آیا آمریکا از طریق کردها برای معترضان ایران سلاح فرستاده است؟

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در چند هفته گذشته بارها تکرار کرده است که برای معترضان ایرانی «از طریق کردها سلاح فرستاده است» اما کردها این اسلحه‌ها را برای خود نگه داشته‌اند. تحقیقات بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که بخشی از سخنان آقای ترامپ ممکن است صحیح باشد، که طرحی برای تسلیح و حمایت از کردها برای مشارکت آنها در جنگ احتمالی با ایران بوده است اما عملی شدن آن با مشکلاتی روبرو شده است.

جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا در ترکیه و عراق، کسی که دو سال نماینده ویژه آقای ترامپ در جنگ با داعش در سوریه و عراق بود، می‌گوید که هم اقلیم کردستان و هم ترکیه «مخالف دادن سلاح به کردهای ایران» بوده‌اند.

او می‌گوید: «برای رئیس‌جمهور ترامپ کار کرده‌ام. وقتی با مطبوعات صحبت می‌کند معمولا بخشی از حقیقت را می‌گوید. احتمالا در باره این موضوع بحث شده و عملیاتی از طرف آمریکا و کشور سومی مطرح بوده است؛ عملیات ارسال اسلحه به کردهای ایران. اما این طرح جدی نبوده است.»

آیا رهبران احزاب کرد ایرانی از وقوع جنگ ایران پیش از حمله خبر داشتند؟

در نیمه فوریه امسال، حدود دو هفته پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، تعدادی از احزاب کرد مخالف حکومت ایران بدون سروصدا از اعضاء خود در خارج می‌خواهند که به کردستان عراق بازگردند. صدها تن از کردهای مقیم کشورهای غربی، از استرالیا تا کانادا و از اروپا تا ترکیه، پیش از شروع جنگ و بستن شدن حریم هوایی کشورهای منطقه، خود را به منطقه می‌رسانند.

چند روز پیش از آغاز جنگ، تحرک احزاب کرد ایرانی در نوار مرزی بیشتر می‌شود. براساس برخی از گزارش‌ها، نمایندگان چند حزب ده‌ها خودرو (دو دیفرانسیل) ۴x۴ می‌خرند. گفته شده است که نماینده یکی از احزاب یک جا ۳۰ خودرو، و حزبی دیگر ۵۰ خودرو تویوتا لندکروز در یک نمایشگاه اتومبیل در اربیل خریداری می‌کنند. تعدادی از این احزاب هم، براساس همین گزارش‌ها، در بازار سیاه سلاح خریداری می‌کنند. منابعی در این احزاب تایید کردند که آمریکا به آنها کمک مالی محدودی برای این خریدها کرده بود و قرار بود سلاح و مهمات در سطح وسیعی به آنها داده شود.

اما به نظر می‌رسد حزب پژاک در این طرح به‌دلیل حساسیت ترکیه شرکت داده نمی‌شود. ترکیه پژاک را بخشی از حزب کارگران کردستان، «پ‌ک‌ک»، می‌داند و تهدیدی برای امنیت ملی این کشور.

تعدادی از احزاب اصلی کرد ایران براساس منابعی که مایل به فاش شدن نامشان نبودند قرار بود پس از ۷۲ ساعت از آغاز جنگ، وارد جنگ علیه حکومت ایران شوند.

همزمان جنگنده‌های آمریکا و اسرائیل مراکز فرماندهی، پست‌های مرزی، پادگان‌ها و حتی کلانتری‌های کردستان در ایران را بمباران می‌کنند. دفاتر وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه بمباران می‌شوند. بسیاری بر این باورند هدف این بمباران‌های گسترده فراهم آوردن زمینه ورود احزاب کرد به شهرهای کردستان، و به دنبال آن، قیام مردم در داخل ایران بوده است.

جیمز جفری، نماینده ویژه سابق دونالد ترامپ، می‌گوید: «غیرممکن بود با تسلیح بعضی از گروه‌های کرد ما بتوانیم قیام گسترده‌ای در ایران به راه بیندازیم. به‌خصوص با حذف پژاک از این طرح؛ پژاک بخشی از پ‌ک‌ک است و قدرتمندتر از همه گروه‌های کرد است. با مقامات اقلیم کردستان در اربیل در ارتباط بوده‌ام، هم آنها و هم رئیس‌جمهور اردوغان با ارسال سلاح برای کردها مخالف بوده‌اند.»

یک هفته پس از آغاز جنگ با ریوار آبدانان، سخنگوی پژاک، در یکی از تونل‌های این حزب در نوار مرزی با ایران گفتگو کردم.

این حزب را می‌توان منسجم‌ترین نیروی کرد دانست که تجربه جنگ با داعش در سوریه و عراق را دارد. پژاک دریافت هر گونه کمک مالی و تسلیحاتی از آمریکا یا اسرائیل را رد کرد، ولی گفت این حزب با مقامات دولت آمریکا در ارتباط است.

سخنگوی پژاک گفت: «شیوه تعامل ائتلاف به رهبری آمریکا با کردها در 'روژآوا'، کردستان سوریه، و حمایت از حکومت سوریه در مقابل کردها، نگرانی و شک و شبهه‌های زیادی در میان کردهای ایران برای همکاری با آمریکا به وجود آورده است.» او گفت که پژاک نمی‌خواهد ابزاری برای تحقق اهداف آمریکا و اسرائیل باشد.

رضا کعبی، رهبر حزب کومله زحمتکشان کردستان، در اربیل در میانه جنگ ایران در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفت که کردها نمی‌توانند وارد جنگ شوند تا زمانی که مطمئن شوند همه مردم ایران علیه حکومت قیام خواهند کرد.

او گفت: «اگر آمریکا منطقه پروازممنوعه در کردستان ایران اعمال کند و از کردها حمایت کند، احزاب کرد حاضر خواهند بود که به جنگ بپیوندند.»

چرا ترامپ طرح پیوستن کردها به جنگ ایران را لغو کرد؟

شبکه آمریکایی سی‌ان‌ان در میانه جنگ ایران خبر داد که دونالد ترامپ با مصطفی هجری، رهبر جزب دمکرات کردستان ایران، تماس تلفنی داشته است.

حزب دمکرات ایران این تماس تلفنی را رد یا تایید نکرده است. این شبکه همچنین گزارش داد که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، طرحی برای تسلیح کردها و پیوستن آنها به جنگ علیه حکومت ایران داشته است. برخی رسانه‌های آمریکا و اسرائیل به نقل از مقامات کاخ سفید می‌گویند که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در تماس تلفنی با آقای ترامپ تهدید کرده بود اگر کردها وارد ایران شوند این کشور هم به آنها حمله خواهد کرد.

به نظر می‌رسد پس از تماس تلفنی رئیس‌جمهوری ترکیه، دونالد ترامپ حدود یک هفته پس از آغاز جنگ نظرش را عوض می‌کند و طرح تسلیح کردها را لغو می‌کند. آقای ترامپ در هشتم مارس در جواب سئوال خبرنگاران در هواپیمای ایر فورس وان گفت: «می‌دانید که با کردها خیلی دوست هستیم. نمی‌خواهیم جنگ از آنچه که است پیچیده‌تر شود. بله، من این طرح را لغو کردم. نمی‌خواهم کردها وارد جنگ شوند.»

چرا اسرائیل می‌خواست کردها به جنگ ایران بپیوندند؟

در آستانه جنگ ایران، سایت خبری آکسیوس آمریکا گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در آخرین سفر پیش از جنگ خود به آمریکا، حدود یک ساعت از وقت ملاقات را صرف کرده بود تا دونالد ترامپ را متقاعد کند که کردها می‌توانند اهرم مهمی در سقوط رژیم ایران باشند. آقای نتانیاهو موفق می‌شود و آقای ترامپ با حمایت از کردها، و تسلیح و ورود آنها به جنگ موافقت می‌کند.

یک منبع در اسرائیل گفت که اسرائیل امیدوار بود با ورود کردها به ایران و با حمایت هوایی آمریکا و اسرائیل، زمینه برای سقوط چهار استان مرزی فراهم شود. آنها امیدوار بودند تصاویر سقوط و تسلیم نیروهای سپاه، ارتش، نیروی انتظامی و نیروهای امنیتی یک دمینو را به دنبال داشته باشد، واکنشی زنجیره‌ای در سراسر ایران. آنها باور داشتند که تصاویر و خبر سقوط پادگان‌ها می‌تواند باعث ریزش نیروهای امنیتی شود، ترس مردم ریخته شود و زمینه برای بازگشت دوباره معترضان به خیابان‌ها فراهم شود تا مردم نهایتا حکومت جمهوری اسلامی را ساقط کنند.

پس از جلسه اوایل ماه فوریه دونالد ترامپ با بنیامین نتانیاهو در واشنگتن در آستانه حمله به ایران، رئیس‌جمهور آمریکا با رهبران کرد اقلیم کردستان عراق تماس می‌گیرد. او هم با مسعود بارزانی، رهبر حزب دمکرات کردستان عراق، و هم با بافل طالبانی، رهبر اتحادیه میهنی کردستان عراق، تلفنی صحبت می‌کند. هدف این تماس تلفنی برای جلب حمایت کردهای عراق و گرفتن تضمین از آنها است تا مانع حرکت کردهای ایران از مرز و پیوستن به جنگ نشوند.

معلوم نیست رهبران کرد عراق قول همکاری داده‌اند یا نه؟ اما رهبران کرد عراق بارها گفته‌اند که نمی‌خواهند این منطقه درگیر جنگ با همسایگان شود.

آیا ترامپ برای معترضان ایرانی سلاح فرستاد؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هفته گذشته بار دیگر ادعای فرستادن اسلحه برای معترضان ایرانی از طریق کردها را تکرار کرد.

ائتلاف احزاب کرد ایرانی که تمام احزاب اصلی کرد را دربر می‌گیرد در اطلاعیه ادعای آقای ترامپ که آمریکا از طریق آنها سلاح برای معترضان ایرانی فرستاده است را رد کردند.

حکومت اقلیم کردستان هم می‌گوید هیچگونه سلاحی برای انتقال به ایران به منطقه نیامده است.

پیشوا هورامی، سخنگوی حکومت اقلیم کردستان، در مصاحبه‌ای به بی‌بی‌سی پیشنهاد داد که برای حل این معما، دولت آمریکا اطلاعاتی را که دارد منتشر کند. او گفت:‌ «بهتر است حکومت آمریکا اعلام کند که کی، چگونه، برای چه و به چه کسی اسلحه داده است. تنها آمریکا می‌تواند حقیقت را روشن کند. اگر سلاحی ارسال شده است، اطلاعات پیش آنهاست. ما اما به‌عنوان حکومت اقلیم کردستان هیچ نقشی نداشته‌ایم و با قاطعیت ارسال سلاح به این منطقه را رد می‌کنیم.»

در کردستان عراق، آمریکا چندین پایگاه نظامی و اطلاعاتی در اختیار دارد. اگر سازمان سیا تسلیحاتی به عراق منتقل کرده باشد، احتمالا به پایگاه‌های نظامی آمریکا در این منطقه منتقل شده است. یکی از مقامات اقلیم گفت که این سخن آقای ترامپ که سلاح فرستاده است ممکن است درست باشد، اما پس از مخالفت ترکیه و حکومت اقلیم کردستان، طرح تسلیح کردهای ایران لغو شده است؛ احتمالا این سلاح‌ها هنوز در پایگاه‌های آمریکا در اقلیم کردستان عراق باشد.

اما برخی از تحلیلگران کرد می‌گویند که دونالد ترامپ احتملا عمدا موضوع تسلیح کردها را تکرار می‌کند که به حکومت ایران هشدار دهد که می‌تواند این طرح را عملی کند و به ایران از جبهه‌های دیگر هم حمله کند، تا حکومت ایران را مجبور کند به خواسته‌های آمریکا در مذاکرات تن بدهد.