شبکه فاکستروت؛ باند مخوفی که نوجوانان اروپایی را برای قتل اجیر می‌کند

در یکی از حومه‌های استکهلم، مردی با لباس سیاه در تاریکی یک شب زمستانی ظاهر شد. او که اسلحه کمری به همراه داشت، به مراد عبدالقادر، دانشجوی ۲۰ ساله‌ای که پس از پایان شیفت کاری‌اش در مک‌دونالد به خانه بازمی‌گشت، نزدیک شد.

مرد مسلح شروع به تیراندازی کرد و هم‌زمان با نزدیک شدن به هدفش، بارها گلوله شلیک کرد. وقتی قربانی بی‌دفاع روی زمین افتاده بود، آخرین گلوله را به سر او شلیک کرد.

قاتل، آتیلا عظیموف ۱۸ساله بود. او در آن شب فوریه سال گذشته، فرد اشتباهی را کشته بود.

او این قتل را در ازای پول انجام داده بود. شبکه فاکستروت، یک گروه تبهکار سازمان‌یافته با ارتباطاتی با حکومت ایران، او را برای این کار اجیر کرده بود؛ گروهی که به استفاده از افراد اجیرشده برای انجام حملات و اقدامات خشونت‌آمیز در ازای دریافت پول شهرت دارد.

گمان می‌رود شبکه فاکستروت از سال ۲۰۲۲ مسئول حدود ۳۵ قتل بوده باشد. همچنین این شبکه به انجام یا طراحی چندین حمله و اقدام نافرجام علیه اهداف اسرائیلی در اروپا متهم است؛ از جمله دو مورد که در آن‌ها از مواد منفجره و نارنجک دستی استفاده شده بود.

این باند برای انجام حملات، نوجوانان را در ازای پول به خدمت می‌گیرد، اما در بسیاری از موارد ناچار به پرداخت پول نمی‌شود، چون این نوجوانان اغلب پیش از انجام ماموریت یا اندکی پس از آن بازداشت می‌شوند.

یکی از آن‌ها یوهانس ناتلند، نوجوانی نروژی، است که اخیرا دادگاهی در لندن او را به‌دلیل توطئه برای قتل یک نفر مجرم شناخت.

به گفته گروه عملیاتی گریم، واحدی در یوروپل که برای مقابله با این پدیده تشکیل شده است، این نوجوانان قاتل از طریق شبکه‌های اجتماعی جذب می‌شوند و دستورالعمل‌ها را به روشی شبیه بازی‌های کامیپوتری دریافت می‌کنند.

اندی کراخ، رئیس مرکز جرایم سنگین و سازمان‌یافته اروپا در یوروپل، این پدیده را «برون‌سپاری حساب‌شده قتل» به نوجوانان آسیب‌پذیر توصیف می‌کند.

گروه عملیاتی گریم در حال حاضر ۱۱ کشور را که با پدیده «خشونت سفارشی» روبه‌رو هستند، در بر می‌گیرد: بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایسلند، هلند، نروژ، اسپانیا، سوئد و بریتانیا.

روا مجید، رهبر شبکه فاکستروت، سوئد و سپس ترکیه را که مدتی پایگاه فعالیت او بود ترک کرده و اکنون در تهران مستقر است. پلیس بر این باور است که برخی از حملات مرتبط با «خشونت سفارشی» برای حکومت ایران انجام شده‌اند؛ از جمله حمله با نارنجک دستی به سفارت اسرائیل در کپنهاگ. با این حال، بخشی از این حملات نیز به درگیری‌های فاکستروت بر سر بازار مواد مخدر ارتباط دارد.

دیامانت سالیحو، خبرنگار تحقیقی شبکه تلویزیونی دولتی سوئد، سه سال است که درباره شبکه فاکستروت و ارتباطات آن با ایران تحقیق می‌کند.

او گفت: «حکومت ایران به رهبر شبکه فاکستروت دستور می‌دهد که شبکه تحت رهبری خود را برای انجام حملات علیه دشمنان جمهوری اسلامی به کار بگیرد.»

او گفت: «این افراد می‌توانند مخالفان حکومت، روزنامه‌نگاران منتقد یا افراد وابسته به جریان‌های مخالف باشند. اهداف اسرائیلی نیز می‌توانند در میان آن‌ها قرار داشته باشند.»

دیامانت سالیحو گفت ارتباط با حکومت ایران پس از اکتبر ۲۰۲۳ و زمانی آغاز شد که روا مجید به تهران گریخت.

او گفت: «برای آنکه بتواند آزادانه در ایران زندگی کند، مجبور بود توافقی انجام دهد، به این شرط که خودش و شبکه‌اش برای حکومت کار کنند.»

دولت بریتانیا در آوریل ۲۰۲۵ شبکه فاکستروت و اوا مجید را تحریم کرد.

این اتفاق یک ماه پس از بازداشت یوهانس ناتلند رخ داد که در آن زمان ۱۸ سال داشت. او با هواپیما وارد بریتانیا شده بود تا به نمایندگی از فاکستروت، فردی را به قتل برساند.

پرونده یوهانس ناتلند نشان می‌دهد سازوکار «خشونت سفارشی» چگونه عمل می‌کند.

یوهانس ناتلند فرزند دو روزنامه‌نگار در شهر استاوانگر بود و دوران کودکی مرفهی داشت اما به‌تدریج به‌ سمت مواد مخدر رفت و دچار مشکلات جدی روانی شد؛ به‌طوری که مدتی را در یک مرکز ترک اعتیاد و مدتی کوتاه را نیز در یک مرکز نگهداری از کودکان و نوجوانان گذراند.

یوهانس ناتلند در آنجا با نوجوان دیگری آشنا شد که از نام کاربری «UnknownHustler» استفاده می‌کرد.

همین فرد نخستین‌بار درخواست اینترنتی برای اجرای یک قتل در بریتانیا را برای یوهانس ناتلند فرستاد: «قتل در انگلستان، ۲۷۰ هزار.» منظور ۲۷۰ هزار کرون نروژ، معادل حدود ۲۱ هزار پوند، بود.

این پیام را نوجوان دیگری با نام کاربری «Generalen» برای او فرستاده بود. او که آن زمان ۱۶ سال داشت و سه سال گذشته را در یک مرکز نگهداری از کودکان و نوجوانان گذرانده بود، بعداً ناتلند را برای انجام این قتل جذب کرد.

سپس ناتلند به یکی از اعضای شبکه فاکستروت با نام کاربری «Agent 47» معرفی شد؛ نامی که از مجموعه بازی‌های ویدیویی «هیتمن» گرفته شده است. پلیس سوئد، علی شهید احمد، از نزدیکان روا مجید، رهبر شبکه فاکستروت، را به استفاده از این نام کاربری متهم کرده است.

کاربر «Agent 47» بلیت یک‌ طرفه یوهانس ناتلند به فرودگاه منچستر را رزرو و به او برای دریافت گذرنامه اضطراری کمک کرد. او با استفاده از پیام‌رسان سیگنال، یوهانس ناتلند را در تمام مراحل سفر راهنمایی کرد و سپس او را به مسئول تدارکاتی با نام کاربری «۱» سپرد.

فردی با نام «۱»، یوهانس ناتلند را تقریبا مانند یکی از شخصیت‌های بازی رایانه‌ای هدایت کرد. او نقشه و ویدئوهایی برای یوهانس ناتلند فرستاد که محل سلاح‌های مخفی‌شده در جنگل‌ را نشان می‌دادند. سپس ویدئوی دیگری فرستاد که چگونگی دسترسی به بسته پول پنهان‌شده میان بوته‌ها، نزدیک یک تونل عابر پیاده، را توضیح می‌داد.

پس از آنکه سوهانس ناتلند همراه سلاح‌ها در هتل مستقر شد، کاربر «Agent 47» دوباره برایش پیام فرستاد: «فردا کارهای زیادی داریم.»

یوهانس ناتلند صبح روز بعد بازداشت شد. هنوز به او گفته نشده بود چه کسی را باید بکشد و کارآگاهان مبارزه با تروریسم همچنان در تلاش‌اند مشخص کنند آیا قرار بود یک قتل مرتبط با دنیای جرم و جنایت را انجام دهد یا قتلی سیاسی به نمایندگی از ایران.

«جنرالن»، نوجوانی که یوهانس ناتلند را جذب کرده بود، فعالیت گسترده‌ای در به‌کارگیری افراد برای انجام قتل داشت. او علاوه بر این‌که ناتلند را به عنوان قاتل اجیر کرد، دست‌کم دو نفر دیگر را نیز برای ارتکاب قتل در سوئد به خدمت گرفت. یکی از آن‌ها عظیموف بود که به دلیل کشتن فردی اشتباه به حبس ابد محکوم شده است. دیگری نوجوانی ۱۷ ساله بود که سه هفته و نیم پیش از آن، احمد زمزم را در شهر لوند در جنوب سوئد به ضرب گلوله کشت.

هیچ‌ یک از این دو قاتل پولی دریافت نکردند چون هر دو دستگیر شدند. دیامانت صالحو گفت این بخشی از شیوه کار فاکستروت است.

او گفت: «اصلا برایشان مهم نیست نوجوانان دستگیر شوند. وقتی دستگیر می‌شوند، دیگر نمی‌توانند پول وعده داده‌شده را مطالبه کنند وهیچ نمونه‌ای ندیده‌ایم که پولی به این قاتلان جوان پرداخت شده باشد.»

«استخدام نوجوانان کم‌ سن‌ و سال‌تر سیاستی عمدی بوده است چون آن‌ها به پیامدهای دستگیرشدن فکر نمی‌کنند و آمادگی بیشتری برای پذیرش خطر دارند.»

فعالیت‌های «جنرالن» سرانجام پس از آن متوقف شد که او در حال برنامه‌ریزی برای قتل پسر ۱۴ ساله یک افسر پلیس نروژی بود.

او نوجوانانی ۱۵ و ۱۷ساله را برای انجام حمله با چاقو استخدام کرد اما نوجوان ۱۵ساله موضوع را به پلیس اطلاع داد. پس از بازداشت «جنرالن»، کارآگاهان اطلاعات مربوط به طرح قتلی را در تلفن همراهش پیدا کردند و پلیس بریتانیا توانست درست به‌موقع یوهانس ناتلند را دستگیر کند.

«جنرالن» در ماه مه مجرم شناخته شد و اکنون دوره محکومیت ۱۴ساله خود را در زندان می‌گذراند.

گروه عملیاتی گریم در ۱۵ ماهی که از تشکیل آن می‌گذرد، به موفقیت‌هایی دست یافته است. پلیس در این مدت بیش از ۲۸۰ نفر را بازداشت کرده که شماری از آن‌ها از مظنونان کلیدی این پرونده‌ها بوده‌اند.

یکی از مهم‌ترین بازداشت‌ها مربوط به احمد بود، فردی که گمان می‌رود همان «Agent 47» باشد.

او در شهر سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق بازداشت شد و اکنون مشمول درخواست استرداد به سوئد است.

استفان هکتور، معاون رئیس پلیس ملی سوئد، گفت این کشور «همکاری خود را با کشورهای دیگر به‌طور مداوم گسترش می‌دهد» و به مجرمان سازمان‌یافته نشان می‌دهد «در هیچ نقطه‌ای از جهان نمی‌توانند احساس امنیت کنند».

در ماه مه، محمد «موگلی» موهدی، خواننده رپ سابق که پلیس سوئد او را یکی از «عوامل اصلی» فاکستروت توصیف کرده است، در تونس بازداشت شد.

اما خود روا مجید همچنان در ایران و خارج از دسترس است.

دیامانت صالحو گفت: «او هنوز فعال است. تا زمانی که این شبکه فعال باشد، می‌ترسم همچنان شاهد حمله به دشمنان حکومت ایران باشیم.»

هنوز مشخص نیست بازداشت‌ها تا چه اندازه توانایی عملیاتی فاکستروت را تضعیف کرده‌اند اما گروه‌های دیگری، از جمله «شبکه دالن» رقیب فاکستروت، روش «خشونت به‌عنوان خدمت» و استخدام نوجوانان آسیب‌پذیر برای قتل را در پیش گرفته‌اند. بنابراین، خطر همچنان کاملا جدی است.

این شیوه به‌سرعت از سوئد به سراسر کشورهای اسکاندیناوی و شمال اروپا گسترش یافته و همان‌گونه که پرونده یوهانس ناتلند نشان می‌دهد، سال گذشته به بریتانیا نیز رسیده است.