دیدبان حقوق بشر: پاکستان اخراج اجباری افغانها را متوقف کند
منبع تصویر، Getty Images
دیدبان حقوق بشر حکومت پاکستان را متهم کرده است که «حملات آزاردهنده، بازداشتهای خودسرانه و اخراج اجباری پناهجویان افغان را پرشتاب کرده است.»
این سازمان خواستار توقف این برخوردها و پایان دادن به روند بازگرداندن اجباری پناهجویان به افغانستان شده است. همچنین این نهاد بر لزوم برخورد با آن دسته از نیروهای پولیس تأکید کرده که به گفته این سازمان، «در رفتارهای خشونتآمیز علیه پناهجویان افغان دست دارند.»
پژوهشگر امور افغانستان در این سازمان، از سایر کشورها نیز خواسته است تا نگرانیهای خود را در این زمینه با حکومت پاکستان در میان بگذارند. پاکستان از سپتمبر ۲۰۲۳ روند بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان را آغاز کرده است؛ روندی که بارها نگرانی نهادهای بینالمللی را برانگیخته، اما مقامات پاکستانی آن را سریعتر و جدیتر از گذشته دنبال میکنند.
فرشته عباسی میگوید: «مقامات پاکستانی به جای اینکه به پناهجویان افغان به چشم افرادی بنگرند که به امنیت و کمک نیاز دارند، در میان آنها ترس و وحشت ایجاد میکنند.»
طبق آمارها، در حدود سه سال گذشته، دو میلیون و دوصد هزار پناهجوی افغان از پاکستان به کشورشان بازگشتهاند.
حکومت طالبان به انتقادها درباره «احتمال» بدرفتاری با بازگشتکنندگان واکنشی نشان نداده، اما پیش از این گفته بود که آنها با چنین برخوردهایی مواجه نشدهاند.
بازداشتهای شبانه و اخراج پناهجویان دارای ویزا
منبع تصویر، Getty Images
بر اساس گزارش دیدبان حقوق بشر، پس از آغاز درگیریهای مرزی میان افغانستان و پاکستان در فبروری سال جاری، حملات به خانههای پناهجویان، تفتیشهای شبانه و بازداشتهای بدون مجوز قانونی در شهرهای مختلف پاکستان افزایش یافته است. این سازمان ادعا میکند که «پولیس حتی افغانهایی را که ویزای معتبر دارند نیز بازداشت کرده است.» تنها در سال ۲۰۲۶، بیش از ۱۴۶ هزار افغان از پاکستان اخراج شدهاند و این آمار از اول اپریل به این سو افزایش یافته است.
دیدبان حقوق بشر بر اساس گفتوگو با پناهجویان اخراج شده ادعا کرده است که «آنها در حالی بازداشت شدهاند که برای خرید به بازار رفته، در راه مکتب بوده و یا برای انجام کاری میرفتهاند.»
این افراد مدعی شدهاند که «پولیس موبایل و پول نقد آنها را ضبط کرده و در ازای آزادی، درخواست رشوه کرده است؛ کسانی که توان پرداخت نداشتند، بازداشت و اخراج شدهاند.»
مقامات دولتی پاکستان به ادعاهای تازه واکنشی نشان ندادهاند، اما در ۱۲ اپریل، پولیس منطقه خیبر پختونخواه پس از متهم شدن چندین مامور به رشوتخواری از سوی بازگشتکنندگان، وظایف تعدادی از آنها را معلق و دستور اجرای تحقیق صادر کرد.
همچنین، دفتر وزیر اعلای خیبر پختونخوا در بیانیهای اعلام کرد که محمد سهیل افریدی در دیدار با سفیر حکومت طالبان در اسلامآباد گفته است: «پناهجویان افغان مهمانان ما هستند و ما تمامی تسهیلات ممکن را برای آنها فراهم میکنیم.»
در هفتههای اخیر، بسیاری از پناهجویان از ازدحام شدید و انتظار در صفهای طولانی، بهویژه در مرز تورخم، شکایت کردهاند. با اینحال، آقای آفریدی مدعی شده که شخصا بر روند ارائه خدمات در مراکز بازگشت نظارت میکند.
دیدبان حقوق بشر میگوید «آزار و اذیت» پناهجویان از اکتوبر ۲۰۲۵ همزمان با درگیریهای مرزی شدت گرفت.
این سازمان میافزاید در ماه نوامبر، پس از عملیات در کمپ «سرخاب» ایالت بلوچستان، بیش از هزار افغان از جمله کودکان بازداشت و خانهها و مغازههای کمپ با بلدوزر تخریب شدند.
در این گزارش آمده است که این افراد به اجبار از طریق گذرگاه چمن به افغانستان بازگردانده شدند؛ در حالیکه بسیاری نمیدانستند سایر اعضای خانوادهشان کجا هستند. این گزارش مدعی است که «بسیاری از خانوادهها به اجبار از هم جدا شدهاند و حتی کودکان زیر ۱۳ سال به تنهایی به افغانستان فرستاده شدهاند، در حالیکه والدینشان در پاکستان مانده و هیچ اطلاعی از سرنوشت فرزندان خود نداشتهاند.»
بر اساس آمارهای دیدبان حقوق بشر، از اکتوبر ۲۰۲۳ تاکنون، به دلیل موج اخراجهای اجباری، بیش از ۵.۴ میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور خود بازگشتهاند.
