ملل متحد: فضای ترس موجب خودسانسوری گسترده خبرنگاران افغان شده است
منبع تصویر، Getty Images
همزمان با سوم ماه می، روز جهانی آزادی مطبوعات، ملل متحد گفته است که گزارشدهی مستقل در افغانستان تحت حاکمیت طالبان «بهشدت محدود شده» است.
در خبرنامهای که ریچارد بنت، گزارشگر ویژه ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان منتشر کرده، آمده است خبرنگاران در افغانستان با طیف گستردهای از کنترلها و محدودیتهای تحمیلشده از سوی طالبان روبهرو هستند.
در خبرنامه یاد شده به مواردی چون «سانسور، نظارت تهاجمی و محدودیتهای قانونی» اشاره شده و آمده است که این وضعیت به «ایجاد فضای ترس و خودسانسوری گسترده» در میان خبرنگاران انجامیده است.
به گفته ملل متحد، این فشارها تنها متوجه خبرنگاران نیست، بلکه منابع اطلاعاتی نیز با تهدید و محدودیتهای مشابه روبهرو هستند.
ریچارد بنت گفته است که از زمان بهقدرت رسیدن طالبان، آزادی مطبوعات در افغانستان بهگونهای نگرانکننده کاهش یافته است.
در این خبرنامه همچنین آمده است که شهروندانی که با رسانهها گفتوگو میکنند، با «تهدید، نظارت و حتی بازداشت مواجه میشوند»؛ موضوعی که به گفته ملل متحد، جریان آزاد اطلاعات را بیش از پیش تضعیف میکند.
ملل متحد گفته است که در شرایط کنونی، نهتنها گزارشهای انتقادی، بلکه حتی گزارشدهی معمول و روزمره نیز میتواند برای خبرنگاران با خطرات جدی همراه باشد.
به گفته ملل متحد، وضعیت برای خبرنگاران زن دشوارتر است زیرا آنها با «موانع عمیقاً تبعیضآمیز» از جمله محدودیت رفتوآمد و الزامهای پوشش اجباری روبهرو هستند.
همزمان، مرکز خبرنگاران افغانستان نیز نگرانی شدید خود را از تشدید سرکوب آزادی رسانهها و ادامه بازداشت خبرنگاران ابراز کرده است.
این نهاد گفته است که در یک سال گذشته، روند «سرکوب، سانسور و اختناق» بهگونهای چشمگیر افزایش یافته و طی ۱۲ ماه اخیر، دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران را ثبت کرده است.
منبع تصویر، EPA
به گفته سازمان گزارشگران بدون مرز، چهار خبرنگار همچنان در بازداشت طالبان قرار دارند. ریچارد بنت از مقامهای طالبان خواسته که این خبرنگاران را آزاد کنند.
اما مقامهای کمیته مصونیت خبرنگاران گفتهاند که به آنها گفته شده که پروندههای این خبرنگاران به فعالیت رسانهایشان مرتبط نیست.
همزمان امروز یکشنبه خبرنگاران و مسئولان شماری از رسانههای داخلی، مشکلات کاری خود را با مقامهای رسانهای حکومت طالبان در میان گذاشتند.
در این نشست زنان خبرنگار جدا از مردان و پشت پرده نشسته بودند و از میان سخنرانان تنها یکی از خبرنگاران زن صحبت کرد. روهینا هاشمی، مسئول رادیو بیگم، در این نشست بر حضور زنان در رسانهها تاکید کرد و گفت که خبرنگاران زن نقش مهمی در رساندن صدای بخش بزرگی از جامعه دارد.
برخی دیگر از خبرنگاران دسترسی به اطلاعات را یکی از مهمترین چالشهای کار خود عنوان کردند. فرحناز فریبرز، خبرنگار آریانا نیوز، گفت که بزرگترین مشکل خبرنگاران، کمبود اطلاعات، اطلاعات ناقص و پاسخگو نبودن برخی سخنگویان است. او همچنین از محدودیت حضور خبرنگاران زن در برخی نشستها سخن گفت.
مشکلات مالی رسانهها نیز از دیگر نگرانیهای بود که در این نشست مطرح شد. یوسف ظریفی از مسئولان کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان گفت که چالشهای اقتصادی سبب شده بسیاری از خبرنگاران با معاش ناچیز یا بهگونه داوطلبانه کار کنند. او به هزینههای بلند برق، فیس جواز فریکونسی و مالیات سنگین نیز اشاره کرد.
با این حال حکومت طالبان تا کنون در مورد نگرانیهای مطرح شده توسط ملل متحد درباره وضعیت رسانهها و خبرنگاران چیزی نگفته اما مقامهای وزارت اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان در روز جهانی آزادی مطبوعات بر حمایت از رسانهها تاکید کردند.
سخنگوی این وزارت گفت که رسانههای فعال در افغانستان باید فعالیتهای خود را مطابق سیاست نشراتی حکومت تنظیم کنند.
خبیب غفران افزود که رسانهها باید «ارزشهای دینی و فرهنگی، پالیسی نشراتی امارت اسلامی، منافع علیای کشور و حریم خصوصی» افراد را در نظر بگیرند.
این در حالی است که بر اساس یافتههای سازمان خبرنگاران بدون مرز، افغانستان از نظر آزادی بیان در میان بدترین کشورهای جهان قرار دارد و در تازهترین ردهبندی این نهاد، از میان ۱۸۰ کشور، رتبه ۱۷۵ را به خود اختصاص داده است.
