«گوجینو»، تجربه توانمندسازی زنان در کرمان

در سال‌های اخیر، توانمندسازی زنان به یکی از پرکاربردترین واژه‌ها در ادبیات توسعه اجتماعی تبدیل شده است. از سازمان‌های بین‌المللی گرفته تا نهادهای محلی، بسیاری از برنامه‌ها و طرح‌ها با این فرض شکل گرفته‌اند که افزایش مشارکت زنان در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی می‌تواند بر زندگی خانواده‌ها و جوامع محلی تأثیر بگذارد. با این حال، آنچه در گزارش‌ها و آمارها ثبت می‌شود، همیشه نمی‌تواند تجربه واقعی زنانی را نشان دهد که این تغییرات را در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند.

این پرسش که توانمندسازی زنان در عمل چگونه اتفاق می‌افتد، چه موانعی پیش روی آن قرار دارد و چه تأثیری بر مناسبات اجتماعی می‌گذارد، موضوع مستند «زنان آفتاب؛ یک گاه‌نگاری درباره دیدن» ساخته حامد ذوالفقاری است. فیلم به جای پرداختن به این موضوع در سطح نظری، به سراغ تجربه گروهی از زنان در یک جامعه روستایی رفته و تلاش می‌کند روندی را ثبت کند که طی آن نقش و حضور زنان در فضای عمومی روستا دستخوش تغییر می‌شود.

فیلم «زنان آفتاب: یک گاه‌نگاری درباره‌ی دیدن» روایتگر داستانی عمیق و انسانی درباره تغییرات در دیدگاه‌ها و زندگی زنان در یک جامعه روستایی در ایران است. در این مستند، فیلمساز تمرکز خود را بر گروهی از زنان روستایی قرار داده که در تلاش‌اند تا از محدودیت‌های سنتی عبور کنند و توانایی‌های خود را در جامعه‌ای که برایشان اغلب پر از موانع است، ارتقا دهند. این فیلم نشان می‌دهد که چگونه با تغییر نگاه به زنان، فرصت‌ها و مشارکت‌های آنان در جامعه می‌تواند بیشتر شود. « زنان آفتاب» در واقع گواهی است از تغییرات اجتماعی و فرهنگی که در دل تلاش‌های یک گروه از زنان در روستا شکل می‌گیرد.

روایت فیلم در روستای شفیع‌آباد در استان کرمان می‌گذرد؛ منطقه‌ای در حاشیه کویر لوت که زندگی در آن، مانند بسیاری از نقاط خشک ایران، به منابع محدود آب و اقتصاد محلی وابسته است. در این بستر، گروهی از زنان روستا با تکیه بر مهارت‌های سنتی از جمله پته‌دوزی و صنایع دستی، فعالیتی را آغاز کرده‌اند که بعدها با نام «گوجینو» شناخته شد. فعالیت این گروه تنها به تولید و فروش صنایع دستی محدود نمانده و به تدریج با موضوعاتی مانند مشارکت اجتماعی، حفاظت از منابع محلی و نقش زنان در تصمیم‌گیری‌های جمعی گره خورده است.

مستند «زنان آفتاب» این تجربه را از خلال زندگی روزمره شخصیت‌های خود دنبال می‌کند. فیلم به جای آنکه درباره زنان روستا سخن بگوید، تلاش می‌کند امکان روایت را در اختیار خود آنها قرار دهد. به همین دلیل بخش مهمی از فیلم بر گفتگوها، تجربه‌ها و روایت‌هایی استوار است که از زبان زنانی بیان می‌شود که در متن این تغییرات حضور داشته‌اند.

آقای ذوالفقاری در نخستین مستند بلند خود، بیش از آنکه به دنبال ارائه تصویری کلی از وضعیت زنان روستایی باشد، بر مشاهده یک تجربه مشخص تمرکز کرده است؛ تجربه‌ای که در آن موضوعاتی چون اشتغال، مشارکت اجتماعی، صنایع دستی، منابع آب و مناسبات خانوادگی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. از خلال این روایت، فیلم پرسش‌هایی را درباره جایگاه زنان در جوامع محلی، امکان مشارکت بیشتر آنها در عرصه عمومی و تأثیر این حضور بر زندگی اجتماعی مطرح می‌کند.

حامد ذوالفقاری، مستندساز، از دهه ۸۰ شمسی فعالیت فیلمسازی خود را آغاز کرده است. او به عنوان یکی از بنیان‌گذاران انجمن و جشنواره فیلم کوتاه شیراز شناخته می‌شود.

ذوالفقاری تجربیات فراوانی در زمینه ساخت فیلم‌های مستند نیمه‌بلند دارد و مستند «زنان آفتاب» اولین فیلم مستند بلند او به شمار می‌رود.

بخش معرفی فیلم «زنان آفتاب: یک گاه‌نگاری درباره‌ی دیدن» ساخته حامد ذوالفقاری را اینجا ببینید.

جمعه ۹ شب

شنبه ۱۱ صبح

یکشنبه ۶:۳۰ عصر

سه‌شنبه ۳:۳۰ بعدازظهر

چهارشنبه ۱۲ شب

تکرار جمعه ۲:۳۰ بامداد

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات رویاینجا کلیک کنید.

می توانید از طریق راه‌های ارتباطی زیر با ما تماس بگیرید:

- آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: aparat@bbc.co.uk

- آدرس فیس بوک برنامه آپارات:https://www.facebook.com/bbcpersiantv