

نایجل فاراژ، رهبر حزب راستگرای اصلاح بریتانیا، خواستار برگزاری انتخابات سراسری «در زودترین تاریخ ممکن» شد.

آقای فاراژ در نوشته‌ای در شبکه ایکس، کی‌یر استارمر را «بی‌عرضه‌ترین نخست‌وزیر» بریتانیا توصیف کرد و گفت که بریتانیا به تغییر واقعی نیاز دارد.

کمی بیدناک، رهبر حزب‌ محافظه‌کار، حزب اصلی مخالف، هم درست پیش از بیانیه آقای استارمر، او را نخست‌وزیری «افتضاح» خواند.

خانم بیدناک کمی بعد از اعلام استعفای آقای استارمر، از جدول زمانی اعلام شده برای کناره‌گیری او انتقاد کرد:

«باید بپرسیم که هدف این جدول زمانی چیست؟ منتظر چه هستیم؟ تصمیماتی حیاتی هست که باید گرفته شود، در حالی که نخست‌وزیر تور خداحافظی خود را اعلام می‌کند و اندی برنام هم تعطیلات تابستانی می‌خواهد. آنچه اهمیت دارد این است که اطمینان حاصل کنیم که مملکت اداره می‌شود.»

در همین حال، اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، از آقای استارمر برای تقویت امنیت اروپا، تمجید کرد و گفت که امنیت این قاره و همچنین اوکراین به دلیل اقدامات او تقویت شده است.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، از آقای استارمر برای «تقویت روابط فرانسه و بریتانیا، تعهدش در ائتلاف داوطلبان برای کمک به اوکراین، و همچنین احیای روابط بریتانیا و اتحادیه اروپا» تشکر کرد.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، گفت: «به‌دلیل تلاش‌های او [استارمر]، جهان امن‌تر و متحدان متحدتر شده‌اند.»

رئیس‌جمهور اوکراین هم کی‌یر استارمر را به دلیل حمایتش از کی‌یف در برابر تهاجم روسیه ستود.

ولودیمیر زلنسکی در شبکه ایکس نوشت: «کی‌یر، ممنون بابت همکاریمان، حمایت شما و تصمیمات مشترکی که کمک کرده است اروپای ما و حفاظت از جان‌ (انسان‌ها) قویتر شود.»

در مقابل، روسیه به استعفای کی‌یر استارمر واکنشی سرد و بی‌تفاوت نشان داد.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در کنفرانس خبری روزانه کرملین گفت: «کی‌یر استارمر، از نظر روابط بریتانیا و روسیه، خودش را از بقیه متمایز نکرده است.»

«او همیشه طرفدار حفظ این رابطه در پایین سطح ممکن بود... ما هیچ خاطره برجسته‌ای از او در این مقام نداریم.»

آقای پسکوف گفت: «بعید است که کسی در صحنه سیاسی بریتانیا در مورد روابط دوجانبه با روسیه موضع متفاوتی با کی‌یر استارمر داشته باشد.»

روزنامه دولتی روسیه «روسیسکایا گازتا»، در نسخه امروز صبح خود، اندی برنام را «منتقد ثابت قدم روسیه» توصیف کرده است که «پیوسته از غرب می‌خواهد موضع سرسخت‌تری در قبال روسیه اتخاذ کند.»